II SA/Rz 921/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S.WSA Małgorzata Niedobylska, Sędzia WSA Piotr Popek /spr./, Sędzia WSA Jarosław Szaro, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 stycznia 2023 r. sprawy ze skargi R. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie z dnia 9 czerwca 2022 r., nr 1801-IOA.4246.13.2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 9 czerwca 2022 r. nr 1801-IOA.4246.13.2022, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie (dalej: DIAS), po rozpatrzeniu wniosku R.S. (dalej: skarżący) odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu (dalej: NPUSC) z dnia 4 grudnia 2020 r. nr [...]. NPUCS, ww. decyzją wymierzył skarżącemu karę pieniężną z tytułu urządzania gier na dwóch automatach o nazwie ODYSEYA MULTIGAMES nr [...] oraz CASINO GAMES o nr [...], w łącznej wysokości 24 000 zł, ujawnionych w dniu 10 kwietnia 2015 r. w lokalu o nazwie P., mieszczącym się na os. [..] w [...], tj. poza kasynem gry. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki odbiór decyzji w dniu 8 grudnia 2020 r. pokwitowała D.S.. Organ pouczył stronę o prawie, terminie i trybie wniesienia odwołania od decyzji. Pismem z dnia 11 marca 2022 r. (nadanym w placówce pocztowej w dniu 14 marca 2022 r.) skarżący złożył odwołanie tej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że nigdy nie prowadził działalności gospodarczej w lokalu P. w [...]. Działalność gospodarczą w lokalu prowadził Z.S. Skarżący pracował w lokalu na podstawie umowy o pracę. Wyjaśnił, że po uzyskaniu porady prawnej pełnomocnika w dniu 9 marca 2022 r. dowiedział się "o stanie prawnym decyzji" a także o okolicznościach związanych z przedłużeniem terminów związanych z specustawą ds. covid. Podniósł, że od 16 grudnia w specustawie o COVID-19 znajduje się artykuł 15 zzzzzn2, który z założenia ma stanowić dodatkową ochronę dla stron, w przypadku niedochowania przez nie terminów procesowych. Postanowieniem z dnia 24 maja 2022 r. nr [...] DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Następnie postanowieniem z dnia 9 czerwca 2022 r. nr [...] DIAS odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NPUSC z 4 grudnia 2020 r. W uzasadnieniu decyzji DIAS przytoczył brzmienie art. 162 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: O.p.) i wyjaśnił, że przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności możliwe jest jedynie przy łącznym spełnieniu następujących przesłanek: wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, zachowanie ustawowego terminu do wniesienia wniosku, uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu, dopełnienie czynności, dla której ustanowiony był przywracany termin. Jednocześnie organ wskazał, że zgodnie z art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021r. poz. 2095 ze zm.), obowiązującym od 16 grudnia 2020 r., w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu (ust. 1). W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (ust. 2). DIAS podkreślił, że skarżący składając odwołanie od decyzji NPUSC z dnia 4 grudnia 2020 r. równocześnie złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W związku z powyższym organ stwierdził, że wniosek skarżącego z dnia 11 marca 2022 r. został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 15zzzzzn2 ust. 2 ww. ustawy. W ocenie DIAS, w rozpoznawanej sprawie nie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że skarżący brak winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania upatruje w tym, że nie prowadził i nie prowadzi działalności gospodarczej w lokalu P. Odnosząc się do powyższego organ wyjaśnił, w oparciu o przepis ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2106 r. poz. 471 ze zm., dalej: u.g.h.), jak należy rozumieć pojęcie urządzania gier hazardowych. Następnie wskazał, że skarżący był podmiotem urządzającym gry na automatach, gdyż jego zobowiązania umowne i podejmowane aktywnie czynności wpisywały się w pojęcie urządzania gier w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Wobec powyższego, zdaniem DIAS, argumenty skarżącego należy uznać za całkowicie chybione. Na powyższe postanowienie DIAS skarżący złożył skargę do tut. Sądu, wnosząc o uchylenie zakażonego postanowienia w całości i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie przepisów procesowych, które miało wpływać na treść decyzji, tj.: a) art. 133 O.p. poprzez traktowanie skarżącego jako stronę postepowania, tymczasem na dzień kontroli czyli 10 kwietnia 2015 r., skarżący nie prowadził i nigdy (nawet aktualnie) nie prowadzi działalności gospodarczej w lokalu P. w [...], ponadto, z treści umowy jaka wiązała właściciela lokalu P. w [...] z prezesem spółki G. w R., wynika, iż działalność w lokalu P. w [...] należy do Z.S.; b) naruszenie art. 162 § 1 i 2 O.p. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji NPUCS z dnia 4 grudnia 2020 r w sytuacji gdy skarżący uprawdopodobnił, że uchybienie nastąpiło bez jego winy; c) naruszenie art. 122, art. 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, w szczególności: - niepodjęcie działań w celu ustalenia jaką rolę pełnił skarżący i czy faktycznie był on właścicielem lokalu P. w [...], - nieustalenie jak zakończyła się sprawa karno-skarbowa prowadzona przez Urząd Celno-Skarbowy pod sygn. [..] a prowadzona przeciwko właścicielowi lokalu P. w [...], Skarżący zarzucił również naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść decyzji, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i uznanie, iż można przyjąć za urządzającego na automatach poza kasynem gry skarżącego który nie był właścicielem lokalu, który wynajmuje/wydzierżawia swój lokal lub jego część pod działalność hazardową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził podstaw do zastosowania względem kontrolowanego postanowienia środków określonych w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej: P.p.s.a.). Uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego postanowienia mogłoby bowiem nastąpić w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia przez organ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Żadna z powyższych okoliczności w kontrolowanej sprawie jednak nie zaistniała. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 162 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin (§ 2). Z przytoczonych powyżej przepisów wynika, że dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek: (1) uchybienie terminowi, (2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie, (3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz (4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest kwestia uchybienia terminu do wniesienia odwołania została rozstrzygnięta postanowieniem DIAS z dnia 24 maja 2020 r. Nie jest kwestionowane także, że o decyzji organu I instancji skarżący dowiedział się w dniu 8 grudnia 2020 r. oraz że odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu skarżący złożył w dniu 14 marca 2022 r. Zasadnicza kwestia sporna koncentruje się wokół przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Przywrócenie terminu będzie uznane za niezawinione, jeśli doszło do niego na skutek przeszkód nie do przezwyciężenia. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2020 r., sygn. akt II GSK 3387/17). W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się - jako kryterium przy ocenie istnienia winy lub jej braku w uchybieniu terminu procesowego - obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest więc możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa w tym zakresie. Nadto zauważyć należy, że przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. np. postanowienie NSA z dnia 10 sierpnia 2017r., sygn. akt II GZ 599/17, wyrok NSA z dnia 24 czerwca 2021r. sygn. akt I FSK 689/21). Przechodząc do realiów niniejszej sprawy wskazać należy, że okolicznością w której skarżący upatruje brak swojej winy w bezspornym uchybieniu terminu do wniesienia odwołania jest bezpodstawne, w ocenie skarżącego, wymierzenie mu kary za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, co uzmysłowić miała mu dopiero zasięgnięcie w późniejszym czasie porady prawnej. W ocenie Sądu, oczekiwania skarżącego, że powyższa okoliczność uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, są całkowicie bezpodstawne. Należy stwierdzić, że skarżący otrzymał decyzję o wymierzeniu mu kary 8 grudnia 2020 r. i jeżeli miał jakiekolwiek wątpliwości co do prawidłowości decyzji powinien niezwłocznie zasięgnąć porady prawnej. Prawidłowo doręczona mu decyzja zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. W tej sytuacji skutki zaniechania obciążają skarżącego. Jak to już zostało omówione na wstępie rozważań, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w przypadku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw. Przy ocenie braku winy należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie danej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu dotrzymanie terminu. Zaznaczyć należy, że argumentacja skarżącego zawarta we wniosku o przywrócenie terminu a następnie powtórzona w skardze na postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu podkreśla przede wszystkim wadliwość decyzji z dnia 4 grudnia 2020 r. wymierzającej skarżącemu karę pieniężną z tytułu urządzania gier na automatach. Skarżący wskazuje bowiem, że "po uzyskaniu porady prawnej u pełnomocnika jaka miała miejsce 9 marca 2022 r. dowiedział się o stanie prawnym decyzji - kwestiach ustalenia odpowiedzialności skarżącego względem właściciela lokalu a także o okolicznościach związanych z przedłużaniem terminów związanych ze specustawą ds.covid". Podkreślić należy, że przy rozpoznawaniu skargi w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania Sąd nie dokonuje oceny merytorycznej prawidłowości decyzji od której wniesiono odwołanie z uchybieniem terminu. W konsekwencji, Sąd przy rozpatrywaniu skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie może brać pod uwagę przekonania strony skarżącej o wydaniu merytorycznej decyzji z naruszeniem przepisów prawa. Skarżący ma do dyspozycji tryby nadzwyczajne w razie wystąpienia kwalifikowanych wad decyzji, ale nawet istnienie takich wad nie usprawiedliwia uchybień terminom zawitym zakreślonym do wnoszenia środków odwoławczych. Godzi się podkreślić, że w uzasadnieniu skargi, poza zarzutami odnoszącymi się bezpośrednio do decyzji wymierzającej karę, skarżący nie zawarł żadnych twierdzeń odnoszących się wprost do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i okoliczności przemawiających za jego uwzględnieniem. W ocenie Sądu, skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił zatem, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 15zzzzzn² ustawy COVID-19 należy wyjaśnić, że szczególny tryb przewidziany w w/w przepisie nie mógł mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż skarżący samorzutnie podjął kroki w celu przywrócenia uchybionego terminu z zachowaniem przesłanek formalnych, a w/w ustawa ogólnych zasad przywracania terminów nie zmieniła. Podsumowując stwierdzić przychodzi, że organ odwoławczy słusznie uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, w konsekwencji odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania była zasadna. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny w niniejszej sprawie respektując wskazania z art. 122, 180 § 1 i art. 187 § 1 O.p. oraz prawidłowo zinterpretowały przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że zarzuty skargi nie znajdują uzasadnionych podstaw i podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.