Sygnatura
II SA/Sz 490/22
Wyrok WSA w Szczecinie z 11 stycznia 2023 r., II SA/Sz 490/22
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
- Data orzeczenia
- 11 stycznia 2023
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Dziel (spr.),, Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] Spółki z ograniczona odpowiedzialnością w K. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 5 kwietnia 2022 r. nr SZ.ZUO.1.051.2.2022.IW w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 5 kwietnia 2022 r. nr SZ.ZUO.1.051.2.2022.IW Dyrektor Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: "Dyrektor") określił P. Sp. z o.o. w K. (dalej: "spółka", "skarżąca"), za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r. opłatę stałą w wysokości [...] złotych za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości K. na podstawie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Starosty [...] znak: Boś.6341.40.2014.F.KT z 12 lutego 2015 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Dyrektor wskazał art. 273 ust. 6 w związku z art. 271 ust. 2, art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r., poz. 2233; dalej: "Prawo wodne") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735; dalej: "k.p.a."). Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, 5 stycznia 2022 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie Zarząd Zlewni w G. (dalej: "PGW WP Zarząd Zlewni w G.") ustaliło spółce, w formie informacji rocznej, za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2022 r., opłatę stałą w wysokości [...] złotych za pobór wód podziemnych. Spółka złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością opłaty stałej za usługi wodne w powołanej informacji rocznej. Reklamacja nie została uznana przez PGW WP Zarząd Zlewni w G.. Wydając decyzję określającą wysokość spornej opłaty stałej Dyrektor stwierdził, że spółka korzysta z usług wodnych na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, znak: [...] z 12 lutego 2015 r. Organ wskazał, że dane niezbędne do wyliczenia opłaty stałej za pobór wody podziemnej składają się na 1) jednostkową stawkę opłaty, 2) maksymalną ilość wody, która może być pobrana - wyrażoną w mVs, a wynikającą z pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego, 3) wielkości dostępnych zasobów wód podziemnych oraz 4) czasu wyrażonego w dniach. Informacja co do jednostkowej stawki opłaty znajduje się w rozporządzeniu z 22 grudnia 2017 r. będącego aktem wykonawczym wydanym na podstawie art. 277 Prawa wodnego. Ustawa przy tym określa górne stawki jednostkowe opłat za usługi wodne w wartości maksymalnej, zaś opłata określona w ww. rozporządzeniu nie może przekroczyć opłaty ustalonej w ustawie. Z kolei ustalenie danych o maksymalnej ilości wody możliwej do pobrania wynika z wartości określonej w pozwoleniu wodnoprawnym. Powołując się na wskazane orzecznictwo sądów administracyjnych, organ stwierdził, że wysokość opłaty stałej za pobór wód ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody wyrażonej w mVs, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Przy obliczeniach wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych nie uwzględnia się przy tym wartości tego stosunku jako samodzielnej zmiennej. Przy obliczaniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych nie należy uwzględniać kryterium proporcji (stosunku) wody możliwej do poboru do dostępnych zasobów wód podziemnych. Stosunek ten uwzględniony został w konkretnej stawce opłaty. Organ wskazał, że opłata stała została obliczona zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500.00 zł na dobę za 1 mVs, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnej ilości wód podziemnych, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego w ilości 91.00 mVh i wynoszącym po przeliczeniu 0.025278 mVs. Przeliczenia dokonano zgodnie z dodanym do Prawa wodnego art. 552a, który obowiązuje od 1 stycznia 2020 r. Z kolei wysokość jednostkowej stawki opłaty stałej została określona w § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 736 ze zm., dalej: "rozporządzenie z 22 grudnia 2017 r."). Organ dostrzegł, że zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Według organu nie oznacza to jednak, że w obliczeniach wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych uwzględnia się wartość tego stosunku jako samodzielna zmienna, co mogłaby sugerować literalna wykładnia tego przepisu. Uwzględnienie stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo zintegrowanego, do dostępnych zasobów wód podziemnych, przy ustalaniu wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych, następuje poprzez wybór odpowiedniej jednostkowej stawki opłaty za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej (określonej w rozporządzeniu z 22 grudnia 2017 r. oraz w art. 561 Prawa wodnego) i zastosowanie tej stawki do obliczeń. Dyrektor stwierdził, że PGW WP Zarząd Zlewni w G. przy obliczeniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych w informacji rocznej uwzględnił zatem stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwolenia, do dostępnych zasobów wód podziemnych, skoro zastosował do obliczenia tej opłaty odpowiednią jednostkową stawkę opłaty za usługi wodne określoną w rozporządzeniu z 22 grudnia 2017 r. Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 271 ust. 2 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu, iż przepis ten stanowi prawidłową podstawę zaskarżonej decyzji, podczas gdy decyzja nie uwzględnia proporcji maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia nieprawidłowej opłaty za pobór wód podziemnych, 2) naruszenie przepisów prawa procesowego: a) art. 7a § 1 k.p.a. poprzez wydanie decyzji niekorzystnej dla strony, w sytuacji kiedy istnieją wątpliwości co do treści normy prawnej, a przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku; b) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji, w sytuacji gdy nie wykonano obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego mającego wpływ na treść wydanej decyzji i ustalenie podstawy naliczenia opłaty zmiennej. W uzasadnieniu skargi jej zarzuty zostały uszczegółowione. Według skarżącej, skoro ustawodawca wyraźnie wskazał, że określenie wysokości opłaty ma zawierać proporcję (stosunek ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych), to rolą organu jest odzwierciedlenie tej proporcji w treści decyzji, czego organ zaniechał. Co więcej, organ naliczył opłatę stałą za usługi wodne z tytułu poboru wód podziemnych zgodnie z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym decyzją Starosty [...] z 12 lutego 2015 r. Decyzja dotycząca poboru wód podziemnych ze studni w K. nie dotyczy przy tym skarżącej spółki tylko gminy K. . Tymczasem skarżąca spółka nie uzdatnia w K. wody pobranej, tylko odebraną wodę surową i przesyła do stacji uzdatnienia przy ul. [...] w K. . Stanowi to istotną okoliczność, której organ nie uwzględnił w toku postępowania administracyjnego. Spółka wniosło o: uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora w całości; zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sprawa podlega rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym na podstawie przepisu art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.), zgodnie z którym przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Przewodnicząca Wydziału I zarządzeniem z dnia 9 grudnia 2022 r. skierowała sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.". Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora określająca skarżącej za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. opłatę stałą w wysokości [...] zł za pobór wód podziemnych z ujęcia zlokalizowanego w miejscowości K. na podstawie uzyskanego przez nią pozwolenia wodnoprawnego. Kwestią sporną jest prawidłowość przeprowadzonych przez organ obliczeń w zakresie opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Znajduje ona wyraz w treści zarzutu skargi, w którym wskazano na naruszenie art. 271 ust. 2 Prawa wodnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na ustaleniu, że przepis ten stanowi prawidłową podstawę zaskarżonej decyzji, podczas gdy decyzja nie uwzględnia proporcji maksymalnej ilości wody, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnych zasobów wód podziemnych, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia nieprawidłowej opłaty za pobór wód podziemnych Również uzasadnienie skargi koncentruje się wokół opłaty stałej za pobór wód podziemnych. Organ określił opłatę za ww. usługi wodne w oparciu o przepis art. 271 ust. 2 Prawa wodnego, § 15 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. oraz art. 561 Prawa wodnego. W pierwszej kolejności wskazać należy, że wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. Prawa wodnego było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000 r., str. 1, ze zm. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275) – dalej: "dyrektywa 2000/60/WE". Z art. 9 dyrektywy 2000/60/WE wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Natomiast z art. 8 dyrektywy 2000/60/WE wynika zobowiązanie dla państw członkowskich do zapewnienia utworzenia programów monitorowania stanu wód w celu ustalenia spójnego i całościowego przeglądu stanu wód dla wód powierzchniowych, dla wód podziemnych i dla obszarów chronionych. Rozwinięcie stanowią zapisy załącznika nr 5 (2. Wody podziemne; 2.1. Stan ilościowy wód podziemnych, 2.1.1. Parametry klasyfikacji stanu ilościowego; 2.1.2. Definicja stanu ilościowego; 2.2. Monitorowanie stanu ilościowego wód podziemnych; 2.2.1. Sieć monitorowania poziomu wód podziemnych). W tej regulacji wskazano, że sieć monitorowania wód podziemnych ustalana jest zgodnie z wymogami art. 7 oraz 8. Sieć monitorowania projektowana jest w sposób umożliwiający wiarygodną ocenę stanu ilościowego wszystkich części wód lub grup części wód podziemnych, w tym ocenę dostępnych zasobów wód podziemnych. W przepisach Prawa wodnego wprowadzono katalog instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami, który przyczynić ma się do efektywnego i sprawnego gospodarowania zasobami wodnymi oraz do wydatkowania środków na działania związane z zapewnieniem dostępności wód o odpowiednich parametrach jakościowych i we właściwej ilości. Zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa wodnego opłaty za usługi wodne uiszcza się za pobór wód podziemnych lub wód powierzchniowych (pkt 1) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi (pkt 2). Instrumentami ekonomicznymi służącymi gospodarowaniu wodami są opłaty za usługi wodne, w tym m.in. za pobór wód podziemnych jak i za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi. Stosownie do art. 270 ust. 1 Prawa wodnego, opłata za usługi wodne za pobór wód składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej uzależnionej od ilości wód pobranych. Na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustalają Wody Polskie oraz przekazują podmiotom obowiązanym do ponoszenia opłat za usługi wodne w formie informacji rocznej, zawierającej także sposób obliczenia tej opłaty. Zasady ustalania wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych określa art. 271 ust. 2 Prawa wodnego. Zgodnie z tą regulacją wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych. Począwszy od 2018 r. zmieniła się m.in. konstrukcja opłaty za pobór wody. Oprócz opłaty zmiennej wprowadzono nową opłatę, tj. opłatę stałą. Ustawodawca przyjął ogólne założenia (w zakresie wód podziemnych), że wysokość opłat za pobór wody będzie zależeć odpowiednio od ilości pobranej wody, przeznaczenia wody, oraz dostępnych zasobów tych wód. Sąd zwraca uwagę na dane niezbędne do wyliczenia opłaty stałej za pobór wody podziemnej. Zgodnie z art. 271 ust. 2 Prawa wodnego obejmuje ona: jednostkową stawkę opłaty; maksymalną ilość wody, która może być pobrana (wyrażoną w m3/s) wynikającą z pozwolenia wodnoprawnego lub pozwolenia zintegrowanego; wielkość dostępnych zasobów wód podziemnych; czas (wyrażony w dniach). Zdaniem sądu, analiza art. 271 ust. 2 Prawa wodnego wymaga ustalenia źródła informacji w zakresie danych, o których mowa w ww. przepisie prawa. Informacja dotycząca jednostkowej stawki opłaty zawarta została przez ustawodawcę w Prawie wodnym oraz rozporządzeniu z 22 grudnia 2017 r., które weszło w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. z wyjątkiem § 2 i § 3, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r. (§ 16 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r.). Przywołane rozporządzenie zostało wydane na podstawie ustawowego upoważnienia, o którym mowa w art. 277 Prawa wodnego. Istotne jednak jest, że regulacja ustawowa (tj. art. 274 Prawa wodnego) określa górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne (stawki maksymalne), a rozporządzenie z 22 grudnia 2017 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne obowiązujące w okresie rozliczeniowym, które nie mogą być wyższe niż wartość wyrażona w Prawie wodnym. Ustalenie danych o maksymalnej ilości wody możliwej do pobrania sprowadza się do zasięgnięcia informacji zamieszczonych w pozwoleniu wodnoprawnym przyznanemu zobowiązanego do uiszczenia opłaty. W informacjach wydawanych po 1 stycznia 2018 r. organy jednoznacznie wskazują maksymalną ilość wody podziemnej możliwej do pobrania, wyrażając ją w m3 na sekundę. W wypadku czasu wyrażonego w dniach, z uwagi na roczny wymiar opłaty należy przyjąć, że będzie to liczba dni kalendarzowych w danym roku, czyli co do zasady 365. Natomiast wielkość dostępnych zasobów wód podziemnych, na którą wskazuje w końcowej części analizowany przepis, niestety nie została w treści Prawa wodnego skonkretyzowana. Ustawodawca nie zamieścił w ustawie jakichkolwiek wytycznych dotyczących sposobu określania dostępnych zasobów wody podziemnej. W związku z tymi okolicznościami ten element składowy obliczeń opłaty stałej może wzbudzać wątpliwości i tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie stanowić kwestię sporną przy weryfikacji poprawności decyzji określających taką opłatę. W orzecznictwie sądów administracyjnych zapadały w tym zakresie wyroki uchylające decyzje m.in. ze względu na pominiecie przez organy przy obliczaniu opłaty stałej ww. stosunku ilości wody wskazanej w pozwoleniu wodnoprawnym do dostępnych zasobów wody podziemnej w ujęciu. Sąd w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela poglądów zaprezentowanych m.in. w wyrokach WSA w Szczecinie: z dnia 29 października 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 375/20, z dnia 12 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 388/20 i z dnia 18 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Sz 378/20, w których to orzeczeniach zakwestionowano również podstawę prawną do naliczania opłaty stałej oraz legalność rozporządzenia wykonawczego do Prawa wodnego, wskazując na przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie podzielił również tego stanowiska. Podkreślić należy, że rozporządzenie z 22 grudnia 2017 r. zostało wydane na podstawie obowiązującego art. 277 Prawa wodnego, który zawiera zarówno delegację do wydania rozporządzenia, jak i wytyczne co do sposobu ustalenia stawek opłat. Zdaniem sądu, fakt że art. 274 pkt 1 Prawa wodnego, zgodnie z art. 574 pkt 4 Prawa wodnego, w brzmieniu obowiązującym od dnia 31.12.2021 r. na podstawie art. 3 pkt 7 ustawy z 17 listopada 2021 r. (Dz.U. 2021.2368), wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., nie pozwala na uznanie, że brak jest ustawowego upoważnienia do wydania rozporządzenia, a tym samym do uregulowania w nim wysokości jednostkowej stawki opłat za usługi wodne. Skoro zatem rozporządzenie z 22 grudnia 2017 r. zostało wydane na podstawie upoważnienia ustawowego, to organ obowiązany był uwzględnić zawarte w nim regulacje do określania opłaty stałej. Jak już wyżej wskazano, jedną z podstawowych informacji dla prawidłowego obliczenia opłaty stałej jest jednostkowa stawka opłaty. Na gruncie niniejszej sprawy, przyjęta do obliczeń jednostkowa stawka opłaty została uregulowana w § 15 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. Zgodnie z treścią tego przepisu, w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 grudnia 2021r., do dnia 31 grudnia 2023 r. jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód w formie opłaty stałej, z wyłączeniem jednostkowych stawek opłat za usługi wodne za pobór wód do celów wytwarzania energii elektrycznej lub cieplnej dla instalacji posiadających w dniu wejścia w życie ustawy ważne pozwolenia wodnoprawne albo pozwolenia zintegrowane w formie opłaty stałej, wynoszą: 1) za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód; 2) za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. Podkreślić należy, że górne jednostkowe stawki opłat za pobór wód wynikają z art. 561 Prawa wodnego. Zgodnie z tą regulacją (w brzmieniu obowiązującym od dnia 31.12.2021 r. na podstawie art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 17 listopada 2021 r. , Dz.U. 2021 r. 2368) do dnia 31 grudnia 2023 r. górne jednostkowe stawki opłat za pobór wód w formie opłaty stałej wynoszą: 1) za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody; 2) za pobór wód powierzchniowych - 250 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody. Analiza ww. przepisów ustawowych oraz wykonawczych prowadzi do jednoznacznego wniosku, że ustawodawca przewidział dla poboru wód podziemnych jedną stawkę opłaty stałej w wysokości 500 zł na dobę za 1m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wody. Pomimo, iż rozporządzenie z 22 grudnia 2017 r. reguluje wysokość stawek na poziomie nie wyższym od stawek maksymalnych wynikających z ustawy, to Rada Ministrów zdecydowała się na zastosowanie tej samej wysokości opłaty, tj. 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody. Sąd podziela zatem wniosek organu, zgodnie z którym wysokość opłaty stałej za pobór wód ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Przy wyliczeniu kwoty [...]zł dokonano prawidłowo obliczenia tej opłaty z uwzględnieniem wskazanych poniżej danych: 500 zł x [...] m3/s x 365 dni. Zdaniem sądu, organ prawidłowo wskazał, że przy obliczeniach wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych nie uwzględnia się wartości tego stosunku jako samodzielnej zmiennej, co mogłoby sugerować literalna wykładnia ww. przepisu. Za trafnością tego twierdzenia przemawia m.in. okoliczność, iż ustawodawca pomimo umieszczenia takiego elementu w przepisie art. 271 ust. 2 Prawa wodnego nie podał jakichkolwiek wytycznych dotyczących sposobu określenia wskaźnika korzystania z dostępnych zasobów wody podziemnej. Jedynie bowiem określenie stosunku wody możliwej do pobrania do dostępnych zasobów wód w formie wskaźnika, czy wartości liczbowej miałoby logiczne uzasadnienie dla zastosowania go przy obliczaniu opłaty stałej. Tym samym uzasadnione jest stwierdzenie, że element ten (tj. stosunek wody możliwej do pobrania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnego zasobu wód w ujęciu) jest uwzględniony w wysokości konkretnej stawki opłaty (por. "Nowe prawo wodne najważniejsze zmiany dla gmin i przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych"; red. dr Krzysztof Filipek, Mariusz Kucharski, Paweł Michalski; rok 2017; Wydanie 1). Sąd zwraca uwagę, że wątpliwości związane z celem zastosowania przez ustawodawcę dodatkowego kryterium (tj. stosunku wody możliwej do pobrania na podstawie pozwolenia wodnoprawnego do dostępnego zasobu wód w ujęciu) można wyeliminować poprzez zestawienie regulacji art. 271 ust. 2 z art. 274 pkt 1 lit. a Prawa wodnego w zw. z § 2 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. Zgodnie bowiem z art. 274 pkt 1 lit. a Prawa wodnego, który wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2024 r., górne jednostkowe stawki opłat za usługi wodne, o których mowa w art. 268 ust. 1 pkt 1-3 oraz w art. 269, wynoszą: za pobór wód w formie opłaty stałej: a) za pobór: - wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód nie jest większy niż 10% dostępnych zasobów wód podziemnych, - wód podziemnych - 1000 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 10% i nie jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych, - wód podziemnych - 2000 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych. Natomiast zgodnie z § 2 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. (który również wejdzie w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.) jednostkowe stawki opłat za usługi wodne za pobór wód podziemnych w formie opłaty stałej wynoszą: 1) 100 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód nie jest większy niż 10% dostępnych zasobów wód podziemnych; 2) 200 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 10% i nie jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych; 3) 400 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód, jeżeli pobór wód jest większy niż 30% dostępnych zasobów wód podziemnych. Z przytoczonych regulacji wynika, że zarówno górne jednostkowe stawki opłaty stałej, jak i jednostkowe stawki opłaty stałej przewidują trzy warianty, które wpływać będą na wysokość tych opłat. Warianty te uwzględniają kryterium różnicujące stawkę opłaty przez odniesienie poboru wody z ujęcia do dostępnych zasobów wód podziemnych (tj. w zależności od tego czy stosunek będzie wynosił nie więcej niż 10% albo więcej niż 10% i jednocześnie nie więcej niż 30% bądź więcej niż 30%). Zatem, niezbędne dla wyboru stawki opłaty stałej konieczne będzie dokonanie ustaleń w zakresie dostępnych zasobów wód podziemnych i stosunku tych zasobów do określonego w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnego poboru wód. Dodatkowo Sąd podkreśla, że w art. 16 pkt 14 Prawa wodnego ustawodawca zdefiniował pojęcie dostępnych zasobów wód podziemnych, przez które rozumie się zasoby wód podziemnych stanowiące średnią roczną z wielolecia wielkość całkowitego zasilania wód podziemnych określonej jednolitej części wód podziemnych pomniejszoną o wielkość średnią z wielolecia przepływu wód wymaganego dla osiągnięcia celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych związanych z określoną jednolitą częścią wód podziemnych, tak aby nie dopuścić do: a) znacznego pogorszenia stanu ekologicznego tych jednolitych części wód powierzchniowych, b) powstania szkód w ekosystemach lądowych zależnych od wód podziemnych. Ponadto, jak wskazywano powyżej, regulacje dyrektywy 2000/60/WE także odnoszą się do obowiązku prowadzenia przez Państwa Członkowskie sieci monitorowania wód podziemnych, która pozwoli na wiarygodną ocenę stanu ilościowego wszystkich części wód lub grup części wód podziemnych, i ocenę dostępnych zasobów wód podziemnych. Sąd uznał zatem, że wbrew twierdzeniu skarżącej, przy obliczaniu opłaty stałej za pobór wód podziemnych nie należało uwzględniać kryterium proporcji (stosunku) wody możliwej do poboru do dostępnych zasobów wód podziemnych. Przesądza o tym całokształt analizy przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji, które prowadzą do wniosku, że stosunek ten uwzględniony został w konkretnej stawce opłaty. Na gruncie niniejszej sprawy regulują tę kwestie przepisy art. 561 Prawa wodnego oraz § 15 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r. W zakresie art. 561 Prawa wodnego warto wskazać, że treść tego przepisu wiąże się z treścią art. 274 pkt 1 lit. a Prawa wodnego, który statuuje maksymalne stawki opłaty stałej za usługi wodne w postaci poboru wód podziemnych. O kwestii różnicowania stawki była mowa wyżej. Stwierdzić należało, że racjonalny ustawodawca, zapewne z uwagi na czas, w jakim korzystający ze środowiska powinni przygotować się na nową ustawową wysokość opłat oraz nowe ustawowe kryteria różnicujące, postanowił, że górna jednostkowa opłata stała będzie wyznaczona do dnia 31 grudnia 2023 r. w jednej stawce (wynoszącej 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalny pobór wody), co jest spójne z regulacją § 15 rozporządzenia z 22 grudnia 2017 r., w brzmieniu obowiązującym od dnia 31 grudnia 2021 r. Sąd nie podziela również zarzutu skargi, iż decyzja dotycząca poboru wód podziemnych ze studni w K. nie dotyczy skarżącej, tylko Gminy K. , gdyż z akt sprawy jednoznacznie wynika, że pozwolenie wodnoprawne z dnia 12 lutego 2015 r. zostało wydane na rzecz skarżącej, a nie na rzecz Gminy K. , zaś kwestia, czy skarżąca pobraną wodę uzdatnia, czy też przesyła wodę surową do uzdatniania do stacji uzdatniania w K. , nie ma wpływu na zasadność określenia wysokości opłaty stałej za pobór wód podziemnych. W ocenie sądu, nie było podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 7, 7a, 77, k.p.a. Żaden z przepisów stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji nie budził wątpliwości, które należało rozstrzygnąć na korzyść skarżącej. Rozbieżność między wykładnią strony a wykładnią organu nie stanowi o istnieniu wątpliwości podlegających przepisowi art. 7a § 1 k.p.a. Organ wydający decyzję prawidłowo wypełnił obowiązki wynikające z treści ww. przepisów, dokonując czynności niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. W tym stanie rzeczy sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 7 czerwca 2022
- Symbol z opisem
- 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
- Hasła tematyczne
- Wodne prawo
- Skarżony organ
- Inne
- Sędziowie
- Anna Sokołowska /przewodniczący/ Elżbieta Dziel /sprawozdawca/ Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
art. 273 ust. 6, art. 271 ust. 2, art. 14 ust. 2, art. 552a, art. 561 · Dz.U. 2021 poz. 2233
- Rozporządzenie Rady Ministra z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (t.j.)
par. 15 pkt 1 · Dz.U. 2021 poz. 736
Dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej
art. 8, art. 9 · Dz.U.UE.L 2000 nr 327 poz. 1
Powiązane dokumenty
Sygnatura: VII SA/Wa 1548/22 · 11 stycznia 2023
Wyrok WSA w Warszawie z 11 stycznia 2023 r., VII SA/Wa 1548/22
Sygnatura: III OZ 763/22 · 10 stycznia 2023
Postanowienie NSA z 10 stycznia 2023 r., III OZ 763/22
Sygnatura: III OZ 764/22 · 10 stycznia 2023
Postanowienie NSA z 10 stycznia 2023 r., III OZ 764/22
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny