II SA/Sz 1078/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący asesor WSA Krzysztof Szydłowski po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. O., D. O., S. w S. na uchwałę Rady Miasta Świnoujście z dnia 25 maja 2023 r. nr LXXX/617/2013 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujście postanawia: I. odrzucić skargę Z. O., II. odrzucić skargę S. w S.

Z. O., D. O. oraz S. w S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę Rady Miasta Świnoujście nr LXXX/617/2023 z dnia 25 maja 2023 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla rejonu ul. Wojska Polskiego i Osiedla P. . Skarżący zarzucili podjęcie uchwały z naruszeniem procedury jej podejmowania poprzez bezprawną dwukrotną reasumpcję głosowania nad uchwałą, co stanowi naruszenie art. 14 ustawy o samorządzie gminnym, a także podjęcie uchwały z naruszeniem art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 3 oraz art. 1 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2023 r., poz. 977), w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r., poz. 1610) poprzez niezgodność zapisów planu ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Świnoujście zawartych w rozdziale 5 tej uchwały w zakresie wysokości budynków od 15 do 25 metrów, podczas gdy zapisy studium przewidują maksymalną wysokość 13 metrów (cztery kondygnacje). W ocenie skarżących plan miejscowy narusza także art. 19 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zarządzeniami z dnia 12 stycznia 2024 r. (doręczonymi w dniu 22 stycznia 2024 r.) Przewodniczący Wydziału II wezwał D. O. i Z. O. do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł, oraz wezwał Z. O. jako pełnomocnika S. w S. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł, w imieniu tego Stowarzyszenia. W dniu 24 stycznia 2024 r. wpis sądowy od skargi w kwocie 300 zł. uiściła D. O.. Zarządzeniem z dnia 30 stycznia 2024 r. (doręczonym 9 lutego 2024 r.) Sąd Zobowiązał Z. O., D. O. oraz S. do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez wykazanie, że zaskarżona uchwała Rady Miasta Świnoujście z dnia 25 maja 2023 r, nr LXXX/617/2023 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Świnoujście w rejonie ulicy Wojska Polskiego i Osiedla P. , naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla sfery prawnomaterialnej (wynikającej z konkretnego przepisu prawa materialnego) każdego ze skarżących, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi (art. 50 i art. 58 § 1 pkt 5a p.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym; Dz. U. z 2023 r., poz. 40). Jednocześnie Sąd zobowiązał D. O. do złożenia w terminie 7 dni oświadczenia czy wpis od skargi w kwocie 300 zł uiściła w imieniu własnym, Z. O., czy też w imieniu S. w S. , w terminie 7 dni pod rygorem uznania, że skarżąca uiściła wpis od skargi we własnym imieniu. W odpowiedzi na zarządzenie Sądu skarżący oświadczyli, że zaskarżona uchwała rodzi negatywne skutki dla sfery prawnomaterialnej skarżących jak i członków skarżącego Stowarzyszenia którzy są mieszkańcami Osiedla P. i zamieszkują w strefie bezpośredniego oddziaływania dopuszczonych przez plan inwestycji budowlanych w postaci 8 piętrowych wieżowców poprzez naruszenie prawa własności przysługującego D. O., I. G., R. M. (każdemu z osobna w zakresie własności ich działek), a wybudowanie wieżowców przewidzianych planem narusza prawo i negatywnie wpłynie na dotychczasowy sposób użytkowania nieruchomości poprzez emisję spalin, hałas, ruch i zacienienie działki już we wczesnych godzinach popołudniowych. Dotyczy to również Z. O. który co prawda nie jest właścicielem nieruchomości bowiem przeniósł własność nieruchomości przy ul. [...] w S. na żonę, jednak korzysta z tej nieruchomości i ma pełne prawo korzystać z niej w dotychczasowy sposób, co realizacja zapisów planu miejscowego mu uniemożliwi. Spowoduje to także spadek wartości nieruchomości działki D. O. oraz działek członków skarżącego Stowarzyszenia, utrudni sprzedaż nieruchomości z uwagi na uciążliwe sąsiedztwo. D. O. oświadczyła ponadto, że dokonała solidarnej wpłaty wpisu sądowego od skargi, zgodnie z zarządzeniem Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Na wstępie należy podkreślić, że w przypadku wniesienia skargi, sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada jej dopuszczalność, ustalając, czy nie zachodzi podstawa do jej odrzucenia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ) - dalej "p.p.s.a.", sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim unormowaniem szczególnym jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r., poz. 40) - dalej "u.s.g.", zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z zestawienia powyższych przepisów wynika jednoznacznie, że niemożność wykazania naruszenia konkretnego interesu prawnego lub uprawnienia, prowadzi do wniosku, iż skarżący nie ma legitymacji procesowej (skargowej) do zaskarżenia uchwały, co skutkuje jej odrzuceniem. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że kryterium interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., ma charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego a zaskarżonym aktem. O istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa powszechnie obowiązującego, zaś o dopuszczalności skargi przesądza wykazanie przez stronę naruszenia zaskarżonym aktem konkretnej normy prawnej, wpływającej negatywnie na jej sytuację prawną. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę rady gminy musi być bezpośredni, indywidualny, realny i aktualny oraz wynikać z normy prawa kształtującej sytuację prawną tego podmiotu, a zatem odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego dany akt i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony i następuje wtedy, gdy zaskarżonym aktem zostaje odebrane lub ograniczone jakieś prawo skarżącego, wynikające z przepisów prawa, względnie zostanie nałożony na niego nowy obowiązek lub też zmieniony obowiązek dotychczas na nim ciążący. Skarga na uchwałę organu gminy nie ma więc charakteru actio popularis (skargi powszechnej), gdyż do jej wniesienia nie legitymuje sama ewentualna sprzeczność zaskarżonej uchwały z prawem i odwoływanie się do interesu społecznego lub interesu publicznego. Każdy skarżący, składając skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., musi bowiem wykazać, że w tym konkretnym wypadku istnieje związek pomiędzy jego własną, prawnie gwarantowaną, tj. opartą na konkretnym przepisie prawa (a nie wyłącznie faktyczną) sytuacją, a skarżoną przezeń uchwałą, polegający na tym, że uchwała bezpośrednio ingeruje w sferę jego własnych praw lub obowiązków. W ocenie Sądu, okoliczności przytoczone przez skarżącego Z. O. nie mogą stanowić podstawy do uznania, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że skarżący nie wykazał, aby dysponował jakimkolwiek prawem podmiotowym o charakterze prywatnoprawnym czy też publicznoprawnym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, które zostałoby naruszone kwestionowaną uchwałą. W szczególności nie wskazał w odpowiedzi na zarządzenie Sądu, by posiadał jakikolwiek tytuł prawny do nieruchomości, z którą związane jest wystąpienie ze skargą w trybie art. 101 u.s.g. Okoliczność, że żona skarżącego jest właścicielem działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym, a przewidziana planem zabudowa będzie oddziaływać na sposób wykonywania przez nią prawa własności nieruchomości, nie statuuje po stronie skarżącego legitymacji skargowej. Interes prawny musi być indywidualny (własny), a zatem nie może być wywodzony z prawa przysługującego innemu podmiotowi. Skarżący nie składał skargi w imieniu żony, tylko własnym, stąd nie może powołać się na jej interes prawny jako właściciela nieruchomości. Również argumentacja wskazująca na negatywne skutki ustaleń planu dla terenu sąsiadującego Osiedla P. , na którym zamieszkuje skarżący, jak i jego mieszkańców, nie mogła odnieść zamierzonego skutku. W tym miejscu powtórzyć trzeba, że art. 101 ust. 1 u.s.g. nie zawiera instytucji skargi powszechnej, przysługującej każdemu mieszkańcowi danej gminy. Przepis ten reguluje bowiem prawo do wniesienia skargi tylko wtedy, gdy ustawowo chroniony interes danej osoby zostaje naruszony podjętym przez organ gminy aktem z zakresu administracji publicznej. Tymczasem skarżący nie przedstawił argumentów, które wskazywałyby, że postanowienia zaskarżonej uchwały (w związku z przewidywanymi negatywnymi skutkami jej realizacji) w sposób szczególny i wyłączny dotykać będą jego indywidualnej sfery prawnej. Podniesiona przez niego kwestia prawa do życia w ciszy i spokoju świadczy o działaniu w interesie publicznym. Również realizowane zamierzenia inwestycyjne co do sposobu zagospodarowania terenu objętego planem pozostają bez znaczenia dla oceny legitymacji skargowej. Wszystkie te okoliczności wskazują co najwyżej na posiadanie przez skarżącego Z. O. interesu faktycznego, z którym mamy do czynienia, gdy strona jest zainteresowana przyjętym aktem, ale tego zainteresowania nie może poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Podkreślić także należy, że samo poczucie naruszenia subiektywnego interesu określonego podmiotu nie jest wystarczające do skutecznego zaskarżenia aktu prawa miejscowego. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał naruszenia interesu prawnego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. W tej sytuacji Sąd nie mógł dokonać merytorycznej oceny podniesionych przez niego w skardze zarzutów. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a i § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę Z. O.. Natomiast skarga wniesiona w imieniu S. [...] w S. podlega odrzuceniu z uwagi na brak uiszczenia wpisu sądowego od skargi przez Stowarzyszenie, na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a.