Sygnatura
II SA/Sz 749/25
Wyrok WSA w Szczecinie z 16 kwietnia 2026 r., II SA/Sz 749/25 – rozgraniczenia nieruchomości
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Data orzeczenia
- 16 kwietnia 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Joanna Świerzko-Bukowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym w dniu 16 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi B. M. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie z dnia 14 sierpnia 2025 r. nr SKO.4165.634.2025 w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę .
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 13 lutego 2025 r. nr RGPO.6830.2.2024, wydaną na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), w związku z art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1151 ze zm., zwanej dalej: "p.g.k."), Wójt Gminy S. , po rozpoznaniu wniosku B. i J. M. (dalej: "wnioskodawcy", "skarżący") z dnia 22 sierpnia 2024 r., umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oznaczonej nr [...], położonej w obrębie ewidencyjnym W. , gm. S., objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej własność B. i J. M., z nieruchomościami przyległymi: - działką numer [...], położoną w obrębie ewidencyjnym W. , gmina S., objętą księgą wieczystą nr [...], stanowiącą własność M. i T. J., - działką numer [...], położoną w obrębie ewidencyjnym W. , gmina S., objętą księgą wieczystą nr [...], stanowiącą własność M. i T. J., - działką numer [...], położoną w obrębie ewidencyjnym W. , gmina S., objętą księgą wieczystą nr [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w Warszawie. W treści uzasadnienia organ I instancji wyjaśnił, że powodem umorzenia postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości był fakt wcześniejszego zawarcia ugody przed geodetą, która na dzień wydania decyzji jest ważna i pozostaje w obrocie prawnym. Zdaniem organu I instancji, odcinek granicy, który został wskazany do rozgraniczenia był już przedmiotem postępowania o numerze [...], które zostało umorzone na skutek zawarcia w dniu 20 maja 2022 r. ugody przed uprawnionym geodetą - W. G. (nr uprawnień [...]). Organ wyjaśnił, że dopóki ugoda z dnia 20 maja 2022 r., mająca moc ugody sądowej, nie zostanie unieważniona przez Sąd stanowi podstawę do uznania granic za ustalone. Zawarta ugoda w postępowaniu rozgraniczeniowym wywołuje skutki prawne od daty jej podpisania i nie podlega zatwierdzeniu przez organ prowadzący postępowanie administracyjne. Jej wzruszenie jest możliwe wyłącznie na podstawie zasad określonych przez prawo cywilne w postępowaniu przed sądem. Takie postępowanie toczyło się w Sądzie Rejonowym w S. z powództwa pierwotnych właścicieli nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka gruntu nr [...] przy udziale interwenientów po stronie powodowej B. M. i J. M. (sygn. akt IC [...]). Jednakże dnia 28 marca 2024 r. Sąd Rejonowy w S. I Wydział Cywilny umorzył postępowanie wobec cofnięcia pozwu. Nadto organ podkreślił, że postanowieniem z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt I Co [...] Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny w S. nadał klauzulę wykonalności ugodzie zawartej w dniu 20 maja 2022 r. przed geodetą W. G., w zakresie ustalenia przebiegu granic. W podsumowaniu Wójt wyjaśnił, że przyczyną determinującą umorzenie niniejszego postępowania jest fakt zawarcia ugody przed geodetą uprawnionym, która na dzień wydania decyzji jest ważna i pozostaje w obrocie prawnym. Od decyzji odwołanie wnieśli B. M. i J. M., właściciele działki nr [...]. Zdaniem odwołujących, uzasadnieniem dla ponownego przeprowadzenia czynności rozgraniczeniowych dla przedmiotowej nieruchomości jest rozbieżność pomiędzy ustaleniami granicznymi, a danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków. Nadto zwrócili uwagę, że zmianie uległ stan prawny nieruchomości z powodu zmiany właścicieli działek numer [...] i [...] położonych w W. , którzy nie uczestniczyli w uprzednio prowadzonym postępowaniu rozgraniczeniowym w 2022 r. Decyzją z dnia 14 sierpnia 2025 r. nr SKO.4165.634.2025, wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 k.p.a. oraz art. 29 ust. 3 p.g.k., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania oraz zwrócił uwagę, że niniejsze postępowanie zostało wszczęte na wniosek z dnia 22 sierpnia 2024 r. B. M. i J. M., właścicieli działki nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym W. , gm. S., z nieruchomościami przyległymi:, - działką numer [...], stanowiącą własność Marzeny i T. J., - działką numer [...], stanowiącą własność Marzeny i T. J., - działką numer [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa w zarządzie Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad z siedzibą w Warszawie. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia 4 lipca 2022 r. znak RGPO.6830.5.2021 Wójt Gminy S. umorzył tzw. pierwsze postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy tymi samymi działkami wszczęte na wniosek z 13 lipca 2021 r. na skutek zawarcia ugody z dnia 20 maja 2022 r. Ugoda zawarta przed geodetą kończy spór graniczny i nie podlega merytorycznej ocenie i zatwierdzeniu przez organ administracji publicznej. Geodeta w toku tego postępowania, działając z upoważnienia organu administracji, pełni funkcję organu, jako "podmiot administrujący". Kolegium uznało, że na skutek zawarcia ugody prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie, wszczęte wnioskiem z dnia 22 sierpnia 2024 r., stało się bezprzedmiotowe, co uzasadnia jego umorzenie stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. Nie zgadzając się z powołaną decyzją B. M. oraz J. M. wywiedli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, jednocześnie zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie przepisów prawa, które miało wpływ na wynik sprawy t.j.: - nie wykonanie obowiązku wynikającego z art. 39 i 40 k.p.a. poprzez niedoręczenie zaskarżonej decyzji skarżącemu – J. M.; - nadinterpretację art. 29-38 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne i Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 14 kwietnia 1999 r. w sprawie rozgraniczenia nieruchomości; - błędne ustalenie stanu faktycznego mające wpływ na treść orzeczenia i pozostające w sprzeczności ze zgromadzonym materiałem dowodowym, a wyrażające się w niesłusznym uznaniu, iż wniosek o rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu RGPO.6830.2.2024 był rozpatrywany w pełnym zakresie przez Wójta Gminy S. w poprzednim postępowaniu administracyjnym RGPO.6830.5.2021; - nadinterpretację, iż postępowanie rozgraniczeniowe może być prowadzone wyłącznie jeden raz; - pominięcie, że Państwo J. naruszają własność prywatną skarżących pomimo jasnych decyzji administracyjnych, przez rozbudowę ogrodzenia na ich nieruchomości. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że zawarta w poprzednim postępowaniu ugoda z dnia 20 maja 2022 r. nie jest dla nich wiążąca, a nadto jest ugodą niewykonalną – wadliwą. Ustalenie granic przez geodetę nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, w granicach kwalifikowanego przestępstwa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracyjną lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżony akt odpowiada prawu. Przedmiot skargi stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy S. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Rozgraniczenie nieruchomości w postępowaniu administracyjnym normują przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1151, zwana dalej: "ustawą" lub "p.g.k."). Celem postępowania rozgraniczeniowego jest ustalenie przebiegu granic nieruchomości przez określenie położenia punktów i linii granicznych, utrwalenie tych punktów znakami granicznymi na gruncie oraz sporządzenie odpowiednich dokumentów (art. 29 ust. 1 ustawy). Organem przeprowadzającym rozgraniczenie z urzędu lub na wniosek strony, stosownie do art. 29 ust. 3 i art. 30 ust. 1 wskazanej ustawy, jest wójt (burmistrz, prezydent miasta). Czynności ustalania przebiegu granic wykonuje geodeta upoważniony przez wymienione organy (art. 31 ust. 1 ustawy). W razie sporu co do przebiegu linii granicznych, geodeta nakłania strony do zawarcia ugody. Ugoda zawarta przed geodetą posiada moc ugody sądowej (art. 31 ust. 4). Z czynności ustalenia przebiegu granic sporządza się protokół graniczny lub akt ugody (art. 32 ust. 5 ustawy). W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że w przypadku zawarcia przed geodetą ugody, o której mowa w art. 31 ust. 4 ustawy, postępowanie rozgraniczeniowe jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., który stanowi, że gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2023 r., sygn. akt I OSK 1766/22, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 19 października 2010 r., sygn. akt III SA/Lu 187/10). W rozpoznawanej sprawie skarżący złożyli wniosek z dnia 22 sierpnia 2024 r. o rozgraniczenie stanowiącej ich własność nieruchomości położonej w obrębie W., gmina S., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...]. Podkreślić przy tym należy, że w przedmiocie rozgraniczenia przedmiotowej nieruchomości toczyło się już postępowanie, pomiędzy poprzednimi właścicielami nieruchomości, które zostało umorzone na skutek zawarcia w dniu 20 maja 2022 r. ugody przed uprawnionym geodetą W. G.. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że postanowieniem z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt I Co [...] Sąd Rejonowy I Wydział Cywilny w S. nadał klauzulę wykonalności ugodzie zawartej w dniu 20 maja 2022 r. przed geodetą W. G., w zakresie ustalenia przebiegu granic. Mając na względzie argumenty skargi odnoszące się do wadliwości ugody zawartej dnia 20 maja 2022 r. wyjaśnić należy, że wzruszenie ugody zawartej w postępowaniu administracyjnym może nastąpić wyłącznie według zasad określonych przez prawo cywilne, w postępowaniu przed sądem powszechnym. Ugoda graniczna jest bowiem rodzajem umowy określonej przepisami kodeksu cywilnego (art. 917 k.c.). Wywołuje ona skutki prawne od daty jej podpisania przez strony. Uchylenie się od skutków prawnych ugody nastąpić może jedynie w okolicznościach wskazanych w art. 918 k.c. Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, że wobec zawarcia ugody co do przebiegu granicy miedzy nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...] oraz [...], [...] oraz [...] postępowanie administracyjne podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości nie narusza zatem prawa. Zarzuty skargi są nieuzasadnione. Nie doszło wbrew przekonaniu skarżących do nadinterpretacji przepisów ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowiącej podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów proceduralnych dotyczących doręczenia decyzji z dnia 14 sierpnia 2025 r. skarżącemu w sytuacji rozpoznania przez Sąd skargi obojga skarżących. Nadto kwestia zajęcia części nieruchomości skarżących przez sąsiada nie świadczy o powstaniu sporu co do przebiegu linii granicznych w rozumieniu art. 34 ust. 1 p.g.k. (por. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt I OSK 1967/16). Podsumowując należy stwierdzić, że sporna granica nieruchomości skarżących została ustalona ugodą z dnia 20 maja 2022 r., mającą moc ugody sądowej. Ugoda, w której został ustalony przebieg granicy między nieruchomością skarżących, a nieruchomościami sąsiednimi nie została we właściwym trybie wzruszona i jest wiążąca. W rezultacie za prawidłowe należy uznać stanowisko organów, że wobec zawarcia ugody co do przebiegu granic postępowanie administracyjne podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Internecie w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 9 października 2025
- Symbol z opisem
- 6122 Rozgraniczenia nieruchomości
- Hasła tematyczne
- Geodezja i kartografia
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Joanna Świerzko-Bukowska Katarzyna Sokołowska Marzena Iwankiewicz /przewodniczący sprawozdawca/
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne
art. 29 ust. 1, art. 29 ust. 3, art. 30 ust. 1, art. 31 ust. 1, art. 31 ust. 4 · Dz.U. 2024 poz. 1151
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 151 · Dz.U. 2026 poz. 143
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I OSK 356/25 · 16 kwietnia 2026
Postanowienie NSA z 16 kwietnia 2026 r., I OSK 356/25 – rozgraniczenia nieruchomości
Sygnatura: III SA/Lu 532/25 · 16 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Lublinie z 16 kwietnia 2026 r., III SA/Lu 532/25 – rozgraniczenia nieruchomości
Sygnatura: VII SA/Wa 2507/25 · 16 kwietnia 2026
Wyrok WSA w Warszawie z 16 kwietnia 2026 r., VII SA/Wa 2507/25 – rozgraniczenia nieruchomości
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny