II SA/Rz 930/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. L. od postanowienia referendarza sądowego z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 930/18 w przedmiocie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę postanawia utrzymać zaskarżone postanowienie w mocy.

Wnioskodawca domagał się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy zaskarżonym postanowieniem przyznał prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 400 zł, w pozostałym zakresie odmówił wnioskowi. W uzasadnieniu wskazał, że wskazane przez wnioskodawcę wydatki nie przekraczają dochodów, a kwota nadwyżki tych ostatnich wystarcza na pokrycie kosztów sądowych w wysokości uwzględniającej zwolnienie tj. w kwocie 400 zł. W sprzeciwie od powyższego postanowienia wnioskodawca podniósł, że sytuacja jego i jego rodziny powinna kwalifikować go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."): w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sąd podziela zarówno dokonane przez referendarza ustalenia, jak i wyciągnięte wnioski, co do braku podstaw do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 P.p.s.a.: "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny". W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia, że wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego wiąże się z obowiązkiem pokrycia związanych w tym kosztów sądowych, uzależnionych od wyniku sprawy. W sytuacji bowiem gdy wniesiona skarga okaże się zasadna skarżący ma prawo domagać się zasądzenia kosztów postępowania od strony przeciwnej. Zwolnienie od kosztów i ustanowienie fachowego pełnomocnika, czyli prowadzenie sprawy na koszt Skarbu Państwa jest wyjątkiem od tej zasady przewidzianym dla osób, których sytuacja majątkowa uniemożliwia dochodzenie praw przed sądem, dla których obowiązek ich poniesienia stanowiłby realne ograniczenie prawa do sądu. Nie chodzi przy tym o sytuację, w której poniesienie tych kosztów spowoduje uszczerbek majątkowy, co jest oczywiste, lecz o taką, w której nie istnieją środki, z których te koszty mogłyby zostać opłacone. Z taką sytuacją w spawie nie mamy do czynienia. Kwestią bezsporną jest, że dochód rodziny wnioskodawcy to kwota 2760, 80 zł, wskazane wydatki to kwota 2330 zł. Rodzaj i wysokość podanych wydatków wskazują na to, że wnioskodawca ma zaspokojone potrzeby związane z codziennym utrzymaniem w stopniu zadawalającym. Różnica pomiędzy dochodami, a wydatkami wynosi około 400 zł i uzasadnia stanowisko referendarza, iż uiszczenie tej kwoty będzie adekwatne do możliwości finansowych. Stanowi to kompromis pomiędzy obowiązkiem ponoszenia kosztów postępowania oraz możliwościami finansowymi wnioskodawcy. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 260 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a.