II SA/Sz 635/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na postanowienie Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania p o s t a n a w i a : przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych

J.M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na opisane w sentencji postanowienie Wojewody stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 29 sierpnia 2013 r. orzekającej o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy al. [...]. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu doręczonego J.M. w dniu 16 lipca 2014 r., w dniu 19 sierpnia 2014 r., a więc po upływie 7-dniowego terminu do wykonania zobowiązania Sądu w przedmiocie uiszczenia wpisu, skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do poniesienia opłaty wraz z formularzem PPF. W przedmiotowym formularzu PPF J.M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że jego miesięczny dochód stanowi wynagrodzenie z tytułu wykonywanej pracy w wysokości [...] zł brutto. Z kwoty tej dużą część przeznacza na zakup lekarstw, musi opłacić ubezpieczenie w ZUS a pozostałą część przeznacza na bieżące wydatki. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, ani zasobów pieniężnych, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Na wstępie należy wyjaśnić, że strona po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego może złożyć wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia jej od jego uiszczenia, jednakże wniosek taki powinien być złożony w terminie zakreślonym przez Sąd do uiszczenia wpisu. Złożenie wniosku po tym terminie, nie obejmuje kosztów, które strona miała obowiązek uiścić przed jego złożeniem. Zatem rozpoznanie przedmiotowego wniosku, nie dotyczy wpisu sądowego w kwocie 100 zł, ponieważ skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy po upływie 7-dniowego terminu do jego uiszczenia. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy w zakresie częściowym sąd (referendarz sądowy) przyznaje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślić należy, że instytucja prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. Udzielenie prawa pomocy powinno sprowadzać się do przypadków, gdy sytuacja majątkowa strony jest ciężka, gdy strona pozbawiona jest środków do życia lub posiadane środki są tak niewielkie, że zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja powyższa ma na celu umożliwienie dochodzenia swoich praw przed sądem osobom najuboższym, dla których zdobycie środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Każdy wnoszący sprawę do Sądu powinien zaś liczyć się z koniecznością ponoszenia kosztów postępowania zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Występując natomiast z wnioskiem o zwolnienie z obowiązku ponoszenia tych kosztów musi uprawdopodobnić okoliczności przemawiające za uwzględnieniem złożonego w tym przedmiocie wniosku. Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej Go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jego miesięczny dochód wynosi [...] zł. Celem występującej w postępowaniu sądowoadministracyjnym instytucji "prawa pomocy" jest zapewnienie realizacji prawa do sądu stronie, która ze względu na dochody, stan majątkowy i rodzinny nie może ponieść pełnych kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie. Zawarte w art. 246 § 1 P.p.s.a. sformułowanie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek udowodnienia, że znajduje się on w tej szczególnej sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Mając na uwadze wyjaśnienia skarżącego, uznać należy, że Jego wniosek zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie jest On w stanie partycypować w kosztach postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym dla siebie. W związku z powyższym w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.