II SA/Sz 833/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi B. R. na postanowienie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B. R. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim S. (PINB) decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", nakazał B. R. wykonanie czynności poprzez odłączenie kotła gazowego dwufunkcyjnego od komina w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w S. oraz na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na występujące zagrożenie. Decyzja została doręczona B. R. w dniu [...] kwietnia 2020 r. W dniu 5 czerwca 2020 r. (data stempla pocztowego na kopercie), które wpłynęło do organu w dniu [...] czerwca 2020 r., ustanowiony przez B. R. pełnomocnik wniósł odwołanie od decyzji PINB do Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. zatytułowanym "Odwołanie od nakazu rozbiórki (demontażu) kotła gazowego dwufunkcyjnego" B. R. poinformowała organ, że zleciła opracowanie opinii technicznej zamontowanej instalacji gazowej z kotłem. Z opinii wynika, że nie miała miejsca samowola budowlana i wobec tego strona oświadczyła, iż nie przystąpi do demontażu kotła. Do pisma B. R. załączyła 3 egzemplarze opinii technicznej. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia [...]WINB przytoczył przepisy art. 127 § 1 i art. 129 § 1 i 2 k.p.a. a następnie stwierdził, że skoro decyzja organu I instancji została doręczona B. R. w dniu [...] kwietnia 2020 r. to wniesione przez nią odwołanie w dniu [...] czerwca 2020 r., nawet uwzględniając przepisy ustawy z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568) oraz art. 68 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875),terminy, o których mowa w art. 15zzr ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 2020 r. których bieg nie rozpoczął się na podstawie art. 15 zzr ust. 1 tej ustawy, rozpoczynają bieg po upływie 7 dni od dnia wejścia w życie ustawy z 14 maja 2020 r. , co nastąpiło w dniu 16 maja 2020 r., tj. od 24 maja 2020 r., wniesienie odwołania 25 czerwca 2020 r. oznacza, że zostało ono wniesione po terminie. B. R. wniosła skargę na postanowienie [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2020 r. domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie art. 129 § 1 i 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że pismo skarżącej było samodzielnym odwołaniem, chociaż organ powinien je potraktować jako uzupełnienie odwołania wniesionego przez ustanowionego przez nią profesjonalnego pełnomocnika, który odwołanie wniósł w terminie. Podniosła nadto zarzut naruszenia art. 134 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie pisma z dnia 25 czerwca 2020 r. jako samodzielne odwołanie oraz art. 136 § 1 poprzez niedopuszczenie dodatkowych materiałów i dowodów, które mogły mieć wpływ na decyzje organu. W oparciu o analogiczne argumenty zarzuciła również naruszenie art. 17 w zw. z art. 77 § 1 i art. 78 § k.p.a. ZWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Sąd po dokonaniu oceny legalności zaskarżonego postanowienia stwierdził, że wniesiona skarga okazała się zasadna, natomiast postanowienie [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2020 r. zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślić przy tym należy, że w tym postępowaniu sąd nie dokonuje oceny merytorycznej sprawy lecz bada, czy zostały spełnione przesłanki formalne do wydania zaskarżonego aktu. W rozpoznawanej sprawie PINB w dniu [...] kwietnia 2020 r. wydał decyzje nakazującą skarżącej wykonanie czynności poprzez odłączenie kotła gazowego dwufunkcyjnego od komina w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w S. oraz na podstawie art.108 § 1 k.p.a. nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na występujące zagrożenie. Z akt sprawy załączonych do skargi wynika, że decyzja została doręczona skarżącej w dniu 17 kwietnia 2020 r. i odwołanie od decyzji wniósł w terminie (uwzględniając wstrzymanie biegu terminów oraz określenie rozpoczęcia ich biegu przepisami związanymi ze zwalczaniem zagrożeń wywołanych wirusem SARS-CoV-2, prawidłowo przywołanymi w postanowieniu organu II instancji) ustanowiony przez skarżącą profesjonalny pełnomocnik. Odwołanie zostało wniesione w dniu 8 czerwca 2020 r. (nadane pocztą w dniu 5 czerwca 2020 r. na co wskazuje data stempla pocztowego na kopercie). Skarżąca w dniu 25 czerwca 2020 r. wraz z pismem przewodnim przedłożyła organowi 3 egzemplarze opinii technicznej i pismo to organ potraktował jako odrębne odwołanie. Działanie organu jest dla sądu całkowicie niezrozumiałe. Skoro pełnomocnik skarżącej wniósł w terminie odwołanie i chociaż zawierało ono brak formalny w postaci niewłaściwego zakresu umocowania (uzupełniony w terminie zakreślonym przez ZWINB), to wnoszenie odrębnego odwołania przez skarżącą i to po terminie już prima vista należało ocenić jako nieracjonalne i wymagające wyjaśnienia. Przypomnieć w tym miejscu należy, że nawet udzielenie pełnomocnictwa z datą późniejszą niż data wniesienia odwołania skutkuje uznaniem, że w chwili wniesienia odwołania pełnomocnik był należycie umocowany. Strona, poprzez udzielenie pełnomocnictwa, dokonuje bowiem konwalidacji wadliwej czynności prawnej, dokonanej przez pełnomocnika. Takie potwierdzenie czynności może nastąpić również po dokonaniu czynności, np. konwalidować można odwołanie dopiero w postępowaniu odwoławczym (tak w uchwałach SN z dnia 20 grudnia 1968 r., sygn. III CZP 93/68, oraz z dnia 18 września 1992 r., sygn. III CZP 112/92). Tym samym następuje konwalidacja wadliwości umocowania pełnomocnika ze skutkiem ex tunc, czyli na dzień dokonania jego pierwszej czynności w sprawie. Potwierdzeniu pełnomocnictwa należy przypisać charakter uniwersalny, obejmuje zarówno formę, jak i termin dokonania czynności oraz przewidziane w niej skutki (zob.WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 7 września 2017 r., sygn. II SA/Rz 605/17; WSA w Warszawie w wyroku z dnia 21 czerwca 2018 r., sygn. IV SA/Wa 3144/17 i WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 17 maja 2018 r., sygn. III SA/Gd 222/18; WSA w Białymstoku w wyroku z dnia 23 grudnia 2020 r. sygn. I SA/Bk 847/20 - powoływane orzeczenia dostępne w Internecie na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro skarżąca jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, to o wyjaśnienia dotyczące pisma z dnia 25 czerwca 2020 r. organ powinien się do niego zwrócić, nie zaś bezrefleksyjnie orzekać o uchybieniu przez skarżącą terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie stwierdzenia tej okoliczności organ odwoławczy nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 134 k.p.a. Organ w pierwszej kolejności ma jednak obowiązek sprawdzić, czy pismo, które nawet zostało zatytułowane "odwołanie" jest nim w istocie oraz, czy zostało wniesione przez osobę legitymowaną do jego wniesienia. W tej sprawie, gdyby organ poczynił niezbędne ustalenia na wstępnym etapie postępowania odwoławczego, to niewątpliwie by się powstrzymał z wydaniem zbędnego w tym postępowaniu rozstrzygnięcia dotyczącego uchybienia terminu. Sądowi znany jest z urzędu fakt wniesienia do WSA w Szczecinie przez B. R. skargi na wydaną w tym samym postępowaniu decyzję [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2020 r. umarzającą postępowanie odwoławcze. Sprawa ta zawisła pod sygn. akt II SA/Sz 882/20 i dopiero orzeczenie, które sąd wyda w tej sprawie nie pozostanie bez wpływu na dalszy bieg postępowania odwoławczego. Podsumowując, skoro zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 k.p.a., sąd w oparciu o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O zasądzeniu na rzecz skarżącej uiszczonego wpisu sąd orzekł w pkt II na podst. art. 200 p.p.s.a.