II SA/Sz 757/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wiesław Drabik po rozpoznaniu w dniu 26 września 2023 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K., E. L., L. S., J. S., A. W. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] kwietna 2023 r. nr [...] w przedmiocie nadania imienia L. Szkole Podstawowej w M. postanawia: odrzucić skargę

Pismem z dnia 27 lipca 2023 r. S. K., E. L., L. S., J. S., A. W. (zwani skarżącymi) wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie nadania imienia Lasów Państwowych Szkole Podstawowej w M. . Skarżący zarzucili naruszenie art. 111 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe i §2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli poprzez nadanie imienia Lasów Państwowych Szkole Podstawowej w M. , który to podmiot nie spełnia warunków na uznanie go za patrona placówki edukacyjnej. Kolejnym zarzutem w oparciu o ww. przepisy jest zarzut naruszenia procedury wyboru patrona dla ww. szkoły. Skarżący wskazali, że zaskarżona uchwała narusza ich interes prawny przez to, że jako radni zostali pozbawieni pełnej debaty na projektem uchwały o nadaniu ich szkole patrona. Ponadto wskazali, że została naruszona procedura procedowania nad ww. uchwałą. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecnie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2023r. poz.1634 zwana p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (pkt 5) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (pkt 6). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, wydając wyrok na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40 t. j., dalej "u.s.g.") każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Jak wynika z tego przepisu, warunkiem zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwały rady gminy w przedmiocie nadania szkole patrona, jest to, że musi ona naruszać interes prawny lub uprawnienia osób wnoszących skargę. Dlatego też, zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. podlega uchwała organu gminy nie tylko niezgodna z prawem, ale i jednocześnie godząca w sferę prawną podmiotu, który wnosi skargę - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne np. zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego. Składając skargę musi wykazać naruszenie własnego aktualnego i realnego interesu prawnego, polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 20 maja 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 419/21). W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że wraz z wejściem w życie ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935; zwanej dalej "ustawą zmieniającą z 2017 r.") – tj. z dniem 1 czerwca 2017r. – modyfikacji uległ stan prawny dotyczący wnoszenia skarg na uchwały jednostek samorządu terytorialnego, jak również uległa zmianie treść art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie: Dz. U. z 2023 r., poz. 40 t.j., w skrócie "u.s.g."). Przepis ten w brzmieniu sprzed ww. zmiany stanowił, że: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Natomiast od dnia 1 czerwca 2017 r. przepis art. 101 ust. 1 stanowi, że: "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Oznacza to, że skarga taka nie musi już być poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., Sąd odrzuca skargę jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Przepisy szczególne, o których mowa powyżej, zostały uregulowane w u.s.g. Jak bowiem stanowi art. 101 ust. 1 tej ustawy, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Przepisy art. 101 stosuje się odpowiednio, gdy organ gminy nie wykonuje czynności nakazanych prawem albo przez podejmowane czynności prawne lub faktyczne narusza prawa osób trzecich (art. 101a ust. 1). Z powyższego wynika, że dla dopuszczalności skargi niezbędne jest stwierdzenie, że skarżący legitymuje się interesem prawnym w zaskarżeniu aktu. Stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone zaskarżonym aktem. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem to na skarżących spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi naruszeniem tego interesu prawnego lub uprawnienia. Skarżący muszą wykazać, że istnieje związek pomiędzy ich prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżonym aktem, polegający na tym, że akt ten narusza ich interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok SN z 7 marca 2003 r., III RN 42/02, OSNP z 2004 r. Nr 7, poz. 114; por. też wyrok WSA w Białymstoku z 9 września 2004 r., II SA/Bk 364/04). Skarżący muszą zatem wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia ich prawem chronionego interesu lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 4 lutego 2005 r., OSK 1563/04, wyrok NSA z 22 lutego 2006 r., II OSK 1127/05). Interes ten powinien być bezpośredni, konkretny i realny. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżących, a zaskarżonym aktem musi w dacie wniesienia skargi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków (por. wyrok NSA z 7 maja 2008 r., II OSK 84/08). Godzi się zaakcentować, że skarga złożona w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. nie ma charakteru actio popularis. Do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 3 listopada 2003 r. sygn. SK 30/02, OTK ZU-A 2003, nr 8 poz. 84, wyrok NSA z 1 marca 2005 r., sygn. OSK 1437/04, a także wyrok NSA z dnia 10 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 2349/14). Nawet ewentualna sprzeczność aktu z prawem nie daje legitymacji do wniesienia skargi, jeżeli akt ten nie narusza prawem chronionego interesu prawnego lub uprawnienia skarżącego (por. wyroki NSA z dnia 14 marca 2002 r., II SA 2503/01, z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. II OSK 2451/11). Podstawą zaskarżenia jest bowiem równocześnie naruszenie konkretnie rozumianych interesów lub uprawnień konkretnego obywatela lub ich grupy, ewentualnie innego podmiotu, który jest mieszkańcem danej gminy lub jest z tą gminą w inny sposób prawnie związany. Skarżący muszą wykazać, że w konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy ich własną, prawnie gwarantowaną (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a zaskarżonym przezeń aktem. Przenosząc na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu, skarżący w żaden sposób nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego lub obowiązku. Naruszenie przepisów proceduralnych i przepisów prawa materialnego ustawy prawo oświatowe jak i rozporządzenia ww. nie stanowi naruszenia ich konkretnych interesów lub uprawnień. Nadanie Szkole Podstawowej w M. imienia Lasów Państwowych w żaden sposób nie wpływa na sferę praw lub obowiązków skarżących i nie wywołuje żadnych skutków prawnych. Reasumując powyższe w świetle przestawionych przepisów prawa, skarżący nie wykazali przesłanek wynikających z art.101 u.s.g tj. konkretnego naruszenia ich bezpośrednich praw lub obowiązków mający związek z zaskarżoną uchwałą. Naruszenie procedury uchwalania przedmiotowej uchwały też nie stanowi podstawy do zaskarżenia przedmiotowej uchwały w rozumieniu art. 101 u.s.g. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a orzekł jak w sentencji postanowienia.