II SA/Rz 965/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka AWSA Karina Gniewek - Berezowska Protokolant sekretarz sądowy Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 19 maja 2022 r. nr SKO.4171/37/2022 w przedmiocie nakazu zaprojektowania kanalizacji i wybudowania ww kanalizacji I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia 13 kwietnia 2022 r. IiGK.6331.R.4.2019; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżącego R. L. kwotę 800 zł /słownie: osiemset złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Decyzją z dnia 19 maja 2022 r. nr SKO.4171/37/2022 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: "Kolegium"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735, dalej: "K.p.a"), w zw. z art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2021 r. poz. 2233 ze zm., dalej : "Prawo wodne."), po rozpatrzeniu odwołania R.L. (dalej: "Skarżący") od decyzji Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt"/"organ I instancji") z dna 13 kwietnia 2022 r. znak: IiGK.6331.R.4.2019 nakazującej Skarżącemu zaprojektować kanalizację deszczową przez uprawnionego projektanta według trasy oznaczonej kolorem czerwonym na załączonej mapie po uprzednim uzyskaniu wymaganych prawem decyzji, pozwoleń i uzgodnień i opinii co do przebudowy kanalizacji deszczowej, wybudować ww. kanalizację w terminie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że wnioskiem z 27 czerwca 2019 r. Zarząd Dróg Powiatowych w Dębicy (dalej: "Zarząd Dróg") wystąpił do Wójta o uregulowanie stosunków wodnych dla działek o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości [...] ze względu na zalewanie działek sąsiednich. W toku postępowania organ I instancji przeprowadził rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami działek i zlecił wykonanie opinii biegłemu który wskazał, że zasypanie (likwidacja) rowu odwadniającego na powyższych działkach doprowadziła do zmiany kierunku spływu wód opadowo-roztopowych ze szkodą dla działek sąsiednich. W trakcie oględzin ówczesna właścicielka podała, że zasypała rów poprzez nawiezienie ziemi i wyrównanie terenu. Wójt uznał, że doszło na spornym terenie do naruszenia stosunków wodnych i wydał w dniu 13 kwietnia 2022 r. decyzję. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, sformułował zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego zawnioskował o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenia postepowania. Kolegium odwołania nie uwzględniło i wskazało na art. 234 Prawa wodnego, zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani odpływu ze źródeł ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast zgodnie z ust. 3 tego artykułu, jeżeli spowodowana przez właściciela gruntu zmiana stanu wody na gruncie szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Kolegium zaznaczyło, że Wójt powołał biegłego o specjalności wodno-melioracyjnej, który w wydanej opinii uznał, że zasypanie (likwidacja) rowu odwadniającego na przedmiotowych działkach doprowadziło do zmiany kierunku spływu wód opadowo-roztopowych ze szkodą dla działek sąsiednich. Spowodowane przez właściciela działki zmiany stanu wody na gruncie, dało organowi podstawę do zastosowania sankcji, o jakich mowa w ustawie - Prawo wodne. Mając na uwadze wskazany stan prawny, stan faktyczny, wykonaną opinię przez biegłego, ocenę aktualnego stanu na gruncie, analizę terenu objętego postępowaniem oraz wnioski zawarte w tejże opinii, uwzględniono wniosek Zarząd Dróg z uwagi na fakt, że doszło w przedmiotowej sprawie do naruszenia stosunków wodnych. Kolegium podkreśliło, że analiza opinii oraz wniosków z niej wypływających pokrywa się z ustaleniami poczynionymi przez organ I instancji w ramach pozostałego postępowania dowodowego, gdzie przeprowadzono dowód z przesłuchania stron i świadków oraz przeprowadzono oględziny w terenie z udziałem stron i biegłego. Tym samym uznało decyzję organu I instancji za zgodną z obowiązującymi przepisami, ponieważ wykonanie wielu czynności procesowych, w tym oględzin terenu, przesłuchania świadków i powołanie biegłych specjalności hydrologicznej i hydrogeologicznej jest wystarczające dla uznania tej decyzji za zgodną z obowiązującymi przepisami prawa. Fakt naruszenia stosunków wodnych wody na gruncie nie jest oparty jedynie na wzrokowych oględzinach terenu oraz sprzecznych zeznaniach stron postępowania, ale przede wszystkim na pełniej i wszechstronnej opinii biegłego. Wykonane czynności procesowe są prawidłowe, zgodne z procedurą i wystarczające dla prawidłowego wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. Skarżący zaskarżył decyzję Kolegium w całości, zarzucając jej: 1. nierozpoznanie zarzutów odwołania i naruszenie podstawowych zasad K.p.a., 2. brak logiki uzasadnienia decyzji w zderzeniu z materiałem dowodowym, 3. sprzeczność decyzji z załącznikiem oraz ustaleń organu z materiałem dowodowym, 4. przedawnienie obowiązku, ponieważ upłynął okres 5 lat, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt, 5. naruszenie przepisów prawa materialnego, 6. dowolność i dogmatyczność decyzji i jej uzasadnienia brak wymienienia i oceny dowodów oraz zderzenia ich z wnioskiem i przepisami prawa, 7. nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów, 8. nieważność postępowania, 9. nierozpoznanie zarzutów zawartych w odwołaniu, 10. błąd i dowolność ustaleń organu, 11. dowolność i sprzeczność oceny zebranego materiału dowodowego, 12. naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 2 i 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zw. art. 6 K.p.a., a także art. 7 oraz 8 K.p.a. poprzez niedziałanie przez organ w niniejszym postępowaniu w granicach i na podstawie przepisów prawa, niestanie na straży zasady praworządności oraz prowadzanie niniejszego postępowania w taki sposób, iż nie pogłębia to zaufania obywateli do organów państwa; 13. naruszenie prawa procesowego, dowolność ustaleń i sprzeczność a w szczególności: 1) art. 7, art. 77, art. 80, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. z uwagi na brak dokonania własnych ustaleń faktycznych, pominiecie dowodów wnioskowanych przez odwołujących się, utrzymanie w mocy decyzji w sytuacji gdy decyzja powinna zostać uchylona lub zmieniona, 2) art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez niewskazanie przekonywująco w uzasadnieniu faktów, dowodów oraz nierozpatrzenia zarzutów skarżącego w odwołaniu. Na tych podstawach Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie umorzenie postępowania oraz o przyznanie zwrotu poniesionych kosztów procesu. W rozwinięciu skargi podniesiono, że Kolegium nie odnosi się w decyzji do zarzutów odwołania, nie dokonuje żadnych ustaleń terminu przedawnienia tj. okresu 5 lat, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt. Ponadto nie ustala stron tego postępowania. Zarząd Dróg nie może być wnioskodawcą w tej sprawie. W postępowaniach uruchamianych na podstawie art. 234 ust. 3 Prawa wodnego zawsze w sprawie jest jedna strona zakłócająca stosunki wodne na gruncie, a także jedna strona, która te skutki "odczuwa" w postaci szkód na swoim gruncie. Zarząd Dróg nie jest stroną postępowania. Organ nie wskazał, jakie to grunty sąsiednie i jaką są objęte szkodą, nie wskazał adekwatnego związku przyczynowo - skutkowego. Zatem błędnie zastosował art. 234 Prawa wodnego do stanu faktycznego sprawy, a tym bardziej wniosku Zarządu Dróg, z którego jednoznacznie wynika, że domaga się on odtworzenia układu wodnego na działkach Skarżącego ze względu na brak odprowadzenia wód deszczowych z wybudowanego łącznika drogowego. Ponadto przedmiot sprawy dotyczy wykonania za Gminę [...] odprowadzenia wód z łącznika drogi, który wybudowała po sprzedaży działek, tj. kanalizacji deszczowej, której gmina nie wykonała podczas inwestycji. W skardze wskazano także na wadliwość prowadzonego postępowania dowodowego; Skarżący wnioskował bezskutecznie o kolejne oględziny w związku z tym, że przed wydaniem decyzji przez organ I instancji na działce wybudował kolejny budynek mieszkalny i wykonanie rowu jest niemożliwe, a co najmniej utrudnione. Podniesiono również brak oceny opinii biegłego przez organy obu instancji, które przyjęły opinie jako dogmat. Dowód ten nie korzysta ze szczególnej mocy dowodowej, a zastrzeżenia stron postępowania do jej treści, jak również rzetelność, kompletność i adekwatność takiej opinii, powinny być wyjaśnione i wnikliwie ocenione przez organ prowadzący postępowanie. Skarga akcentuje także brak związku przyczynowo-skutkowego; wykazania zmiany stosunków wody na gruncie, która to zmiana szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Jako istotną wadę wskazano wadliwość sentencji decyzji, ponieważ powinien znaleźć się w niej dokładny opis prac, jakie mają przywrócić teren do stanu poprzedniego, względnie wskazanie urządzeń i ich parametrów, które mają doprowadzić do stanu, w którym szkoda już nie zaistnieje. Organ powinien zadbać, by decyzja, a zatem nałożone nią obowiązki, nadawały się do wykonania. Tymczasem sentencja zaskarżonej decyzji nie nadaje się do wykonania (egzekucji) jest lakoniczna, nieprecyzyjna. Skarżący podkreślił, że w czasie sprzedaży nieruchomości przez gminę [...] w 2013 roku w żadnych informacjach dostępnych ani w warunkach przetargowych nie była podana kwestia rowu. Problem odprowadzenia wód opadowych z drogi publicznej jest konsekwencją zaniedbań zarządcy drogi podczas inwestycji, która miała miejsce po sprzedaży działek przez gminę Skarżącemu, a obecne stanowisko jest próbą dezinformacji i uchylenia się od obowiązków przez gminę. Skarżący jest w trakcie realizacji budowy domów na przedmiotowych działkach. Prawomocne decyzje o budowie jak i zagospodarowaniu nieruchomości nie przewidują żadnych ograniczeń, w tym dotyczących budowy przedmiotowego rowu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona. I. Stan sprawy jest następujący. Pismem z dnia 27 czerwca 2019 r. Zarząd Dróg wystąpił o wszczęcie postępowania mającego na celu uregulowanie stosunków wodnych na szczegółowo wskazanych działkach. W piśmie wskazano, że w ramach inwestycji "Łącznik Węzeł Zachodni (...)" na działce nr [...] wybudowano przepust mający na celu przeprowadzenie wód z rowu odwadniającego znajdującego się na działce numer [...] na działkę nr [...]. Przedmiotowy rów ma przebieg na działkę nr [...], a następnie na działce nr [...] i innych objętych wnioskiem, zanika. Przedmiotowa inwestycja wykonana została na podstawie ostatecznych decyzji i pozwoleń. Wskazano również, że w związku ze zgłoszeniami mieszkańców Gminy [...] informujących o zalewaniu ich działek, Zarząd Dróg sformułował wniosek o przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Na podstawie tego pisma organ I instancji wyznaczył na dzień 9 sierpnia 2019 r. wizję lokalną na działce [...]. Jak wynika ze sporządzonego protokołu, w oględzinach wzięła udział ówczesna właścicielka działek nr [...] i [...], a także właściciel działki nr [....]. Właścicielka działek nr [...] i [...] oświadczyła, że nieruchomości nabyła w 2015 roku, przy czym teren ten zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oznaczony był symbolem MN-2 - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zakupione działki były zadrzewione i zakrzewione i po zakupie zostały uporządkowane z wyrównaniem terenu, przez nawiezienie kilku samochodów ziemi. Roboty te były prowadzone na przełomie 2017/2018 roku. O rowie na tych działkach nie wiedziała. Właścicielka wyraziła zgodę na wykonanie odpływu przez zakupione działki pod warunkiem, że będzie przebiegał przy granicy z działką nr 739/199 oraz, że będzie to rura o dużej średnicy; oświadczyła również, że nie pokryje kosztów wykonania odprowadzenia wód. Z protokołu wynika, że przedstawiciel Zarządu Dróg przedłożył decyzję nr 2/2017 o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "Łącznik Węzeł Zachodni oraz pozwolenie wodnoprawne. Procedując w tej sprawie i wskazując, że wnioskodawcą jest Zarząd Dróg, Wójt wystąpił do Urzędu Miejskiego w D. i uzyskał informację, że w dokumentacji przetargowej dla działek nr [...] i [...] nie ma informacji na temat rowu odwadniającego odprowadzającego wody istniejącym przepustem pod drogą zlokalizowaną na działkach [...] i [...] (pismo z dnia 11 września 2019 r. - k. 8 akt adm.). Z akt wynika, że Wójt zawiadomieniami z dnia 26 września, 28 października i 6 grudnia 2019 r. informował strony o kolejnych terminach załatwienia sprawy z wniosku Zarządu Dróg (k. 9-11 akt j.w.). Kolejnym dokumentem znajdującym się w aktach organu I instancji jest "Opinia biegłego" z grudnia 2019 roku, której tematem jest "Ustalenie czy zasypanie (likwidacja) rowu odwadniającego na działkach numer [...], [...], [...] i [...] doprowadziło do zmiany kierunku i natężenia wód opadowych ze szkodą na grunty sąsiednie, tj. działki [...], [...] i [...]". "Opinię" sporządził projektant o specjalności wodno-melioracyjnej (k. 12 akt adm.). W opracowaniu przedstawiono stan prawny nieruchomości, opisano zlewnię wód opadowych oraz poprzedni i obecny kierunek spływu wód, po czym we wnioskach końcowych zamieszczona została konkluzja, że Wójt "winien z urzędu wydać decyzję nakazującą wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom poprzez budowę krytego odcinka rowu wzdłuż granic działek nr z [...],[...] i [...] do istniejącego rowu na działce nr [...] posiadającego ujście do głębokiej doliny rzeki G.". Wskazano również, że projektowany odcinek rowu ma długość 100 m, średnicę 600 mm, z głębokością posadowienia od 1,0 do 2,2 m, z określonym spadkiem podłużnym (str.6 opracowania). Zawiadomieniem z 24 lutego 2020 r. organ I instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Zastrzeżenia do tego opracowania wniósł Zarząd Dróg (k. 15 akt adm.) oraz pełnomocnik Skarżącego (k. 29 akt j.w.) i opinia jedynie w części dotyczącej powierzchni zlewni została zweryfikowana (k. 30 akt adm.). W tym stanie sprawy i po ustaleniu, że Skarżący jest spadkobiercą właścicielki działek nr [...] i [...], która brała udział w oględzinach 9 sierpnia 2019 r., Wójt decyzją z dnia 13 kwietnia 2022 r. nakazał zaprojektować kanalizację deszczową przez uprawnionego projektanta wg trasy oznaczonej kolorem czerwonym na załączonej mapie, po uzyskaniu wymaganych prawem decyzji pozwolenia i uzgodnień, w terminie 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się decyzji. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącego, Kolegium decyzją z dnia 19 maja 2022 r. utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Decyzja Kolegium stanowi przedmiot skargi. II. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 234 Prawa wodnego, w tym ustęp 3 w brzmieniu: "Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności". Z przepisu tego wynika, że wydanie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom jest uwarunkowane ustaleniem, że właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie oraz, że zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Innymi słowy - zastosowania art. 234 ust. 3 Prawa wodnego uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo – skutkowy. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że ustalenie związku przyczynowego wymaga wiedzy z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, a więc wiedzy specjalistycznej. Oznacza to, że w postępowaniu dotyczącym naruszenia stosunków wodnych niezbędne jest przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Treść opinii stanowi najistotniejszy materiał dowodowy pozwalający na poczynienie ustaleń w zakresie istnienia związku przyczynowo – skutkowego pomiędzy zmianą wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem (zob. np. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2020 r. sygn. II OSK 2983/20, z dnia 7 kwietnia 2022 r. sygn. III OSK 4782/21, czy też wyroki WSA w Krakowie z dnia 25 maja 2021 r. sygn. II SA/Kr 345/21 oraz WSA w Kielcach z dnia 13 października 2021 r. sygn. II SA/Ke 634/21). III. W rozpoznawanej sprawie sporządzona została opinia, której autorem jest projektant z uprawnieniami budowlanymi - specjalność wodno-melioracyjna. Wybór projektanta do opracowania opinii dotyczącej stosunków wodnych budzi poważne wątpliwości a mianowicie czy osoba, niewątpliwie przygotowana do projektowania urządzeń wodno – melioracyjnych, posiada także wiedzę specjalistyczną z zakresu gospodarki wodnej, hydrologii, postępowań wodnoprawnych i melioracji wodnych, niezbędną do wydania opinii w przedmiotowej sprawie. Niezależnie od powyższego Sąd stwierdza, że organy obu instancji pominęły zarzuty podniesione do tego opracowania i bezkrytycznie oparły się na opinii sporządzonej przez projektanta. Zaaprobowanie "opinii" bez jakiejkolwiek analizy zawartych w niej treści stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania w zakresie oceny zgromadzonego materiału dowodowego oraz ustalenia stanu faktycznego. Tymczasem lektura opracowania nasuwa wątpliwości zarówno co do części dotyczącej ustalonego stanu, jak i końcowych wniosków. Wskazać należy, że w punkcie 6 opracowania znalazły się ustalenia, które zostały zakwestionowane ("W 2013 r. były właściciel działki [...] i [...] dokonał całkowitego zasypania rowu. Również właściciel działki nr [...] dokonał likwidacji tego rowu".). Z kolei dalsze wywody zawarte w tej części opracowania zawierają stwierdzenie, że "Brak rowu na działkach nr [...] i [...] oraz dodatkowe wody opadowe z łącznika drogowego (podkreślenie Sądu) zaczęły skutkować występowaniem z brzegów wód na działkach nr [...] i [...]". Te ustalenia sugerują, że przyczyną zalewania jest wykonanie rowu odprowadzającego wody z rejonu "Łącznika" (na działce nr [...] wybudowano przepust mający na celu przeprowadzenie wód z rowu odwadniającego znajdującego się na działce numer [...] na działkę nr [...]). Sąd w tym miejscu zauważa, że to właśnie z tą budową mieszkańcy wiązali zmianę stanu wody na gruncie, skoro do Zarządu Dróg adresowane były zgłoszenia o zalewaniu (vide: wniosek z 27 czerwca 2019 r.). W opracowaniu, w kolejnym akapicie stwierdzono, że (...) "obecny właściciel działki [...] i [...] kupił nieruchomość bez rowu z przeznaczeniem jej na działki budowlane". Stwierdzenie to korespondujące z oświadczeniem właścicielki działek nr [...] i [...] złożonym podczas oględzin w dniu 9 sierpnia 2019 r., a także z treścią pisma Urzędu Miejskiego z dnia 11 września 2019 r. o braku w dokumentacji przetargowej działek nr [...] i [...] informacji na temat rowu odwadniającego. Jak już wskazano w części I uzasadnienia, zastrzeżenia do tego opracowania wniósł Zarząd Dróg oraz pełnomocnik Skarżącego i jedynie w części dotyczącej powierzchni zlewni opinia została przez autora zweryfikowana. Natomiast co do pozostałych zastrzeżeń i wniosków Projektant nie zajął stanowiska. Nie uczynił tego również organ I instancji i nie ustosunkował się do nich w uzasadnieniu decyzji nakładającej na Skarżącego obowiązek wybudowania kanalizacji deszczowej. Również Kolegium w zaskarżonej decyzji podniesione zastrzeżenia pominęło milczeniem, opierając rozstrzygnięcie na wydanej opinii i zawartych w niej wnioskach. Odnośnie do końcowych wniosków opracowania wskazać należy, że w sposób wykraczający poza uprawnienia biegłego Projektant podał, w jaki sposób organ winien rozstrzygnąć sprawę: "Zgodnie z treścią art. 234 ust. 3 Wójt winien z urzędu wydać decyzję nakazującą wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (...)". Brak jakiejkolwiek oceny opracowania oraz pominięcie zgłoszonych w toku postępowania zastrzeżeń i wniosków oznacza, że postępowanie przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 i art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w stopniu, o jakim mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W konsekwencji doszło do naruszenia prawa materialnego, na podstawie którego nałożono obowiązek. Rozpoznając ponownie sprawę Wójt poczyni ustalenia w zakresie zmiany stanu wody na gruncie (kto i kiedy dokonał zmiany oraz na jakich działkach, nie wyłączając działań związanych z realizacją "Łącznika"). W tym celu, poza dowodami z dokumentów (m.in. mapy terenu sprzed budowy łącznika obrazujące zlewnię wód ujętą do wybudowanego rowu, wypisy i wyrysy z rejestru gruntów przygotowane do przetargu dla działek nr [...] i [...], wyrys i wypis z MPZP dla tego terenu), dopuści dowód z opinii biegłego o wymaganej specjalności celem ustalenia, czy pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie a szkodliwym oddziaływaniem istnieje związek przyczynowo – skutkowy. Końcowo, mając na uwadze oświadczenie złożone na rozprawie przez pełnomocnika Skarżącego Sąd wskazuje, że poza Skarżącym są również inni współwłaściciele działek nr [...] i [...] (spadkobiercy zmarłej właścicielki), którzy powinni być stronami postępowania. Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a,c w zw. z art. 135 P.p.s.a. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 P.p.s.a.