I OZ 681/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiesław Morys po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 1275/17 o umorzeniu postępowania o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. S. na pismo Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu [...] z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wpisania na listę rekrutacyjną na kierunek prawo postanawia: oddalić zażalenie. 3

Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem A. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na sprecyzowane w sentencji pismo Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej Uniwersytetu [...]. W jego uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że w myśl art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, gdyż zbędne okazało się rozpatrzenie kolejnego żądania skarżącego dotyczącego zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata zawartego we wniosku z dnia 30 maja 2018 r. Jak bowiem wynika z akt sprawy, skarżącemu postanowieniem z dnia 22 marca 2018 r. zostało przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie oraz ustanowienie adwokata i nie zostało ono cofnięte. Oznacza to, że skarżący nie ma obowiązku ponoszenia kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie i jest reprezentowany przez pełnomocnika w całym postępowaniu sądowym, włącznie z postępowaniem kasacyjnym. Wyznaczony pełnomocnik podjął już czynności na rzecz strony i sporządził opinię stwierdzającą brak podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej z dnia 18 maja 2018 r. W związku z tym, w ocenie Sądu I instancji postępowanie w tej kwestii okazało się zbędnym. Niezależnie od powyższego Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że mając na względzie zasadę ekonomiki procesowej oraz realia niniejszej sprawy, odstąpił od wezwania skarżącego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez jego złożenie na urzędowym formularzu PPF. Dlatego na podstawie art. 249a oraz art. 258 § 4 P.p.s.a. umorzył postępowanie w sprawie kolejnego wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Zażalenie na to postanowienie wniósł A. S., zarzucając że jest ono wadliwe prawnie i bezzasadne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 258 § 1 P.p.s.a. czynności w zakresie przyznania prawa pomocy wykonuje referendarz sądowy. Do czynności, o których mowa w § 1, należą w szczególności: (...) 6) wydawanie zarządzeń o pozostawieniu wniosków bez rozpoznania; 7) wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy; 8) wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu wynagrodzenia adwokatowi, radcy prawnemu, doradcy podatkowemu lub rzecznikowi patentowemu za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz o zwrocie niezbędnych udokumentowanych wydatków (§ 2). Czynności, o których mowa w § 2, może w szczególnie uzasadnionych przypadkach wykonywać sąd. Na postanowienie albo zarządzenie sądu, o których mowa w § 2 pkt 6-8, przysługuje zażalenie (§ 4). Mając na uwadze powyższe fakty i przepisy, Naczelny Sąd Administracyjny był władny i zobowiązany do rozpoznania zażalenia. Zgodnie z art. 249a P.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W niniejszej sprawie Sąd I instancji zasadnie podniósł, że postępowanie incydentalne w sprawie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika z urzędu w sprawie zostało zakończone pozytywnym rozpatrzeniem wniosku i przyznaniem skarżącemu pomocy we wnioskowanym zakresie (postanowienie z dnia 22 marca 2018 r.). Tym samym uznać należy, że każdy kolejny wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika w niniejszej sprawie będzie bezprzedmiotowy, a postępowanie takie będzie podlegać umorzeniu, co z resztą prawidłowo uczynił Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu. Odnośnie kwestii wskazania pełnomocnika z urzędu stwierdzić należy, że sąd administracyjny ustanawia jedynie obowiązek jego wyznaczenia przez właściwy organ korporacji zawodowej, o ile oczywiście zachodzą przesłanki do przyznania prawa pomocy w tym zakresie. Natomiast możliwość ubiegania się o zmianę pełnomocnika z urzędu poprzez wyznaczenie innej osoby realizowana jest w drodze wniosku składanego do właściwej korporacji zawodowej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. ----------------------- 2