II SA/Sz 1211/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Jolanta Kwiecińska po rozpatrzeniu w Wydziale II w dniu 29 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F.[...] Club Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 19 sierpnia 2016 r. nr [...] w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 19 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a: odmówić wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 19 sierpnia 2016 r. [...]

[...] Club Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą [...] (dalej: "Skarżąca") wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 19 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry. W uzasadnieniu skargi Skarżąca zamieściła wniosek o wstrzymanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wykonania zaskarżonej decyzji w całości. Wskazała także, że wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków już tylko z tej przyczyny, że łączna wartość wymagalnych kar pieniężnych, wymierzonych Skarżącej, w dacie sporządzenia skargi, sięga blisko [...] złotych. Zaistniała sytuacja może w konsekwencji doprowadzić do ogłoszenia upadłości Skarżącej. Ponadto podkreśliła, że ewentualne wszczęcie egzekucji w oparciu o zaskarżoną decyzję prowadzić będzie do utraty przez nią jedynego istotnego składnika majątkowego (urządzeń do gier). Pozytywne rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, zdaniem Skarżącej, nie naprawi potencjalnych strat związanych z wyegzekwowaniem i zbyciem składników jej mienia. Będą jej przysługiwać środki prawne do dochodzenia roszczeń, niemniej jednak odzyskanie w naturze zbytego składnika majątku będzie niemożliwe, zaś dochodzenie przez Skarżącą roszczeń prowadzić będzie do zaangażowania w dodatkowe, kosztowne i długotrwałe postępowania. Wraz ze skargą Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy, a następnie uzupełniła go poprzez złożenie formularza PPPr. Na etapie rozpoznawania sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego WSA w Szczecinie o odmowie zwolnienia od opłat sądowych, Sąd włączył do materiału dowodowego dokumenty zgromadzone w innym postępowaniu wszczętym przez Skarżącą (sygn. akt II SA/Sz 728/16). Dokumenty te obejmowały: protokoły zajęcia i odbioru ruchomości, pismo Dyrektora Izby Celnej [...] z 8 lutego 2016 r., wzór oświadczenia, wyciąg z rachunku bankowego, sprawozdanie finansowe za rok 2013, sprawozdanie finansowe za rok 2014, upomnienia, zawiadomienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a., wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 P.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samem sprawy. Wskazana instytucja ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie może mieć miejsce wyłącznie w razie stwierdzenia, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Rozstrzygając o wstrzymaniu wykonania aktu na podstawie powołanego przepisu, Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, a użycie przez ustawodawcę zwrotów nieostrych wiąże się z koniecznością konkretyzacji zawartej w nich normy ogólnej. Wystąpienie z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu wiąże się z obowiązkiem takiego jego sformułowania, by powołane w nim okoliczności wskazywały na spełnienie przynajmniej jednej z dwóch przesłanek wymienionych w przepisie, tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W orzecznictwie i literaturze konsekwentnie podkreśla się, że uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienia NSA: z dnia 14 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 363/14, z dnia 26 listopada 2007 r., sygn. akt II FZ 338/07; z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09; z dnia 10 grudnia 2010 r., sygn. akt II FZ 536/10; z dnia 1 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 17/11, orzeczenia są dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl; B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wydanie 4, Wolters Kluwer 2011, s. 229). Wobec tego, że Skarżąca uzasadniając swój wniosek powołała się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody materialnej, ryzyko upadłości oraz ewentualną egzekucję należności, Sąd podkreśla, iż nawet trudna sytuacja finansowa osoby prawnej nie powoduje sama przez się ziszczenia przesłanek wstrzymania wykonania decyzji, określonych w omawianym przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Za wstrzymaniem wykonania aktu nie mogą przemawiać same obiektywne, przedstawione przez Skarżącą trudności, pojawiające się w prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem w postępowaniu o udzielenie ochrony tymczasowej badany jest wpływ wykonania zaskarżonego aktu na sytuację majątkową strony, a nie wpływ na tą sytuację jakichkolwiek innych czynników (por. postanowienie NSA z dnia 21 marca 2013 r. o sygn. akt I FZ 15/13, orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd stoi na stanowisku, że badanie przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej nie sprowadza się tylko do oceny kondycji finansowej Skarżącej. Nawiązując natomiast do zamieszczonego w skardze wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych: formularza i dodatkowych dokumentów, ocena nie jest tożsama z oceną dokonywaną przy badaniu wniosku o wstrzymanie. Jeżeli zatem uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu sprowadza się do kwestii związanych ze stanem majątkowym strony, to nie wystarczy tylko wykazanie, że jej sytuacja materialna jest zła, ale niezbędne jest jeszcze uprawdopodobnienie, że brak zastosowania ochrony tymczasowej w tym konkretnym przypadku spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w jej sferze majątkowej (por. postanowienie NSA z dnia 3 listopada 2015 r. o sygn. akt II GZ 651/15, orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd wskazuje również, że nie jest wystarczające wykazanie, iż na skutek wykonania tego aktu dojdzie do egzekucji kwoty zobowiązania, czy też wykonanie aktu wywoła szczególnie niekorzystne dla Skarżącej konsekwencje. W celu ustalenia, czy w stanie faktycznym sprawy rzeczywiście może dojść do wyrządzenia szkody majątkowej i że szkoda ta będzie znaczna, konieczne jest odniesienie kwoty zobowiązania do stanu majątkowego wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 26 września 2013 r., sygn. akt II FZ 718/13, orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zawarte w uzasadnieniu wniosku twierdzenia powinny znajdować odzwierciedlenie w odpowiednich dokumentach źródłowych. Brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku i nie poparcie go odpowiednimi dowodami uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (por. postanowienia NSA: z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GZ 120/04 i z dnia 18 maja 2004 r., sygn. akt FZ 65/04, orzeczenia są dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Skarżąca nie wykazała, że wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji mogłoby wyrządzić jej znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Skarżąca jedynie ogólnikowo stwierdziła, że w przedmiotowej sprawie istnieje wysokie ryzyko upadłości oraz wyrządzenia znacznej i nieodwracalnej szkody na skutek ewentualnego wykonania decyzji. Z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w toku rozpoznawania przez Sąd wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wysokość jej kapitału zakładowego wynosi [...] zł, wartość środków trwałych [...] zł, a wysokość straty za ostatni rok obrotowy według bilansu wyniosła [...] zł. Sąd dostrzegł faktyczny wzrost przychodów Skarżącej porównując dane z dokumentów dotyczące roku 2013 [...]. Wzrost zanotowano także w zakresie wartości aktywów Skarżącej z kwoty [...] zł w 2013 r. do kwoty [...] zł w 2014 r. Sąd dostrzegł także wzrost straty w latach 2013, 2014 oraz 2015, która wyniosła odpowiednio [...] zł oraz [...] zł. Podkreślić należy, że rosnąca wartość straty zgodnie z zapisami w sprawozdaniu finansowym za 2014 r. jest w przeważającej części skutkiem wzrostu wartości kosztów działalności operacyjnej ponoszonych przez Stronę z tytułu usług obcych z kwoty [...] zł w 2013 r. do [...] zł w 2014 r. i wynagrodzenia z kwoty [...] w 2014 r. Mając zatem na uwadze powyższe, należy zauważyć, że Skarżąca nie podjęła próby ograniczenia ponoszonych kosztów, mimo tego, że jak wskazuje toczą się wobec niej liczne postępowania. Nie można przyjąć, że miarodajnym kryterium badania zdolności płatniczej Skarżącej jest powstała strata. Przyznanie racji takiemu stanowisku oznaczałoby właśnie, że Skarżąca wszystkie posiadane środki może inwestować w dalszą działalność, nie wykazując (poprzez np. odpowiednie dostosowanie wielkości obciążeń z tytułu usług obcych, czy wynagrodzeń) żadnego dochodu i w rezultacie nie mogąc zapłacić wynikającego z zaskarżonej decyzji zobowiązania do zapłaty kary. Podkreślenia wymaga, że wykazywana przez Skarżącą strata nie jest równoznaczna z brakiem środków finansowych, ani też nie jest wskaźnikiem jednoznacznie obrazującym sytuację finansową podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Strata jest bowiem wynikiem bilansowym nadwyżki kosztów nad przychodami, spowodowanym np. nakładami inwestycyjnymi, czy odpisami amortyzacyjnymi i nie jest równoznaczna z fiaskiem prowadzonej działalności gospodarczej (por. postanowienie NSA z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt I GZ 92/11). Ponadto na podkreślenie zasługuje, iż z danych znajdujących się w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż Skarżąca wskazała pięć przedmiotów działalności (pozostała działalność rozrywkowa i rekreacyjną, badanie rynku i opinii publicznej, wynajem i dzierżawa pozostałych maszyn, urządzeń oraz dóbr materialnych, gdzie indziej niesklasyfikowane, działalność portali internetowych, naprawa i konserwacja komputerów i urządzeń peryferyjnych, pozostała działalność usługowa, gdzie indziej niesklasyfikowana). Podkreślić należy, że skutki finansowe dla zobowiązanego do zapłaty wymierzonej kary pieniężnej są normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Skutki tej egzekucji są oczywiste i prowadzą do zmniejszenia majątku. Warto wskazać, iż w orzecznictwie odnoszącym się do problematyki wstrzymywania aktów nakładających obowiązek ponoszenia wydatków pieniężnych podnosi się, iż rodzaj nałożonego obowiązku, nie wywołuje stanu, który byłby nieodwracalny, skoro chodzi o świadczenie pieniężne z natury rzeczy przecież odwracalnego. Stanowisko takie zostało przedstawione w postanowieniu NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. o sygn. akt. GZ 138/04, w którym dodatkowo wskazano, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi, istnieje oczywista możliwość zwrotu nadpłaconych kwot. Z kolei w postanowieniu z dnia 7 października 2011 r. o sygn. akt II GSK 2001/11, NSA zauważył, iż każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym, orzeczenia są dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym Sąd nie może przyjąć, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wysokie ryzyko upadłości Skarżącej oraz wyrządzenie znacznej i nieodwracalnej szkody. Stwierdzenie zaś, że w stosunku do Skarżącej toczy się szereg postępowań w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej nie świadczy w żaden sposób o jej rzeczywistej sytuacji majątkowej. Podsumowując, Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2012 r. o sygn. akt II GZ 455/12 (orzeczenie jest dostępne pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl)., zgodnie z którym, postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności wydawane jest wyjątkowo, na wniosek skarżącego i nie stosuje się w odniesieniu do niego treści art. 49 P.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku nieuzasadnienia lub niedostatecznego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności przewodniczący nie ma obowiązku wzywania strony do jego uzupełnienia lub poprawienia, a inicjatywa dowodowa i odpowiedzialność za skuteczność złożonego wniosku spoczywa w całości na wnioskodawcy. Sąd w tej kwestii nie jest także zobligowany do dokonywania jakichkolwiek ustaleń z urzędu. Mając na uwadze wskazane okoliczności, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowił jak w sentencji.