Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Rz 744/26

Postanowienie WSA w Rzeszowie z 15 października 2026 r., II SA/Rz 744/26

Wynik

uchylono postanowienie sądu Uzupełniono postanowienie

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
15 października 2026

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Maria Mikolik /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2026 r. w Rzeszowie zażalenia Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 15 września 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 744/26 w sprawie ze skargi I. Ś. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 13 maja 2026 r. nr 010070.680.680634.2026 w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego - p o s t a n a w i a - I. uchylić zaskarżone postanowienie; II. uzupełnić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 sierpnia 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 744/26, poprzez oznaczenie dotychczasowego rozstrzygnięcia jako punkt I i dodanie punktu II w brzmieniu "II. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz Skarżącej I. Ś. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.".

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 września 2026 r., sygn. akt II SA/Rz 744/26 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uzupełnił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 sierpnia 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 744/26, poprzez oznaczenie dotychczasowego rozstrzygnięcia jako punkt I i dodanie punktu II w brzmieniu "II. zasądza od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz Skarżącej I. Ś. kwotę 497 zł /słownie: czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.". W zakreślonym terminie pełnomocnik Organu złożył zażalenie, zaskarżając w pkt II postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 11 sierpnia 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 744/26 w przedmiocie kosztów postępowania w brzmieniu uzupełnionym postanowieniem WSA w Rzeszowie z 15 września 2026 r. sygn. akt II SA/Rz 744/26 w części, tj. co do kwoty 17 zł. Pełnomocnik Organu wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania sądowego z pominięciem kosztów opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, tj. zasądzenie kwoty 480 zł w miejsce kwoty 497 zł. Pełnomocnik podniósł, że zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w sprawach załatwianych na podstawie przepisów o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci nie podlega opłacie skarbowej. Skarżącej przysługiwało zatem ustawowe prawo zwolnienia z opłaty skarbowej zatem zobowiązanie Organu do zwrotu opłaty, której Skarżąca nie miała obowiązku uiszczać jest niezasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 227 § 1 P.p.s.a. zażalenie przysługuje na zarządzenie przewodniczącego oraz postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, jeżeli strona nie składa środka odwoławczego co do istoty sprawy. Zgodnie zaś z art. 195 § 2 P.p.s.a. jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Dokonana przez Sąd analiza złożonego przez pełnomocnika Organu zażalenia wykazała, że jest ono oczywiście uzasadnione i stanowi podstawę do uchylenia przez Sąd zaskarżonego postanowienia dotyczącego kosztów postępowania. W postępowaniu sądowoadministracyjnym zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 P.p.s.a.). Obowiązek zasądzenia zwrotu kosztów postępowania jest wyjątkiem od tej zasady. Oznacza to, że uwzględniając ogólne zasady wykładni, przepisy dotyczące tej kwestii muszą być wykładane ściśle, a nie w sposób rozszerzający. Zgodnie z art. 200 P.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje Skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w przypadku umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. (art. 201 § 1 P.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie taka sytuacja wystąpiła, bowiem Prezes ZUS podjął w dniu 2 czerwca 2026 r. decyzję, którą uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przyznał Skarżącej prawo do świadczenia, przed rozpoznaniem skargi. Z kolei stosownie do art. 201 § 1 P.p.s.a. zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 P.p.s.a. Z powyższego wynika zatem, że zwrot kosztów postępowania musi nastąpić w "niezbędnym" zakresie. Co do zasady, ciążący na stronie reprezentowanej przez adwokata obowiązek zapłaty opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa należy do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony. Jednak zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz.U. z 2025 r. poz. 1154) nie podlega opłacie skarbowej dokonanie czynności urzędowej, wydanie zaświadczenia i zezwolenia (pozwolenia, koncesji) albo złożenie dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa lub prokury albo jego odpisu, wypisu lub kopii w sprawach świadczeń socjalnych oraz w sprawach załatwianych na podstawie przepisów o pomocy społecznej, przepisów o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, przepisów o zatrudnieniu socjalnym oraz przepisów o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia była decyzja Prezesa ZUS o odmowie przyznania prawa do świadczenia wychowawczego, a więc sprawa z zakresu pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, a co za tym idzie brak jest obowiązku uiszczania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Wobec powyższego koszty uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, które z mocy ustawy nie podlega tej opłacie, nie stanowią kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony i nie ma podstaw do zasądzenia równowartości tej opłaty od strony przegrywającej proces. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd uznał, że złożone w dniu 23 września 2026 r. zażalenie należało uznać za oczywiście uzasadnione, zgodnie z art. 195 § 2 P.p.s.a., co stanowi podstawę do jego uwzględnienia i uchylenia zaskarżonego postanowienia (pkt I). Sąd działając na podstawie art. 200 i art. 201 § 1 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2026 r., poz. 215) w pkt II postanowienia zasądził na rzecz Skarżącej I. Ś. od Organu – Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika, będącego adwokatem. W niniejszej sprawie zasądzenie kwoty 17 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa było niezasadne z uwagi na wynikający z art. 2 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o opłacie skarbowej brak obowiązku jej uiszczenia od złożenia dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa w sprawach z zakresu pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Nie jest to, więc w tym wypadku wydatek stanowiący niezbędny koszt postępowania strony reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika - adwokata.

Informacje o sprawie

Data wpływu
10 czerwca 2026
Skarżony organ
Inne
Sędziowie
Maria Mikolik /przewodniczący sprawozdawca/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny