II SA/Gl 322/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi C. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty z tytułu przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.

Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] r., nr [...], ustalił na rzecz C. D. (dalej: "skarżącego") jednorazową opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w wysokości 2 010,20 zł., która po uwzględnieniu dokonanych wpłat w wysokości 35,28- zł. i 768,80- zł., stanowi kwotę 1 206,12- zł. Skarżący nie zgodził się z wyliczeniem opłaty i złożył odwołanie, w którym zakwestionował jej wysokość, bowiem jego zdaniem nie ma zaległości z tytułu opłat rocznych za użytkowanie wieczyste gruntu, którego jest właścicielem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej decyzją z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazało, iż organ I instancji zaświadczeniem Nr [...] z dnia [...] r., znak: [...], potwierdził, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, zabudowanej budynkiem mieszkalnym, położonej w B. przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], obręb G., dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...] przekształciło się w prawo własności. Natomiast skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ulicy [...], dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...], oraz z tego tytułu ma udział w nieruchomości wspólnej wynoszący 871/10000 części. Na wniosek skarżącego organ I instancji decyzją z dnia [...] r. ustalił jednorazową opłatę z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w wysokości 2 010,20 zł. Dokonał tego po uwzględnieniu wpłat dokonanych w dniach: [...].02.2019 r. w kwocie 35,28 zł. i [...].10.2019 r. w kwocie 768,80 zł. Nadal jednak do zapłaty pozostała kwota 1 206,12 zł. (2010,20 - (35,28 + 768,80). Powołując się na § 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty jednorazowej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntów stanowiących własność Gminy B. organ I instancji nie udzielił bonifikaty. W toku postępowania odwoławczego ustalono, że skarżący na dzień [...] r. posiadał zaległość z tytułu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste i do dnia wydania decyzji należność ta nie została uregulowana, mimo wezwania do jej zapłaty. Z analizy akt sprawy wynika, że organ I instancji w odpowiedzi na pismo skarżącego z dnia 24.09.2019 r. poinformował, że opłata jednorazowa z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] wynosi 2 010,20 zł. Po zastosowaniu 60% bonifikaty (2010,20 X 60% = 1 206,12), do zapłacenia pozostaje opłata w wysokości 804,08 zł. (2010,20 zł. - 1206,12 zł.). Dodatkowo, ten sam organ - Prezydent Miasta B. pismem z dnia [...] r. poinformował skarżącego, że na dzień [...] r. posiada zobowiązanie finansowe względem Gminy i w tym dniu zostało wystawione wezwanie do zapłaty opłaty za rok 2018 na kwotę 86,06 zł., które skarżący odebrał w dniu 25.10.2019 r. Na tą kwotę składała się należność główna w wysokości 77,61 zł. i odsetki ustalone na dzień [...] r. w wysokości 8,45 zł. Były to zobowiązania finansowe względem Gminy z tytułu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste za 2018 r. O tych zaległościach organ I instancji poinformował skarżącego również w piśmie z dnia [...] r., nr [...], w którym umożliwiono skarżącemu kontakt, celem ustalenia wysokości zaległości na dzień wpłaty. W piśmie tym wyznaczony został 7-dniowy termin na przedłożenie kopii potwierdzenia uregulowanych zaległości finansowych, a także poinformowano skarżącego, że nieuregulowanie zadłużenia spowoduje anulowanie naliczonej opłaty jednorazowej z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z bonifikatą 60% i o konieczności wydania nowej decyzji bez przyznania bonifikaty. Mimo wezwania do zapłaty zaległości finansowych na dzień [...] r. wyliczone zobowiązania na rzecz skarżącego nie zostały w pełni uregulowane. Prezydent Miasta B., działając zgodnie z zapisami uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r., anulował informację o opłacie z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z bonifikatą 60%, ustaloną w piśmie z dnia [...] r., nr [...] i poinformował, że nowa opłata jednorazowa bez naliczenia bonifikaty wynosi 2 010,20 zł., a po uwzględnieniu dokonanych wpłat pozostaje skarżącemu do zapłaty kwota 1 206,12 zł., co zostało również ustalone w treści decyzji będącej przedmiotem odwołania. Zdaniem organu II instancji, skoro nie została spełniona przesłanka do udzielenia bonifikaty, tj. brak jest zaległości wobec Gminy B. z tytułu opłat rocznych za użytkowanie wieczyste w prawo własności gruntu będącego przedmiotem przekształcenia, to Prezydent Miasta B. słusznie odmówił skarżącemu ustalenia opłaty z 60% bonifikatą. W tej sytuacji, nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż w sprawie została dokonana błędna wykładnia § 2 uchwały Rady Miejskiej w B. nr [...], gdyż warunkiem udzielenia bonifikaty nie jest brak dowolnej zaległości wobec Gminy B., ale wyłącznie zaległości z tytułu wymienionego w tej uchwale. Skarżący zważywszy na rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nie zgodził się z nim i wniósł skargę, w której domagał się uchylenia tej decyzji i zasądzenia kosztów postępowania, w tym zwrotu uiszczonego wpisu. Zarzucił organowi II instancji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz nie uwzględnienie stanu faktycznego, z którego wynika, że odsetki od opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nie stanowią należności głównej, ale pełnią funkcję odszkodowawczą za opóźnienie w wykonaniu zobowiązania. Są one księgowane na innych kontach niż należność główna, a ich doliczanie do opłaty jest nieuzasadnione. Zdaniem skarżącego, należność główna została wpłacona, więc istnieją podstawy do zastosowania w jego sprawie ulgi w przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Dokonane przez skarżącego wpłaty w pełni pokrywają zobowiązania z tego tytułu, a zaległości to odsetki, które jako świadczenie akcesoryjne do świadczenia głównego pełnią funkcję odszkodowawczą. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i zaznaczył, że podatek niezapłacony w terminie staje się zaległością podatkową. Konsekwencją postania takiej zaległości jest obowiązek naliczenia od niej i uiszczenia odsetek za zwłokę. Z tego powodu, w toku prowadzonego postepowania odwoławczego nie zostały naruszone ani przepisy prawa procesowego ani też przepisy prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie natomiast z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd wyjaśnia przy tym, że nie ma kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w podejmowaniu merytorycznych decyzji administracyjnych w przedmiocie poddanym ich właściwości rzeczowej, ale dokonuje kontroli ich rozstrzygnięć pod względem zgodności z obowiązującym prawem. Z tego powodu nie może uwzględnić wniosku skarżącego o uznanie jego zobowiązań z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności za spełnione. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem wydanych w sprawie decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest ocena legalności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...]r. o ustaleniu na rzecz skarżącego jednorazowej opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności w wysokości 2 010,20 zł., która po uwzględnieniu dokonanych wpłat w wysokości 35,28- zł. i 768,80- zł., stanowi kwotę 1 206,12- zł., bez uwzględnienia bonifikaty przysługującej na podstawie odrębnych przepisów, tj. prawa miejscowego, jakim jest uchwała Rady Miejskiej w B. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty jednorazowej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntów stanowiących własność Gminy B., opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego z dnia [...] r. pod pozycją [...]. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 916 z późn. zm., obecnie tj. Dz. U. z 2020 r. poz. 139, dalej w skrócie: "ustawa"). Bezspornie skarżący jest właścicielem lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ulicy [...] w B., dla którego prowadzona jest księga wieczysta nr [...] oraz ma związany z tym udział w nieruchomości wspólnej wynoszący 871/10000 części. Organ I instancji zaświadczeniem nr [...] z dnia [...] r. potwierdził, że z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego tejże nieruchomości gruntowej, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działka nr [...], obręb G., przekształciło się w prawo własności. Zgodnie z art. 7 ustawy z tytułu przekształcenia nowy właściciel gruntu ponosi na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu opłatę, której wysokość jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia. Sformułowanie "opłata roczna z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia" niewątpliwie odnosi się do zindywidualizowanej opłaty rocznej ustalonej dla konkretnego użytkownika wieczystego, bo tylko taka obowiązywałaby w dniu przekształcenia. Przemawia za tym również przyjęta przez ustawodawcę forma aktu administracyjnego potwierdzającego zaistnienie przekształcenia w postaci zaświadczenia. Zaświadczenie potwierdza jedynie określone fakty lub stan prawny (art. 217 k.p.a.). Z przepisu art. 4 ust. 4 ustawy wynika, że w zaświadczeniu potwierdza się przekształcenie prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, (co nastąpiło z mocy prawa) oraz informuje o obowiązku wnoszenia rocznej opłaty przekształceniowej, wysokości i okresie wnoszenia tej opłaty, a także możliwości wniesienia jednorazowej opłaty, o której mowa w art. 7 ust. 7 ustawy oraz zasadach jej wnoszenia, po uwzględnieniu bonifikat określonych w uchwale właściwej rady (por. art. 7 ust. 8 pkt 2 ustawy). W myśl art. 7 ust. 1 i 2 ustawy wysokość opłaty ponoszonej przez nowego właściciela gruntu na rzecz dotychczasowego właściciela gruntu jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywałaby w dniu przekształcenia, to w zaświadczeniu nie może być ustalona inna wysokość opłaty rocznej niż ponoszona wcześniej przez określonego użytkownika wieczystego. Wszak nie kreuje ono żadnego stosunku prawnego, a jedynie potwierdza istniejące fakty. Podobnie jak samo przekształcenie, obowiązek uiszczenia opłaty następuje z mocy prawa, z dniem, w którym to przekształcenie następuje. Zgodnie z art. 6 ustawy, jeżeli właściciel nieruchomości nie zgadza się z zawartą w zaświadczeniu informacją o wysokości i okresie wnoszenia opłaty, może złożyć do właściwego organu wniosek o ustalenie wysokości lub okresu wnoszenia tej opłaty w drodze decyzji. Decyzja ta nie ma jednakże charakteru konstytutywnego i niczego nowego nie "ustala", co wynika z treści pozostałych przepisów ustawy. Zasady "ustalenia" opłaty w drodze decyzji są bowiem identyczne jak w przypadku obliczenia tej opłaty dla potrzeb podania informacji, o której mowa w art. 4 ust. 4 ustawy. Wynikają one, jak wyżej już przytoczono, z postanowień art. 7 ustawy. W rozpatrywanej sprawie z treści § 2 uchwały Rady Miejskiej w B. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty jednorazowej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntów stanowiących własność Gminy B., wynika, że: "Warunkiem udzielenia bonifikaty, o której mowa w § 1 jest brak zaległości wobec Gminy B. z tytułu opłat rocznych za użytkowanie wieczyste gruntu będącego przedmiotem przekształcenia." (cytat). Zdaniem skarżącego powstałe zaległości to odsetki, które nie stanowią należności z tytułu użytkowania wieczystego, a należność główna została w całości wpłacona i nie istnieje żadne zaległe zobowiązanie, co uprawnia do zastosowania bonifikaty w wysokości określonej w § 1 wspomnianej uchwały. Takie wnioskowanie nie znajduje uzasadnienia w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego. W toku postępowania ustalono, że skarżący posiadał zaległość z tytułu opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste nie uiszczonej do dnia wymagalności, czyli do dnia 31 marca 2018 r. Sporządzona na dzień [...] r. informacja o zadłużeniu została skarżącemu przekazana. Wyjaśnienia skarżącego w tym zakresie nie są pełne, bowiem nie uwzględniają okoliczności, że stosowne wezwanie zostało pozostawione bez odpowiedzi. Nie można zatem z wywodzić pozytywnych skutków z powyższych faktów. Brak wyłącznie jakichkolwiek zaległości z tego tytułu uprawniałby do zastosowania bonifikat. Nie można bowiem uznać, że zaległością są tylko takie zobowiązania, które skarżący uzna za zasadne. Nadmienić należy, że obszerne wyjaśnienia zostały udzielone skarżącemu w licznych pismach zawierających również pouczenia o skutkach niedopłaty za 2018 r., co więcej opłata powinna być wniesiona bez wezwania do dnia 31 marca każdego roku trwania użytkowania wieczystego. Tymczasem brak zaległości wobec Gminy B. z tytułu opłat rocznych za użytkowanie wieczyste uprawniałby do zastosowania § 2 uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w B. z dnia [...] r. w sprawie wyrażenia zgody na udzielenie bonifikaty od opłaty jednorazowej za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności gruntów stanowiących własność Gminy B. W tym stanie sprawy prawidłowo została anulowana informacja o opłacie z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności z bonifikatą 60%, ustalona w piśmie organu I instancji z dnia [...] r. oraz skarżący został poinformowany, że nowa opłata jednorazowa bez naliczenia bonifikaty wynosi 2 010,20 zł., a po uwzględnieniu dokonanych wpłat pozostaje do zapłaty kwota 1 206,12 zł. Skoro nie została spełniona przesłanka do udzielenia bonifikaty, tj. brak zaległości wobec Gminy B. z tytułu opłat rocznych za użytkowanie wieczyste w prawo własności gruntu będącego przedmiotem przekształcenia, a taką jest powinność zapłaty należności głównej i odsetek za zwłokę, to słusznie organy obu instancji odmówiły skarżącemu ustalenia opłaty z bonifikatą. W tym stanie rzeczy, skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji.