II SA/Sz 1261/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Bukowiecka - Kleczaj po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Stowarzyszenia A. oraz W. S. na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008r. nr XXI/286/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo postanawia: odrzucić skargi.

W dniu [...]r. Stowarzyszenie [...] oraz W.S. wnieśli w jednym piśmie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008r. nr XXI/286/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. orzekł o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. nr XXI/286/2008. Na skutek zażalenia stron Naczelny Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżone postanowienie i odrzucił wniosek Stowarzyszenia [...] oraz W.S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd II instancji wskazał, że warunkiem dopuszczalności wniesienia wniosku o przywrócenie terminu jest fakt uchybienia terminowi do wniesienia skargi. Taki warunek wynika z art. 85, art. 86 § 1 i art. 88 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Sądowi I instancji umknęło, że w okolicznościach tej sprawy skarżącym nie upłynął termin do wniesienia skargi, co więcej, w wypadku skarżącego Stowarzyszenia taki termin nie rozpoczął swojego biegu. Powyższa ocena wynika z tego, że zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.) w związku z art. 53 § 2 p.p.s.a., skargę na uchwałę rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Jednak aby organ mógł w ogóle dokonać nawet potencjalnie odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i aby w ogólności takie wezwanie mogło wywrzeć jakiekolwiek skutki prawne (w tym procesowe) musi być ono skutecznie wniesione, tj. bez braków formalnych. W przypadku istnienia braków organ powinien wezwać wnioskujących do usunięcia braków pisma. Mają w odniesieniu do takich wezwań także zastosowanie art. 63-64 Kodeksu postępowania administracyjnego, ale i odpowiednio art. 35-36 K.p.a. dotyczące terminów na udzielenie odpowiedzi (art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym). Dopiero po skutecznym uzupełnieniu braków formalnych pisma, w tym wezwania do usunięcia naruszenia prawa, można mu nadać dalszy prawnoprocesowy tok postępowania, w tym związany z udzieleniem przez radę gminy odpowiedzi na wezwane do usunięcia naruszenia prawa w terminie 30 dni. Nieusunięcie zaś braków powinno skutkować pozostawieniem wezwania do usunięcia naruszenia prawa bez rozpoznania, na co nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego (por. stanowisko zawarte w uchwale NSA z 3 września 2013 r., I OPS 2/13). W tej sprawie Rada Gminy D. prawidłowo uznała, że przedmiotowe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa takie braki zawiera. W tym zakresie wezwała ww. Stowarzyszenie i W.S. do sprecyzowania kto wnosi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi obie strony skarżące dokładnie sprecyzowały kto składa wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, tj. ww. Stowarzyszenie i W.S. Odpowiedzi w tym zakresie wpłynęły do organu w dniu [...] r. Organ gminy i Sąd I instancji nie dostrzegli, że pod ww. wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa podpisali się - prezes ww. Stowarzyszenia, G.M.-H., a także osobiście drugi wnioskodawca – W.S. Oznacza to, że w odniesieniu do W.S. termin do wniesienia skargi zaczął biec od dnia [...] r., ponieważ od tego dnia organ wiedział, że jednym z podmiotów wnoszących wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest W.S., który opatrzył wezwanie swoim podpisem. Oznacza to, że w przypadku braku odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa W.S. do dnia [...]r. przysługiwał termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, o jakim mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. Co prawda, w dniu [...] r. organ wystosował do W.S. pismo o pozostawieniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa bez rozpoznania, jednak tego pisma nie można traktować jako udzielenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto z uwagi na ww. wady tego pisma z dnia [...] r. nie można uznać aby wywołało ono jakiekolwiek skutki procesowe, które uniemożliwiałyby wniesienie skargi na uchwałę. W tych warunkach skargę W.S. wniesioną w dniu [...] r. należało uznać za wniesioną w terminie 60 dni, licząc od dnia [...] r., w którym to dniu wnioskujący dokładnie wyjaśnili kto wnosi wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W odniesieniu zaś do Stowarzyszenia Sąd II instancji wskazał, że termin o jakim mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. w ogóle nie rozpoczął biegu. Ocena taka wynika z tego, że nie wezwano Stowarzyszenia do usunięcia innego braku formalnego pisma. W imieniu Stowarzyszenia na wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa podpisała się prezes G.M.-H. Ze znajdującej się w aktach sprawy informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu KRS wynika, że zgodnie ze sposobem reprezentacji Stowarzyszenia jest ono reprezentowane przez dwóch współdziałających członków zarządu, przy czym W.S. nie jest członkiem zarządu Stowarzyszenia. Organ zaś nie wyjaśnił jaki jest sposób reprezentacji ww. Stowarzyszenia i w konsekwencji nie wezwał Stowarzyszenia do podpisania wezwania do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z odpowiednim sposobem reprezentacji Stowarzyszenia, choć pod wezwaniem widniał podpis tylko jednego członka zarządu Stowarzyszenia. Zamiast tego organ pismem z dnia [...] r. pozostawił bez rozpoznania wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Mając na względzie wskazane wyżej okoliczności Sąd II instancji stwierdził, że W.S. wniósł skargę w terminie, zaś Stowarzyszeniu nie rozpoczął biegu termin do wniesienia skargi. Dlatego przedmiotowy wniosek jako niedopuszczalny podlega odrzuceniu na podstawie art. 88 p.p.s.a. Po zwrocie akt przez Sąd II instancji, zarządzeniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez określenie naruszenia prawa, bądź interesu prawnego - w terminie siedmiu dni, od dnia otrzymania niniejszego wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu [...] r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru (k. [...]), jednakże strona do dnia dzisiejszego nie wykonała zobowiązania Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje : Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej jak wyżej "p.p.s.a.", ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Tak więc w rozpoznawanej sprawie Sąd związany jest oceną prawną i wytycznymi co do dalszego postępowania wyrażonymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. z dnia [...] r. Należy tu wyjaśnić, że art. 53 § 2 p.p.s.a. i art. 101 ustawy o samorządnie gminnym w zakresie wymogu wezwania do usunięcia nasunięcia prawa przed wniesieniem skargi z dniem [...] r. uległy zmianie na podstawie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 935). Jednakże zgodnie z art. 17 ust. 1 tej ustawy, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu dotychczasowym. Przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (art. 17 ust. 2). Mając na uwadze okoliczności sprawy oraz stanowisko Sądu II instancji, Sąd stwierdził, że skargi Stowarzyszenia [...] oraz W.S. na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008r. nr XXI/286/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo podlegają odrzuceniu. W odniesieniu do skargi Stowarzyszenia należy wskazać, że Sąd II instancji ocenił, że bieg terminu do zaskarżenia ww. uchwały przez skarżące Stowarzyszenie, o którym mowa w art. 53 § 2 p.p.s.a. (w związku z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym) w ogóle nie rozpoczął biegu, albowiem wniesienie skargi nie zostało poprzedzone skutecznym wniesieniem do organu wezwania do usunięcia naruszenia prawa skarżoną uchwałą. Zdaniem Sądu, to oznacza, że skarga Stowarzyszenia została złożona przedwcześnie, gdyż w dacie jej wniesienia do Sądu nie została spełniona przesłanka wezwania do usunięcia naruszenia prawa zgodnie z trybem z art. 101 ustawy o samorządzie gminnym, i w tej sytuacji skarga ta jest niedopuszczalna. Z kolei w kwestii skargi W.S. Naczelny Sąd Administracyjny w W. przesądził, że została ona wniesiona w ustawowym terminie. Stosownie do art. 57 § 1 p.p.s.a., skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności (pkt 1), oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy (pkt 2), określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego (pkt 3). Podkreślenia przy tym wymaga, że przesłanki te muszą być spełnione łącznie. W sytuacji, gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o uzupełnienie pisma lub poprawienie w terminie siedmiodniowym pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku, gdy pismo stanowi skargę, nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi powoduje jej odrzucenie stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W niniejszej sprawie, z uwagi na to, że skarżący w skardze wskazał jedynie organ, którego działanie skarży oraz numer i datę zaskarżonej uchwały - został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez określenie naruszenia prawa, bądź interesu prawnego – w terminie siedmiu dni, od dnia otrzymania niniejszego wezwania pod rygorem odrzucenia skargi. Siedmiodniowy termin do wykonania zobowiązania Sądu doręczonego w dniu [...] r., upłynął dnia [...] r., który to dzień nie był sobotą, ani dniem wolnym od pracy. Jak wynika z akt sprawy, w zakreślonym terminie brak formalny skargi nie został przez stronę usunięty, co oznacza, że skardze nie można nadać dalszego biegu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 odrzucił skargę Stowarzyszenia [...]. Skargę W.S. należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak na wstępie.