II SA/Sz 436/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w następującym składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. D. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi B. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2020 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów w prawo własności postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

B. D., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...] marca 2020 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] grudnia 2019 r. ustalającą, na wniosek B. D., wysokość opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, dotyczącej nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], działki nr [...] za udział w [...] części, w kwocie [...]zł. W pkt 2 ww. decyzji Prezydenta ustalono, że opłata płatna jest na indywidualny, wskazany rachunek bankowy, w terminie do dnia 31 marca każdego roku, a za rok 2019 w terminie do dnia [...] lutego 2020 r. W pkt 3 zapisano, że w przypadku braku wpłaty w terminie będą naliczane odsetki ustawowe, a nieuiszczona należność podlega ściągnięciu w trybie przepisów o egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. W skardze sformułowany został wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 3 lipca 2020 r., sygn. akt II SPP/Sz 95/20, starszy referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych , stwierdzając na podstawie oświadczeń i dokumentów złożonych w sprawie, że skarżąca znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej, nie pozwalającej jej na poniesienie pełnych kosztów postępowania w sprawie II SA/Sz 436/20. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 – j.t.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Natomiast po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Podkreślenia wymaga, że przy rozstrzyganiu o wstrzymaniu wykonania aktu sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. i tylko te poddaje analizie. Instytucja wstrzymania wykonania ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Podstawową zatem przesłanką wstrzymania wykonania decyzji jest wskazanie we wniosku przez stronę na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podejmując rozstrzygnięcie w tej kwestii musi mieć możliwość dokonania analizy argumentów strony oraz oceny materiału, pozwalającego zająć stanowisko, co do zaistnienia w stosunku do strony ustawowych przesłanek uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. W sytuacji gdy przedmiot sprawy dotyczy określonej kwoty wymaganej od strony to właściwym uzasadnieniem dla wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji jest przedstawienie sytuacji finansowej i bytowej strony, w tym także poprzez złożenie dokumentów obrazujących jej aktualną sytuację majątkową, w tym wysokość i źródła dochodu, posiadany majątek, stałe wydatki na utrzymanie, sytuację rodzinną i ewentualnie zdrowotną. Sąd musi mieć możliwość zweryfikowania, czy wobec aktualnej sytuacji materialnej i życiowej wnioskodawcy zapłata tej konkretnej kwoty przed rozpoznaniem sprawy może wywołać niebezpieczeństwo znacznej szkody w majątku zobowiązanego i dla jego bytu oraz w jego budżecie domowym, koniecznym dla podstawowego utrzymania siebie i rodziny. Dokonując weryfikacji wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie określenia wysokości opłaty w wysokości [...] zł, sąd uznał, że zasługuje on na uwzględnienie. Wprawdzie skarżąca w skardze nie uzasadniła wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednakże sąd miał możliwość oceny jej sytuacji życiowej i materialnej na podstawie oświadczeń i dokumentów, złożonych w tej sprawie, w ramach wniosku o przyznanie prawa pomocy. Sąd miał także na uwadze okoliczność, iż strona nie jest reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego, stąd mogła nie mieć świadomości, iż wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy uzasadnić wykazując ziszczenie się ustawowych przesłanek. Zdaniem sądu przedstawiona w aktach II SPP/Sz 95/20 sytuacja finansowa strony uzasadnia udzielenie skarżącej tymczasowej ochrony. Jakkolwiek, co do zasady, przyjmuje się, że decyzje nakładające na stronę obowiązki natury finansowej nie powodują trudnych do odwrócenia skutków, bowiem w sytuacji wyeliminowania z obrotu prawnego takiej decyzji dochodzi do zwrotu uiszczonych na ich podstawie należności, jednak w ocenie sądu, należy mieć na uwadze również i to, że w określonych sytuacjach może dojść do trudnych do odwrócenia skutków. Może to mieć miejsce w szczególności w przypadku, gdy adresat decyzji znajduje się w ciężkim położeniu finansowym, a uiszczenie należności spowodowałoby znaczne pogorszenie tego położenia, chociażby poprzez konieczność zaciągnięcia długu na poczet zadośćuczynienia nałożonym obowiązkom. To z kolei mogłoby doprowadzić do znacznego pogorszenia i tak złej sytuacji finansowej strony. Zdaniem Sądu, z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Mając powyższe na względzie sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu. Na marginesie zaznaczyć należy, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie jest równoznaczne z rozpoznaniem sprawy, bowiem przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji sąd bierze pod uwagę wyłącznie spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., nie bada natomiast zasadności skargi.