II SA/Rz 550/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Maciej Kobak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi D. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym - skargę oddala –

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "PWITD" lub "organ I instancji") z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], wydaną w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: W dniu 19 lutego 2020 r. w [...] funkcjonariusze PWITD przeprowadzili kontrolę drogową samochodu osobowego marki Audi o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował WP. W chwili zatrzymania kierujący przewoził jedną pasażerkę, która usługę przewozu osób zamówiła telefonicznie. Usługa miała zostać wykonana na trasie z ul. [...] na ul. [...]. Pojazd nie był wyposażony w taksometr, natomiast na dachu pojazdu znajdował się napisy "[...]". Opisaną usługę przewozu kierujący wykonał w imieniu przedsiębiorcy - DL prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: [...] DL z siedzibą w [...], pojazdem będącym własnością kierującego i jego matki TP. Wykonywał ją samochodem osobowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Do kontroli kierujący okazał wypis nr 1 z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wydanej dla ww. przedsiębiorcy. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole nr [...]. Decyzją z dnia [...] maja 2020 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na DL (dalej: "skarżącą") karę pieniężną w łącznej wysokości 12 000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 92a ust. 1, 7 i 11 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm.) – dalej: "u.t.d." w zw. z lp. 2.11 i 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ I instancji podał, że podmiot wykonujący przewóz drogowy osób przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych, jest stosownie do art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. g) u.t.d. zobowiązany okazać kopie umowy na realizowany przewóz. W toku kontroli kierowca nie okazał umowy na wykonywany przewóz, a pasażer zeznał, że nie zawarł żadnej umowy w tym przedmiocie. Wobec powyższego, skoro pojazd, którym wykonywano kontrolowany przewóz wyposażony jest konstrukcyjnie w 5 miejsc siedzących łącznie z kierowca i nie stanowi własności przedsiębiorcy, stwierdzono naruszenie art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., za co wymierzono skarżącej karę pieniężną w wysokości 8 000 zł, stosownie do lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Podczas kontroli stwierdzono ponadto, że kontrolowany pojazd wyposażony jest w urządzenie umieszczone na dachu pojazdu z napisem "[...]", które identyfikuje firmę z wykonywanymi przez nią usługami przewozu osób. Urządzenie posiada funkcje podświetlenia, co w ocenie organu I instancji stanowi reklamę świadczonych usług i jednocześnie naruszenie art. 18 ust. 5 pkt 3 u.t.d. obligujące do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł, stosownie do lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. Organ I instancji podniósł, że w opisywanej sprawie nie zachodzą żadne szczególne okoliczności, wyłączające odpowiedzialność skarżącej za zaistniałe naruszenie na podstawie art. 92b lub art. 92c u.t.d. Z uwagi zaś na treść art. 92a ust. 3 u.t.d., ustalającego maksymalną wysokość kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, finalnie na skarżącą nałożono karę pieniężną w wysokości 12 000 zł. Skarżąca wniosła odwołanie od tej decyzji argumentując, że nie jest podmiotem, który wykonywał kontrolowany przewóz drogowy osób. Numer telefonu, na który zadzwoniła pasażerka nie jest numerem telefonu zarejestrowanym na jej firmę. Ponadto pasażerka nie zawarła żadnej umowy ze skarżącą, a wobec rozmowy telefonicznej wykonanej na prywatny numer telefonu WP uznać należało, że nie była i nie jest klientem firmy skarżącej. Ponadto skarżąca podniosła, że nie używa w swojej firmie urządzeń reklamowych o treści "[...]", gdyż w obrocie używa pełnej nazwy firmy, pod którą prowadzi działalność. Nie była to zatem reklama świetlna identyfikująca przedsiębiorstwo skarżącej. Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy opisaną wyżej decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, podzielając w całości stanowisko organu I instancji. Zdaniem organu odwoławczego decyzja PWITD została wydana po zgromadzeniu niezbędnego zakresu materiału dowodowego oraz po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego zgodnie z uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm.) – dalej: "K.p.a.". Nałożenie na skarżącą kary pieniężnej było słuszne, gdyż w toku prowadzonego postępowania wykazano w sposób nie budzący wątpliwości, że w dniu kontroli WP wykonywał w imieniu skarżącej odpłatny przewóz osób, a pasażerka zadzwoniła na numer telefonu skarżącej ([...]), z którego jak ustalono rozmowy są przekierowane na prywatny numer telefonu WP. Ustalono ponadto, że na stronie internetowej [...].pl widnieje numer telefonu wskazany przez kierującego i pasażerkę, a wpisy na tej stronie jednoznacznie sugerują, że przy pomocy telefonu można zamówić usługę przewozu osób. Tym samym w pełni zasadnie organ I instancji nałożył na skarżąca karę pieniężną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, DL wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Przytaczając zarzuty zbieżne z argumentacja odwołania, zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy i błędne przyjęcie, że kontrolowany przewóz był wykonywany na rzecz skarżącej. W ocenie skarżącej, całokształt zgromadzonego materiału dowodnego wskazuje, że przewóz realizowany przez WP nie miał żadnego związku z działalnością prowadzoną przez skarżącą. Tym bardziej, że w chwili kontroli WP nie świadczył pracy na rzecz skarżącej, dowodem czego jest lista obecności pracowników. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zss⁴ ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374). Zaznaczyć przy tym należy, że rozpoznanie sprawy i wydanie wyroku przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, za wyjątkiem braku możliwości ustnego przedstawienia przez stronę swojego stanowiska i samego udziału stron w takim posiedzeniu, nie wpływa w jakikolwiek sposób na zakres i tryb kontroli przeprowadzonej przez skład orzekający. Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z regułami K.p.a. i jest wystarczający do poddania kontroli zgodności z prawem stanowiska wyrażonego przez organy inspekcji transportu drogowego odnośnie dopuszczenia się przez skarżącą przepisów u.t.d., a w konsekwencji powstania po stronie organów obowiązku wymierzenia kary pieniężnej. Okoliczności te zostały prawidłowo wykazane i udokumentowane przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w protokole kontroli z [...] lutego 2020 r. nr [...], protokołach przesłuchań świadków – MA, WP z dnia [...] lutego 2020 r. oraz pozostałych dokumentach zgromadzonych w aktach. Analiza nadesłanych akt administracyjnych prowadzi do stwierdzenia, że protokoły z czynności kontrolnych z dnia 19 lutego 2020 r. spełniają wszystkie wymogi stawiane art. 68 § 1 K.p.a., w kontekście wykazania okoliczności relewantnych dla wymierzenia skarżącej kary pieniężnej za naruszenie przepisów u.t.d. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., pod pojęciem przewozu okazjonalnego należy rozumieć przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. W realiach opisywanej sprawy ustalono ponad wszelką wątpliwość, że w dniu 19 lutego 2020 r. WP wykonywał odpłatny przewóz osób, a usługę przewozu osób pasażerka zamówiła telefonicznie. Usługa miała zostać wykonana na trasie z ul.[...] w [...] na ul. [...] w [...] i wykonywana była samochodem marki Audi o numerze rejestracyjnym [...]. Kontrolowany przewóz stanowił tym samym wykonywanie krajowego transportu drogowego (art. 1 ust. 1 pkt 1 u.t.d.), a zatem działalność podlegającą unormowaniom u.t.d. Przewóz nie stanowił przy tym przewozu regularnego (art. 4 pkt 7 ut.d.), przewozu regularnego specjalnego (art. 4 pkt 9 u.t.d.) albo przewozu wahadłowego (art. 4 pkt 10 u.t.d.), bowiem jego cechą charakterystyczną była jednorazowość, a nie jakakolwiek regularność. Prawidłowo zatem organy obydwu instancji uznały, że kontrolowany przewóz stanowił przewóz okazjonalny. W ocenie Sądu prawidłowo również przyjęto, że kierujący wykonał przewóz w imieniu przedsiębiorcy - DL prowadzącej działalność gospodarczą pod firmą: [...]. Z akt sprawy wynika, że pasażerka kontrolowanego przejazdu zadzwoniła na numer telefonu skarżącej ([...]), z którego jak ustalono rozmowy są przekierowane na prywatny numer telefonu WP. Na stronie internetowej [...].pl widnieje numer telefonu wskazany przez kierującego i pasażerkę, a wpisy na tej stronie jednoznacznie sugerują, że przy pomocy telefonu można zamówić usługę przewozu osób, zarówno na terenie miasta [...], jak i z wyjazdem poza [...] (http:// [...].htm). Zdaniem Sądu, stwierdzony stan faktyczny wypełnił hipotezę do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu lub zakazów. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d., przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Stosownie zaś do art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1740 i 2320), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy. W realiach opisywanej sprawy, kierowca nie okazał umowy na wykonywany przewóz, a pasażer zeznał, że nie zawarł żadnej umowy w tym przedmiocie. Pojazd, którym wykonywany był kontrolowany przewóz stanowi własność WP i jego matki TP oraz wyposażony jest konstrukcyjnie w 5 miejsc siedzących łącznie z kierowca. Powyższe stanowiło zatem naruszenie art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., za co organ I instancji prawidłowo wymierzył skarżącej karę pieniężną w wysokości 8 000 zł, stosownie do lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d. Zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 3 u.t.d., przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Wymaga podkreślenia, że wprowadzenie zakazu zawartego w art. 18 ust. 5 pkt 3 u.t.d. było podyktowane potrzebą zapewnienia skutecznej ochrony przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką, a także pasażerów przed wprowadzeniem w błąd, co do rodzaju przewozu. Ratio legis wprowadzenia zakazów, określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d., było wyeliminowanie przypadków wykonywania transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijania restrykcyjnych przepisów dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Nie ma znaczenia prawnego ustalenie, czy urządzenie umieszczone na dachu pojazdu jest podłączone do instalacji elektrycznej i czy było lampą. Istota problemu sprowadza się do ustalenia, czy zainstalowane na dachu pojazdu urządzenie techniczne skupia uwagę klienta, albo wręcz sugeruje, że oznaczony nim pojazd wykonuje przewóz w oparciu o licencję na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Nie ma natomiast znaczenia, czy zamontowane na dachu urządzenie ma cechy mechanizmu lub zespołu mechanizmów albo przyrządu lub maszyny (por. wyroki NSA z dnia 11 października 2012 r. II GSK 1293/11, II GSK 1317/11; dostępne na stronie: orzeczenia.nsa.gov.pl). W realiach opisywanej sprawy, z protokołu kontroli z dnia 19 lutego 2020 r. oraz dokumentacji fotograficznej znajdującej się w nadesłanych aktach administracyjnych wynika, że kontrolowany pojazd wyposażony był w urządzenie umieszczone na dachu pojazdu z napisem "[...]", które dodatkowo posiada funkcję podświetlenia. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w pełni zasadnie organ I instancji uznał urządzenie za reklamę świadczonych usług oraz urządzenie techniczne w rozumieniu przytoczonej regulacji. Umieszczenie podświetlanej reklamy na dachu pojazdu stanowiło zatem naruszenie art. 18 ust. 5 pkt 3 u.t.d. i obligowało organy transportu drogowego do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł, stosownie do lp. 2.10 załącznika nr 3 do u.t.d. Mając zaś na uwadze art. 92a ust. 3 u.t.d., prawidłowo nałożono na skarżącą karę pieniężną w łącznej wysokości 12 000 zł. W związku z powyższym Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.