II SA/Sz 186/21

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat K. P.-M. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej za postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku rodzinnego oraz dodatku do zasiłku p o s t a n a w i a: odmówić przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu

Postanowieniem z dnia 15 marca 2021 r. sygn. akt II SPP/Sz 39/21 starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., po rozpoznaniu wniosku J. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych oraz orzekł o ustanowieniu adwokata. Na tej podstawie, Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w S., na pełnomocnika skarżącej wyznaczył adwokat K. P.-M. Postanowieniem z dnia 25 maja 2021 r. WSA w S. umorzył postępowanie sądowe w sprawie. Wyznaczona pełnomocnik w dniu 21 czerwca 2021 r. złożyła wniosek o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu z oświadczeniem, że nie zostały one zapłacone w całości ani w części. Starszy referendarz sądowy, zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej "p.p.s.a.", wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przy czym zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, przywołany przepis art. 250 p.p.s.a. nie nakłada obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika o zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia podlega bowiem ocenie pod kątem jakości usług świadczonych w ramach pomocy prawnej. Charakter wypłacanego świadczenia na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika, tj. opłacanie tego wynagrodzenia ze środków publicznych, obliguje do szczególnego badania tego, czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona (por. postanowienie NSA z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt I FZ 321/14). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się bowiem, że pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie jedynie w związku z faktycznym (rzeczywistym) udzieleniem pomocy prawnej, za pomoc prawną rzeczywiście (faktycznie) udzieloną (por. postanowienie NSA z dnia 28 września 2016 r., sygn. akt II OZ 971/16). Analizując zakres czynności podjętych przez adwokat K. P.-M. trudno uznać, że udzieliła ona skarżącej rzeczywistej pomocy prawnej. Pomoc taka polega np. na sporządzaniu wniosków procesowych i opinii prawnych, pisma rozwijającego zarzuty skargi i jej uzasadnienie, czy też wyrażaniu stanowiska w sprawie. W rozpoznawanej sprawie tak rozumiana pomoc nie została udzielona. Jak wynika z akt sprawy ustanowiona pełnomocnik z urzędu w dniu 20 maja 2021 r. zapoznała się jedynie z aktami sprawy. Zapoznanie się pełnomocnika z aktami sprawy należy do czynności wstępnych, których celem jest wypracowanie stanowiska w sprawie. Dla przyjęcia, że pomoc prawna z urzędu została udzielona, konieczne jest zaprezentowanie wypracowanego stanowiska przed Sądem. Pełnomocnik z urzędu nie złożyła jednak żadnego pisma odnoszącego się merytorycznie do sprawy, ani do wniosku skarżącej. Tym samym wniosek o przyznanie wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej w postępowaniu przed sądem I instancji jest bezzasadny i brak jest podstaw do jego uwzględnienia. W tych okolicznościach przyznanie wynagrodzenia adwokatowi stanowiłoby nieuzasadniony wydatek z budżetu państwa. Z uwagi na powyższe, st. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., działając na podstawie art. 250 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 8 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.