II SA/Sz 1275/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata P. Z. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzoną opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1275/17 odrzucającego skargę A. S. na pismo Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wpisania na listę rekrutacyjną na kierunek prawo p o s t a n a w i a: przyznać adwokatowi P. Z. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – kwotę [...](słownie: [...]) złotych, która obejmuje kwotę [...]zł, powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu na zasadzie prawa pomocy.

Sygn. akt II SA/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 26 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę A. S. na pismo Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu [...] w przedmiocie wpisania na listę rekrutacyjną na kierunek [...]. Następnie postanowieniem z dnia 22 marca 2018 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wyznaczony na tej podstawie pełnomocnik w dniu 18 maja 2018 r. złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wnosząc jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w stawce maksymalnej (tj. 150% na podstawie § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu). Jednocześnie pełnomocnik oświadczył, że koszty nie zostały uiszczone w całości ani w części. Zgodnie z art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.– dalej P.p.s.a.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności radców prawnych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W niniejszej sprawie aktem określającym zasady przyznawania wynagrodzenia za czynności podejmowane przez adwokata z urzędu jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1714 - dalej rozporządzenie). Zgodnie z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam adwokat wynosi 75 % opłaty określonej w pkt 1lit. c tego paragrafu (tj. 240 zł), nie mniej niż 120 zł. W myśl natomiast § 4 ust. 1 powołanego rozporządzenia opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2 – 4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Stosownie do dyspozycji § 4 ust. 2 rozporządzenia ustalenie opłaty w wysokości wyższej niż określona w ust. 1, a nie przekraczającej 150% opłat określonych w rozdziałach 2-4 następuje z uwzględnieniem stopnia zawiłości sprawy oraz nakładu pracy adwokata oraz wkładu jego pracy w przyczynienie się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy, a w szczególności czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach, czynności podjętych w sprawie, w tym czynności podjętych w celu polubownego rozwiązania sporu, również przed wniesieniem pozwu, wartości przedmiotu sprawy, wkładu pracy adwokata w przyczynienie się do wyjaśnienia okoliczności faktycznych, jak również do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia istotnych zagadnień prawnych budzących wątpliwości w orzecznictwie i doktrynie, a także trybu i czasu prowadzenia sprawy, obszerności zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lub biegłych sądowych, dowodu z zeznań świadków, dowodu z dokumentów o znacznym stopniu skomplikowania i obszerności. W niniejszej sprawie starszy referendarz sądowy uznał, że z uwagi na rodzaj i stopień zawiłości sprawy brak jest podstaw do przyznania wynagrodzenia w stawce maksymalnej tj. 150% o jaką zwrócił się pełnomocnik. Wyjaśnić również należy, że złożenie umotywowanej opinii prawnej jest przejawem zwykłej staranności obrońcy i nie ma powodów do podwyższania stawki za obronę sprawowaną z urzędu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż w przyjętych stawkach minimalnych oddana została wycena koniecznego nakładu pracy po stronie pełnomocnika, związana ze specyfiką określonego rodzaju postępowań. Jedynie w nadzwyczajnych, szczególnych okolicznościach, które zwiększają znacząco nakład pracy pełnomocnika niezbędnej do prawidłowej realizacji obowiązków, istnieje możliwość podwyższenia stawki wynagrodzenia. W orzecznictwie wskazuje się również, że nie ma powodów do podwyższenia stawki wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu, gdy jego aktywność w wypełnianiu obowiązków w toku całego postępowania nie przekracza granic zwykłej staranności (postanowienie NSA z dnia 17 października 2012 r., sygn. akt II FZ 878/12). Zatem w rozpoznawanej sprawie stosownie do treści § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia, mając na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter przedmiotowej sprawy (stopień jej zawiłości) należało ustalić opłatę w wysokości wskazanej w § 21 ust.1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, tj. 75% z 240 zł, co daje kwotę 180 zł. Stawkę tę zgodnie z § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia należało podwyższyć o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23%), co w konsekwencji daje kwotę 221,40 zł. Z tych względów, na podstawie art. 250 w związku z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b wyżej wskazanego rozporządzenia, orzec należało jak na wstępie.