II SA/Rz 994/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maciej Kobak Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. w [....] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej A. w [...] kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia (...) czerwca 2020 r. (...), utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") z dnia (...) marca 2020 r. nr (...), wydane w przedmiocie uzgodnienia projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: W toku postępowania prowadzono w przedmiocie określenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn. "Pozyskanie kruszywa z likwidacji odsypiska usytuowanego w korycie rzeki [...] km 247+100 do km 247+900 pod miejscowością [...]", Burmistrz Miasta i Gminy [...] (dalej: "Burmistrz)", działając w oparciu o przepis art. 75 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn. Dz.U z 2020 r. poz. 283, z późn. zm.) – dalej: "ustawa środowiskowa", w piśmie z (...) marca 2020 r. nr (...) zwrócił się do Prezydenta Miasta o zajęcie stanowiska wymaganego dla projektu decyzji o środowiskowych wskazującego na działanie w porozumieniu, ponieważ przedsięwzięcie to leży na terenie dwóch gmin: [...] i miasta [....]. Postanowieniem z dnia (...)marca 2020 r. nr (...) Prezydent uzgodnił projekt decyzji Burmistrza nr (...) o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że postanowienie to doręczono stronom postępowania, w tym A.– w dniu (...) kwietnia 2020 r. oraz B. – w dniu (...) kwietnia 2020 r. W dniu (...) kwietnia 2020 r. B. nadało w placówce operatora wyłącznego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1041), skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego – za pośrednictwem Prezydenta Miasta – zażalenie na wskazane wyżej postanowienie uzgodnieniowe z dnia (...) marca 2020 r. 1 II SA/Rz 994/20 Z kolei w dniu (...) kwietnia 2020 r. A. zwróciło się do Prezydenta Miasta o uzupełnienie w trybie art. 111 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.", postanowienia z dnia (...) marca 2020 r. w zakresie rozstrzygnięcia poprzez określenie jakiej części przedsięwzięcia dotyczy uzgodnienie. Z pisma Prezydenta Miasta z dnia (...) lipca 2020 r. nr (...) wynika, że organ I instancji nie rozpatrzył wniesionego żądania. Postanowieniem z dnia (...) czerwca 2020 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wydanym – jak wskazano – po rozpatrzeniu zażalenia B., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z (...) marca 2020 r. Organ odwoławczy wyjaśnił, że przedsięwzięcie bezspornie leży na terenie dwóch gmin: [...] i miasta [...], a organem właściwym do wydania wnioskowanej decyzji jest Burmistrz, bowiem na terenie tej gminy znajduje się największa część terenu, na którym ma być zlokalizowane przedsięwzięcie. Równocześnie z zebranych w sprawie dokumentów wynika jednoznacznie, że Prezydent akceptuje przedsięwzięcie będące przedmiotem postępowania i nie wnosi uwag do możliwości lub warunków jego realizacji. W decyzji uwzględnione zostaną wymagania wynikające z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego "II", w tym warunki wynikające z zapisów tego planu w odniesieniu do drogi dojazdowej objętej przedsięwzięciem. Zdaniem Kolegium z akt sprawy i uwarunkowań dotyczących miasta [...] nie wynika, aby istniały jakiekolwiek zastrzeżenia lub wymagania co do tego przedsięwzięcia. Z przedłożonych dokumentów do osiągnięcia porozumienia oraz korespondencji pomiędzy organami wynika natomiast, że wymagania w zakresie konieczności ustalenia dodatkowych warunków jego realizacji na terenie miasta T. będą uwzględnione. Również z analizy akt sprawy nie wynika, aby były wymagane dodatkowe warunki jego realizacji związane ze specyfiką miasta [...] lub terenu położonego w jego granicach. Można zatem stwierdzić, że przedsięwzięcie jest akceptowalne przez Prezydenta, a wydanie postanowienia odzwierciedla jego wolę w kontekście wymaganego współdziałania tego organu z Burmistrzem w rozumieniu art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej. 2 II SA/Rz 994/20 W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, A. wniosło o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. W ocenie skarżącego w sprawie zaistniała przesłanka do wznowienia postepowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w związku z art. 126 i art. 106 § 5 K.p.a., z uwagi na fakt, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie – przed rozpatrzeniem przez organ I instancji złożonego żądania uzupełnienia postanowienia z dnia (...) marca 2020 r. Tym samym, zgodnie z art. 111 § 2 K.p.a., dla A. wciąż nie upłynął termin na wniesienie zażalenia na postanowienie z (...) marca 2020 r. Okoliczność ta jest z kolei równoznaczna z naruszeniem art. 15 w związku z art. 106 § 5 i art. 111 § 2 K.p.a. Natomiast nierozpatrzenie kwestii działania w porozumieniu Burmistrza z Prezydentem przy ustaleniu środowiskowych uwarunkowań realizacji dla omawianego przedsięwzięcia świadczy, w ocenie skarżącego, o nienależytym rozpatrzeniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, co jest równoznaczne z naruszeniem art. 7 K.p.a. Skarżący podniósł, że w sprawie zastosowanie znajduje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 71), a nie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839). Miało to istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia, gdyż określenie przedsięwzięcia w przytoczonym przez Burmistrza § 3 ust. 1 pkt 42 Rozporządzenia z 10 września 2019 r. "wydobywanie kruszyw w celach gospodarczych ze śródlądowych wód powierzchniowych oraz obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej, inne niż wymienione w pkt. 40 i 41" jest znacząco odmienne od brzmienia § 3 ust. 1 pkt. 41 lit. "b" obowiązującego w tej sprawie Rozporządzenia z 9 listopada 2010 r., w którym mowa jest o "wydobywaniu kopalin ze złoża na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt. 24 lub ze śródlądowych wód powierzchniowych". Ponadto Kolegium wskazało, że organ I instancji uzgadnia środowiskowe uwarunkowania, a nie projekt decyzji w tej sprawie, jednocześnie utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji, które dotyczy wyłącznie uzgodnienia projektu takiej decyzji, a nie są to pojęcia tożsame. Końcowo skarżący podniósł, że Kolegium błędnie wskazało podmiot, który wystąpił o ustalenie 3 II SA/Rz 994/20 omawianych środowiskowych uwarunkowań, gdyż nie jest to spółka C., lecz spółka D. W odpowiedzi na skargę Kolegium wskazało, że postanowieniem z dnia (...) sierpnia 2020 r. nr (...), organ odwoławczy uwzględnił w całości wniesioną skargę i uchylił własne postanowienie z dnia (...) czerwca 2020 r., jednocześnie utrzymując w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia (...) marca 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 §1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie niniejszy wyrok wydał na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 z późn. zm.). 4 II SA/Rz 994/20 Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie tak z przyczyn w niej wywiedzionych jak i tych, które Sąd uwzględnił z urzędu. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że wyrokiem z dnia (...) kwietnia 2021 r. o sygn. akt II SA/Rz 1310/20 uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) sierpnia 2020 r. nr (...) wydane w trybie autokontroli, którym w pkt 1 uchylono postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) czerwca 2020 r. nr (...) o uzgodnieniu projektu decyzji o środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia, w wyniku czego zaktualizował się przedmiot zaskarżenia objęty skargą A. z dnia (...) sierpnia 2020 r. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 106 § 5 K.p.a. i art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej. Stosownie do art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej w przypadku przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 4, wykraczającego poza obszar jednej gminy, decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, na którego obszarze właściwości znajduje się największa część terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie, po zasięgnięciu opinii wójta, burmistrza, prezydenta miasta właściwego dla pozostałego terenu, na którym ma być realizowane to przedsięwzięcie. Porozumienie, o którym mowa w art. 75 ust. 4 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, to przypadek współdziałania organów administracji przy wydawaniu decyzji administracyjnej, do którego stosuje się art. 106 K.p.a. Od strony praktycznej może to polegać na tym, że organ właściwy do wydania decyzji, po zakończeniu postępowania dowodowego, przygotowuje projekt decyzji i przedstawia go organom współdziałającym, które go akceptują albo odmawiają zaakceptowania, przy czym swoje stanowisko wyrażają w formie postanowienia, na które służy zażalenie. W ten sposób zostaje zrealizowana myśl ustawodawcy wyrażająca się w tym, że decyzja ma być wydana w porozumieniu organów (patrz: wyrok NSA z 18.05.2016 r., sygn. akt II OSK 2380/15, wyrok WSA w Warszawie z 23.05.2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 113/16, wyrok WSA w Gdańsku z 20.06.2018 r. sygn. akt II SA/Gd 226/18; dostępne na str. cbosa). 5 II SA/Rz 994/20 Zatem kwestia prowadzenia postępowania uzgadniającego treść decyzji dla przedsięwzięcia realizowanego w warunkach wynikających z art. 75 ust. 4 ustawy środowiskowej na podstawie art. 106 § 5 K.p.a. nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Powodem uchylenia zaskarżonego postanowienia było naruszenie przepisów postępowania przez organy orzekające, skutkujące pozbawieniem strony czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym, które przyjęło formę pozbawienia skarżącego A., prawa do rozpatrzenia zażalenia przez organ II instancji. Postanowienie Prezydenta Miasta z dnia z (...) marca 2020 r. stało się ostateczne, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrzyło zażalenie B. i postanowieniem z dnia (...) czerwca 2020 r. nr(...) utrzymało w mocy ww. postanowienie. Bezsporne jest też, że skarżące A. korzystało z trybu ponaglenia z art. 37 § 1 K.p.a. wobec zwłoki w rozpatrzeniu wniosku o uzupełnienie sentencji postanowienia Prezydenta Miasta z dnia (...) marca 2020 r., zakończone postanowieniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) lipca 2020 r. nr (...) stwierdzającym, że Prezydent Miasta nie dopuścił się bezczynności. Postanowienie Kolegium wydane na skutek ponaglenia A. nosi datę późniejszą ([...].07.2020r.) niż postanowienie Kolegium ([...].06.2020r.) o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta z dnia (...) marca 2020 r., to z uwagi na tę różnicę czasową termin do wniesienia zażalenia dla A. rozpoczął biec, gdy postanowienie, którego dotyczył wniosek o uzupełnienie sentencji postanowienia organu I instancji było już ostateczne w instancyjnym toku postępowania. Kolegium błędnie przyjęło, że okoliczność nierozpatrzenia zażalenia może być naprawiona w postępowaniu autokontrolnym, prowadzonym na podstawie art. 54 § 3 P.p.s.a. Zgodnie z art. 112 K.p.a. błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. Przepis ten z mocy art. 120 K.p.a ma zastosowanie do postanowień. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru korespondencji wynika, że Prezydent Miasta potwierdził odbiór zaskarżonego postanowienia w dniu (...) czerwca 2020 r., czyli w dacie jego wydania. Kolegium w uzasadnieniu postanowienia autokontrolnego z dnia (...) sierpnia 2020 r. (str. 2) podało, że Prezydent Miasta postanowieniem z dnia (...) 6 II SA/Rz 994/20 lipca 2020 r. odmówił uzupełnienia postanowienia z dnia (...) marca 2020 r. nr (...), a termin do złożenia zażalenia przez A. na ww. postanowienie Prezydenta Miasta rozpoczął bieg (...) sierpnia 2020 r. i A. wniosło zażalenie z zachowaniem terminu. Sąd stwierdza, że w aktach administracyjnych nie znajduje się materiał dowodowy, który pozwalałby na weryfikację twierdzeń Kolegium w tym zakresie. Wydaje się jednak, że zażalenie wniesione z zachowaniem terminu na postanowienie Prezydenta Miasta z dnia (...) marca 2020 r. dla przywrócenie toku instancji i rozpatrzenie zażalenia A. i zażalenia B. wymagało uchylenia zaskarżonego, wobec naruszenia przepisów postępowania, to jest art. 10, art. 15 art. 112 K.p.a., co wyczerpało dyspozycje art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. Sąd pominął merytoryczną oceną zarzuty skargi, gdyż ze względu na uwzględnienie skargi z powodów proceduralnych byłoby to przedwczesne. W przypadku uprawomocnienia się wydanych w dniu (...) kwietnia 2020 r. wyroków przez WSA w Rzeszowie powstanie taki stan, że w obrocie prawnym pozostanie postanowienie Prezydenta Miasta z dnia (...) września 2020r., a Kolegium będzie zobowiązane do rozpatrzenia dwóch zażaleń kierując się oceną prawną i wskazaniami wynikającymi z uzasadnień do spraw o ww. sygnaturach. W ponownie prowadzonym postępowaniu niezbędnym będzie uzupełnienie akt administracyjnych o brakujący materiał dowodowy przedstawiony w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Mając na względzie powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 P.p.s.a. 7