II SA/Rz 881/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Asesor WSA Karina Gniewek – Berezowska po rozpoznaniu w dniu 1 września 2022 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.N. na decyzję Burmistrza [....] z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr MK.3134.6.2020 w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.

W dniu 19 lipca 2022 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła złożona za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie skarga J.N. (dalej: "skarżąca") na decyzję Burmistrza [...] z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr MK.3134.6.2020 w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Na podstawie sformułowanych względem powyższej decyzji zarzutów skarżąca wniosła o jej uchylenie oraz o zasądzenie od Burmistrza [...] kosztów postępowania. W udzielonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy poinformował, że w wyniku rozpoznania złożonego przez skarżącą odwołania od ww. decyzji Burmistrza [...], decyzją z dnia 15 czerwca 2022 r. nr SKO.4160/36/2022, uchylił decyzję Burmistrza i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie w dniu 27 czerwca 2022 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wpłynęła opisana na wstępie skarga J.N. na decyzję wydaną przez Burmistrza [...], która na skutek uwzględnienia odwołania skarżącej została wyeliminowana z obrotu prawnego. W związku z powyższym Kolegium wniosło o odrzucenie wniesionej skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w zważył, co następuje: Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego albo skarga jest niedopuszczalna z innych przyczyn, wówczas podlega ona odrzuceniu. Zgodnie z art. 16 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") decyzje mogą być zaskarżane do sądu administracyjnego z powodu ich niezgodności z prawem, na zasadach i w trybie określonych w odrębnych ustawach. Stosownie do art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Po myśli art. 127 k.p.a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (§ 1). Właściwym do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (§ 2). Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 17 pkt 1 k.p.a. organami wyższego stopnia w stosunku do organów jednostek samorządu terytorialnego są samorządowe kolegia odwoławcze. Jak stanowi natomiast art. 52 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). Z treści cytowanych przepisów wynika, że w sprawach, w których obowiązuje postępowanie dwuinstancyjne, przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być wyłącznie orzeczenie (decyzja, postanowienie) wydane przez organ orzekający w sprawie w drugiej instancji, a więc orzekający na skutek wniesienia odwołania. Przepisy art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a. statuują zasadę pierwszeństwa trybu administracyjnej kontroli postępowania organu administracyjnego w stosunku do kontroli sądowej. Sąd administracyjny nie może bowiem zastępować organu odwoławczego, a ponadto jego działanie nie może naruszać zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W konsekwencji przyjęcie przedstawionej zasady powoduje, że niedopuszczalne jest wniesienie skargi na decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 18 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Po 462/22; postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 maja 2022 r. sygn. akt I SA/Gl 437/22; dostępne w: Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W niniejszej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżąca kwestionuje wydaną w pierwszej instancji decyzję Burmistrza [...], co jasno wynika z treści skargi. Natomiast w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawa, wskazać należy, że zaskarżona do Sądu decyzja Burmistrza [...] podlegała zaskarżeniu w drodze wniesionego odwołania, o czym skarżąca została właściwie pouczona przy doręczaniu tej decyzji. Dopiero wydana w wyniku rozpoznania odwołania decyzja organu drugiej instancji podlegałaby kontroli właściwego sądu administracyjnego. Jak z kolei wynika z udzielonej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiedzi na skargę oraz nadesłanych do Sądu akt sprawy, skarżąca skorzystała z prawa do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. W następstwie powyższego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 czerwca 2022 r. nr SKO.4160/36/2022 uchyliło zaskarżoną decyzję Burmistrza [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W związku z powyższym zaskarżona decyzja Burmistrza [...] z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr MK.3134.6.2020, po myśli skarżącej, została wyeliminowana z obrotu prawnego, a w jej miejsce organ ten wyda nowe rozstrzygnięcie. W tym stanie rzeczy należało uznać, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna, co z kolei skutkować musiało jej odrzuceniem, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.