II SA/Rz 67/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2017 nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia I. zmienić postanowienie referendarza sądowego z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. II SA/Rz 67/18 w pkt II i przyznać skarżącemu prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata. II. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych.

Sygn. II SA/Rz 67/18 UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 67/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J.K. (dalej: "Skarżący"). Skarżący ponownie zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, wnioskując o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata argumentując, że jego trudna sytuacja materialna i życiowa nie uległy zmianie; nadal pozostaje osobą bezrobotną, w stałym leczeniu, utrzymuje się wyłącznie z zasiłku przyznanego przez opiekę społeczną (317 zł). Podał, że w miesiącu wydatkuje na podatki 50 zł, gaz 55 zł, śmieci 9 zł, leki, węgiel 120 zł, drewno 199 zł i 75 zł, ma problem z wykupieniem leków, jest zadłużony. Odwołując się do poprzedniego wniosku, skazał na nieustające problemy finansowe. Jako majątek wyszczególnił mieszkanie o powierzchni 85,63 m², działkę o pow. 0,16 ha, w której posiada udział i budynek gospodarczy o pow. 15 m². (stan prawny tego majątku nie jest uregulowany). Skarżący nie oświadczył żadnego wartościowego majątku ruchomego i oszczędności. Załączył także faktury za zakup leków, drewna i węgla, zaświadczenie o statusie bezrobotnego i zaświadczenie o pobieraniu świadczeń z pomocy społecznej. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić: W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie Skarżący postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. II SA/Rz 67/18 został już zwolniony od kosztów sądowych, a postanowienie to jest prawomocne, rozpoznanie wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji orzekający działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowił jak w pkt. II sentencji Odnosząc się natomiast do wniosku w zakresie żądania ustanowienia adwokata, stwierdzić należy, że wniosek ten należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. II SA/Rz 67/18. Jest on bowiem kolejnym żądaniem w zakresie przyznania prawa pomocy, podobnym w swojej treści, jak wniosek rozpoznany ww. postanowieniem. W takiej sytuacji zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma art. 165 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (zob. B. Dauter w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stałoby się zasadne. W rozpoznawanej sprawie Skarżący wskazał na okoliczności, które należy ocenić w sposób, który uzasadnia wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 21 lutego 2018 r.. Skarżący zamierza zaskarżyć wydany w jego sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Sporządzić skargę kasacyjną może tylko profesjonalny pełnomocnik. Jak podał jego możliwości finansowe są bardzo ograniczone, ponieważ utrzymuje się z pomocy MOPS i praktycznie nie ma możliwości poczynienie oszczędności w innych wydatkach. Ustanowienie pełnomocnika ma istotne znaczenie na obecnym etapie sprawy, tj. po wydaniu orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Od wyroku z dnia 16 maja 2018 r. przysługuje skarga kasacyjna (art. 173 § 1 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu. Dlatego argumenty wniosku należy uznać za zasadne i w konsekwencji zmienić postanowienie z dnia 21 lutego 2018 r., ponieważ zaistniały okoliczności, które dają postawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 P.p.s.a. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1, art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165 i art. 249a, P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.