II SA/Rz 98/14

Dnia 15 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Solarski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędzia WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R.B. o wyłączenie sędziego WSA Krystyny Józefczyk oraz sędziego WSA Magdaleny Józefczyk od orzekania w sprawie ze skargi E.P. i L.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Rz 98/14 - postanawia - oddalić wniosek o wyłączenie sędziego WSA Krystyny Józefczyk oraz sędziego WSA Magdaleny Józefczyk od orzekania w sprawie o sygn. akt: II SA/Rz 98/14

UZASADENIENIE W dniu 4 czerwca 2014r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął wniosek R.B. , reprezentowanej przez pełnomocnika – S. B. o wyłączenie sędziego WSA Krystyny Józefczyk oraz sędziego WSA Magdaleny Józefczyk od orzekania w sprawie ze skargi E.P. i L.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zjazdu, zarejestrowanej pod sygn. akt II SA/Rz 98/14. W podstawie prawnej wniosku wnioskodawczyni wskazała art. 18, art. 19, oraz art. 20 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej "P.p.s.a". W uzasadnieniu wniosku w pierwszej kolejności podniosła, że zbieżność nazwisk sędziów objętych wnioskiem o wyłączenie, wskazuje na możliwie powiązania rodzinne miedzy sędziami, co stanowi przeszkodę w orzekaniu w niniejszej sprawie, bowiem może nasuwać wątpliwości co do ich bezstronności. Następnie podniosła, że w ośmiu toczących się przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie sprawach, wszczętych na skutek skargi R.B. orzekali sędziowie objęci wnioskiem. Do wniosku dołączyła sentencje orzeczeń zapadłych w ww. sprawach tj. w sprawach o sygn. akt: II SA/Rz 492/11, II SA/Rz 830/10, II SO/Rz 11/09, II SO/Rz 12/09, II SA/Rz 398/09, II SA/Rz 737/09, II SA/Rz 51/09, II SAB/Rz 58/09. Ww. orzeczenia wydane zostały w oparciu o "fałszywy akt" oznaczony nr [...], co przesądza o wzajemnym powiązaniu spraw. Ponadto orzeczenia te wydane zostały bez przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie szlaku drogowego przebiegającego przez działkę wnioskodawczyni oznaczoną numerem 26/2. Ww. zjazd, zdaniem wnioskodawczyni, został utworzony na skutek niezgodnych z prawem działań L.J., której zarzuciła składanie fałszywych zeznań, zarówno w postępowaniu cywilnym, w postępowaniu karnym, jak również w postępowaniu przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego. Podniosła szereg zarzutów wobec postępowań toczących się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie w zakresie postępowania dowodowego, m. in. nieuwzględnianie składanych przez nią wniosków dowodowych oraz zarzuciła bezduszność i stronniczość przy wydawaniu orzeczeń. Podała, że straciła zaufanie do sędziów objętych wnioskiem i ma poczucie krzywdy. Zwróciła się o takie dobranie składu sędziowskiego, który nie orzekał w żadnych sprawach z jej udziałem, aby nie mogła zarzucić mu stronniczości. Ponadto podniosła, że wniosek o wyłączenie sędziów uzasadnia także tym, że nie "przyłożyli" się do ustalenia rzeczywistych faktów, oraz zebrania prawdziwych dowodów, opierając się na nieprawomocnym akcie oznaczonym numerem [...]. Objęci wnioskiem sędziowie złożyli pisemne oświadczenia wskazując, że w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do wyłączenia od orzekania oraz nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności, o których mowa w art. 18 oraz art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a." Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Instytucja wyłączenia sędziego jest jedną z gwarancji procesowych, mającą zapewnić jego bezstronność i niemożność wywierania na niego jakichkolwiek nacisków w celu uzyskania orzeczenia określonej treści. Przepis art. 18 § 1 P.p.s.a. enumeratywnie wymienia przyczyny wyłączenia sędziego z mocy samego prawa. Stosownie do treści art. 18 § 1 P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Stosownie natomiast do unormowań zawartych w art. 19 tej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia; strona która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 1 i § 2 P.p.s.a.). Powołanie się na okoliczności wywołujące uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego w danej sprawie, wymaga przedstawienia odpowiedniej argumentacji w odniesieniu do każdego z sędziów, którego wniosek dotyczy. O wyłączeniu sędziego rozstrzyga sąd administracyjny, w którym sprawa się toczy (art. 22 § 1 P.p.s.a.). Postanowienie wydaje sąd w składzie trzech sędziów, na posiedzeniu niejawnym, po złożeniu wyjaśnienia przez sędziego, którego wniosek dotyczy (art. 22 § 2 P.p.s.a.). Sąd stwierdza, że w niniejszej sprawie R.B. nie wskazała we wniosku o wyłączenie sędziów żadnej z przyczyn, wymienionych w art. 18 P.p.s.a. ani też w art. 19 P.p.s.a., które w racjonalny sposób uzasadniałyby wyłączenie sędziego WSA Krystyny Józefczyk oraz sędziego WSA Magdaleny Józefczyk od orzekania w niniejszej sprawie. Orzeczenia, na które powołała się wnioskodawczyni, a które zapadły w jej sprawach nie mogą stanowić postawy do wyłączenia sędziów objętych wnioskiem na podstawie art. 18 P.p.s.a. Podkreślić należy, że tożsamość skarżącego w kilku sprawach toczących się przed wojewódzkim sądem administracyjnym sama w sobie nie przesądza jeszcze o konieczności przydzielenie każdej ze spraw z jego skargi innemu sędziemu. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 6a P.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie. Subiektywne przekonanie wnioskodawczyni o tożsamości spraw toczących się przed wojewódzkim sądem administracyjnym wymaga weryfikacji w oparciu o obiektywne kryteria, na podstawie których ustala się "tożsamość spraw", o której mowa w przepisie 18 § 1 pkt 6a P.p.s.a., w jej znaczeniu materialnym. Na "sprawę administracyjną" w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe, a zatem przy ustalaniu tożsamości sprawy należy badać te właśnie elementy. Tożsamość elementów podmiotowych to tożsamość podmiotu będącego adresatem praw lub obowiązków, a tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści tych praw i obowiązków oraz ich podstawy prawnej i faktycznej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2011r. I FSK 126/2011, LexPolonica nr 3920494). Dopiero ustalenie, że dana sprawa jest tożsama w zakresie, w jakim mowa powyżej z inną sprawą, w której dany sędzia orzekał przesądza o konieczności jego wyłączenia. Żadna z wymienionych we wniosku spraw nie stanowi sprawy tożsamej ze sprawą będącą przedmiotem niniejszego postępowania. W sprawie o sygn. akt II SA/Rz 98/14 wyłączeniu na postawie art. 18 ust. 6a P.p.s.a. podlegają jedynie sędziowie, którzy orzekali w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 911/10 i przy wyznaczaniu składu sędziowskiego Sąd wziął tą okoliczność pod uwagę. W powyższej sprawie przedmiotem skargi R.B. była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2010r., nr [...] uchylająca w całości decyzję Powiatowego Inspektora Budowlanego z dnia [...] września 2010r.nr [...] nakazującą L.J. dokonanie rozbiórki zjazdu indywidualnego z drogi powiatowej nr 1418 w H. na działkę nr 26/2, położoną w miejscowości H. oraz uchylająca postanowienie Powiatowego Inspektora Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008r., nr [...] nakazujące L.J. wstrzymanie robót budowlanych przy budowie w/w zjazdu i przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w terminie do dnia 30 czerwca 2010r. dokumentów szczegółowo w tym postanowieniu określonych. W powyższej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011r. oddalił skargę. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że między objętymi wnioskiem sędziami, a skarżącym zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, iż mógłby wywołać wątpliwość co do ich bezstronności, w rozumieniu art. 19 P.p.s.a. Rozpatrywany wniosek oparty jest wyłącznie na subiektywnych odczuciach wnioskodawczyni, które nie stanowią podstawy prawnej do uwzględnienia wniosku. O wyłączeniu sędziego nie może bowiem decydować subiektywne przekonanie strony o jego stronniczości i niesprawiedliwości oraz o wadliwym sposobie prowadzenia postępowania czy też wadliwości wydanych orzeczeń, do czego w istocie sprowadzają się argumenty zawarte we wniosku. Tego rodzaju okoliczności, jako niepoparte żadnymi dowodami uprawdopodabniającymi istnienie uzasadnionych wątpliwości co do bezstronności sędziów w tej konkretnej sprawie, nie mogą stanowić podstawy do zastosowania instytucji wyłączenia sędziego. Kwestionowanie sposobu prowadzenia postępowania dowodowego w konkretnych sprawach, czy też treści wydanego orzeczenia może nastąpić w drodze instancyjnego zaskarżania orzeczeń. Składanie fałszywych zeznań w innych postępowaniach przez strony postępowania nie może stać się przesłanką do skutecznego wnioskowania o wyłączenie sędziów. Natomiast w postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd nie przeprowadza dowodów z zeznań świadków czy przesłuchania stron. Należy ponadto podkreślić wskazać, że wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego poprzedzone zostało złożeniem wyjaśnień przez sędziów objętych wnioskiem. Z treści oświadczeń złożonych do akt sprawy przez sędziego WSA Krystynę Józefczyk i sędziego WSA Magdalenę Józefczyk wynika, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 P.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do ich bezstronności. W szczególności wynika z nich, że wyżej wymienieni wyżej sędziowie nie pozostają w stosunku pokrewieństwa w linii prostej lub powinowactwa w linii prostej ani nie pozostają w stosunku przysposobienia i nie są rodzeństwem. Sąd tym samym podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż skoro sędzia, którego przedmiotowy wniosek dotyczy złożył oświadczenie, z którego wynika, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 oraz w art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie, a prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 12 maja 2010 r., sygn. akt I OZ 332/10; postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 259/12, publ.: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W żadnym razie więc podnoszone przez wnioskodawczynię argumenty nie stanowią przesłanek do wyłączenia sędziów objętych wnioskiem. Subiektywne przekonanie o braku bezstronności sędziów nie może być argumentem przemawiającym za wyłączeniem sędziego, jeśli nie zachodzą rzeczywiste i obiektywne powody do ich wyłączenia. W tych okolicznościach na podstawie art. 22 § 1 i § 2 P.p.s.a. wniosek należało oddalić.