Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Go 97/21

II SA/Go 97/21 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2021-04-28

Wynik

Uchylono zaskarżoną decyzję

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia
28 kwietnia 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Michał Ruszyński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi B. spółka z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej B. spółka z o.o. kwotę 4017 (cztery tysiące siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (DZ.U. z 2019 r. poz. 2140, dalej określana - u.t.d.) nałożył na "B" Spółka z ograniczona odpowiedzialnością karę pieniężną w wysokości 12 000, 00 zł. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2020 r. wysłano do przedsiębiorstwa "B" Spółka z ograniczona odpowiedzialnością zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli. Zawiadomienie zostało doręczone w dniu 17 lutego 2020 r. W dniu [...] marca 2020 r. zespół kontrolny udał się do siedziby przedsiębiorstwa w celem rozpoczęcia kontroli. Organ wyjaśnił, że adres [...] wskazany jest w KRS jako adres siedziby podmiotu oraz jako adres do korespondencji. Na miejscu zastano pomieszczenie zamknięte oraz nie zastano osoby upoważnionej do reprezentowania przedsiębiorstwa "B" Spółka z ograniczona odpowiedzialnością. Z podjętych czynności w dniu [...] marca 2020 r. sporządzono protokół wraz załącznikiem. W dniu 16 marca na adres przedsiębiorstwa wysłano zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego w związku ze stwierdzonym naruszeniem określonym w załączniku do protokołu. W dniu 19 marca 2020 r. Prezes Spółki E.D. oraz jej wspólnik B.K. w rozmowie telefonicznej poinformowali organ, że w związku z zawiadomieniem o planowanej kontroli przedsiębiorstwa, w dniu [...] marca 2020 r. oczekiwano na kontrolujących w innym miejscu oraz że z powodu zagrożenia epidemiologicznego kontrola powinna być przesunięta. W dniu 30 marca 2020 r. do organu wpłynęło pismo przedsiębiorcy, w którym poinformowano, że w dniu [...] marca 2020 r. przedsiębiorca oczekiwał na kontrolujących w [...] gdzie znajdują się pojazdy podlegające kontroli. W siedzibie spółki w [...] nie ma warunków do przechowywania wskazanych pojazdów. Ponadto podano, że w związku ze stanem epidemii koronawirusa Prezes spółki zajmuje się pracą "home office" i jest dostępny pod telefonem, lecz w dniu [...] marca 2920 r. oczekiwał na kontrolę w [...] na rozlewni gazu. Organ wskazał, że adres [...] wskazany jest w KRS jako adres i siedziba podmiotu, a w KRS brak jest informacji o innych adresach podmiotu lub wykonywania działalności gospodarczej. Ponadto w zawiadomieniu o o zamiarze wszczęcia kontroli znajdowała się informacja o czasie i miejscu kontroli oraz informacja o możliwości zmiany miejsca kontroli na siedzibę organu lub inne miejsce wskazane przez przedsiębiorcę i konieczności wyrażenia woli zmiany miejsca kontroli w formie pisemnej. W zawiadomieniu znajdowały się również dane teleadresowe organu. Odnosząc się do argumentacji przedsiębiorcy organ wskazał, że inspektorzy skierowani do przeprowadzenia kontroli mają obowiązek wylegitymowania się przedsiębiorcy lub osoby przez niego upoważnionej, w związku z czym obowiązek taki nie istniał wobec pracowników stacji benzynowej firmy D. Organ wyjaśnił, że przeprowadzone w sprawie czynności dały podstawę do stwierdzenia naruszenia przez przedsiębiorcę przepisów ustawy o transporcie drogowym, które polega na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli. Jako podstawę wymierzenia kary w wysokości 12 000, 00 zł wskazano art. 92a ust.1,3 i 5, 1 u.t.d. oraz lp. 1.6 załącznika nr 3 do tej ustawy. Od powyższej decyzji B" Spółka z ograniczona odpowiedzialnością, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie: 1. art. 7 kpa poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy – w sprawie poprzestano jedynie na ustaleniu, że podmioty kontrolujące przyjechały do siedziby spółki, gdzie nie znajdował się reprezentant spółki, 2. art. 77 §1 kpa poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, w tym poprzez brak prawidłowych ustaleń faktycznych, iż: - w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli nie wskazano adresu miejsca przeprowadzenia kontroli – wskazano jedynie lakonicznie, iż będzie się ona odbywała w "miejscu wykonywania działalności gospodarczej", co wprowadziło w błąd stronę skarżącą i uniemożliwiło skuteczne uprzednie poinformowanie organu o miejscu oczekiwania na organ kontrolujący, - kontrolowane pojazdy nie mogły znajdować się w [...] – znajdowały się na placu parkingowym w [...], gdzie oczekiwano na kontrolę, - brak ustalenia, iż osoby prowadzące kontrolę nie podjęły elementarnych działań zmierzających do faktycznego przeprowadzenia kontroli – nie wylegitymowali się pracownikom, nie wskazali celu swej wizyty, nie podjęli próby kontaktu bezpośredniego lub pośredniego (przy pomocy pracowników) z osobami reprezentującymi skarżącą, - brak ustalenia, że kontrola odbywała się w nadzwyczajnym okresie, w okresie rozwoju choroby Covid - 19, która zgodnie z doniesieniami medialnymi nawet uniemożliwiała przeprowadzenie kontroli, 3. art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, 4. art.107 § 1 i § 3 kpa poprzez brak sporządzenia decyzji i jej uzasadnienia odpowiadającego wymogom tych przepisów, w szczególności poprzez niedostateczne sprecyzowanie rozstrzygnięcia, brak wskazania jakie dowody mogłyby potwierdzić świadome, celowe działanie skarżącej mające na celu uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli, 5. naruszenie art. 8, art. 9 oraz art. 11 kpa, czego szczególnym przejawem był: - brak wylegitymowania się podczas kontroli w siedzibie firmy, brak podjęcia próby jakiegokolwiek kontaktu z przedstawicielami firmy w dniu kontroli, - brak przesłania skarżącej protokołu kontroli z załącznikami, na które powołuje się organ w uzasadnieniu decyzji, 6. naruszenie art. 49 ust. 1 ustawy Prawo Przedsiębiorców oraz art. 70 i 85 u.t.d. poprzez brak wylegitymowania się w siedzibie spółki przy okazji wypytywania się znajdujących się tam osób, w tym poprzez brak wskazania celu wizyty, 7. art. 92a ust. 1, 3 i 5 u.t.d. poprzez ich wadliwe zastosowanie przejawiające się przyjęciem, ze skarżący celowo nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli, w sytuacji gdy w dniu kontroli był gotowy do jej przeprowadzenia (pomimo epidemii koronowirusa), w sytuacji gdy po powzięciu informacji o nieudanej kontroli podtrzymał gotowość w tym zakresie. Wskazując na powyższe naruszenia przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania wskazanych świadków na okoliczność, że przedsiębiorca był gotowy do kontroli w dniu [...] marca 2020 r. w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej; przyczyn parkowania pojazdów skarżącej w [...] oraz przekonania o braku kontroli z uwagi na epidemię koronowirusa. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli nie sprecyzowano adresu pod w którym kontrola będzie prowadzona, lecz określono go lakonicznie jako miejsce wykonywania działalności gospodarczej. To spowodowało, że skarżąca nie spodziewała się inspektorów kontroli w [...], w sytuacji gdy kontrolowane pojazdy skarżącej zawsze znajdowały się w [...]. Gdyby organ wpisał wprost adres, pod którym ma zamiar się stawić, wówczas skarżąca nawiązałaby uprzedni kontrakt z organem w tej sprawie. Skarżąca wskazała, że na podstawie wcześniejszych kontroli organ miał świadomość tego, iż pojazdy skarżącej znajdują się w [...]. Decyzją z dnia [...] pażdziernika 2020 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności organ przytoczył odpowiednie przepisy ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (DZ.U. z 2018 r. poz. 646) oraz ustawy o transporcie drogowym. Następnie organ wskazał, że w dniu 17 marca 2020 r. doręczono stronie zawiadomienie o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia [...] marca 2020 r. Zawiadomienie zawierało informację o zakresie kontroli, o okresie działalności gospodarczej podlegającym kontroli oraz koniecznych do przygotowania dokumentach. W dniu [...] marca 2020 r. pod wskazanym adresem kontrolujący nie zastali przedsiębiorcy, ani innych osób upoważnionych do reprezentacji przedsiębiorcy (drzwi do firmy były zamknięte). W ocenie organu odwoławczego w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji organ I instancji nie naruszył przepisów kpa. GITD nie znalazł podstaw do zastosowania przepisu art. 92c u.t.n. oraz art. 92b u.t.n. W ocenie organu stan faktyczny sprawy wskazuje, że przedsiębiorca nie poddał się kontroli w związku z wykonywaną działalnością gospodarczą. Odnosząc się do zarzutów odwołania GITD stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Przedsiębiorca po otrzymaniu zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli w siedzibie podmiotu powinien podjąć wszelkie kroki w celu umożliwienia przeprowadzenia czynności kontrolnych. Organ prawidłowo wskazał adres przedsiębiorcy, tym samym nie można powoływać się na niejasność w tym zakresie, bowiem adres: [...] widnieje w KRS spółki jako siedziba i adres podmiotu. W ocenie organu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do rozpatrzenia sprawy. Od powyższej decyzji B Spółka z ograniczona odpowiedzialnością, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: I. przepisów prawa materialnego: - art. 92a ust. 1 u.t.n. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, polegającą na przyjęciu że w tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, skarżący swym zachowaniem naruszył obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podczas gdy zachowanie skarżącego nie naruszyło przepisów jakiegokolwiek obowiązku lub warunku przewozowego, albowiem nieprzeprowadzenie planowanej kontroli wynikało z błędów popełnionych przez organ I instancji i zaniechania jej pracowników, II. przepisów prawa procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy: 1. art. 70 ust. 1 u.t.n. poprzez jego niezastosowanie, polegające na braku okazania legitymacji służbowej osobom obecnym na terenie siedziby skarżącego, podczas gdy artykuł ten stanowi, że legitymację służbową należy okazać przed podjęciem czynności kontrolnych, a nie jak podaje organ przed rozpoczęciem kontroli, 2. art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.n. poprzez jego błędną wykładnię i niezastosowanie, polegająca na przyjęciu, ze okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot podlegający kontroli miał wpływ na powstanie naruszenia, a naruszenie to nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, które mógł przewidzieć, podczas gdy prawidłowa wykładnia tegoż przepisu w oparciu o tak ustalony stan faktyczny sprawy winna prowadzić do wniosku, ze skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł on przewidzieć (zwłaszcza uwzględniając ogłoszony stan epidemiologiczny), tym samym należało postępowania w tej sprawie nie wszczynać, a wszczęte umorzyć, 3. art. 77 §1 w zw. z art. 7 kpa poprzez odstąpienie od zawnioskowanych przez skarżącego dowodów, w tym z dowodu z przesłuchania przedsiębiorcy oraz pracowników, jako niecelowego dla rozstrzygnięcia sprawy, podczas gdy nieprzeprowadzenie wnioskowanych dowodów doprowadziło do ustalenia stanu faktycznego jedynie w ogólnikowym zakresie, 4. art. 80 kpa poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny przedstawionego stanowiska przez skarżącego, 5. art. 9 i art. 11 kpa poprzez niejasne dla skarżącego ograniczenie się przez organ do ogólnikowego wyjaśnienia podstaw swojego stanowiska, 6. art. 107 § 3 kpa poprzez niedostateczne i niepełne uzasadnienie decyzji polegające na braku odniesienia się do nieprecyzyjności zawiadomienia o kontroli oraz świadomości organu o faktycznym adresie prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącą, pod którym znajdowały się pojazdy skarżącej. 7. art. 8, art. 9 i art. 11 kpa poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek, w szczególności poprzez pominięcie dopuszczenia i przeprowadzenia dowodów osobowych z władz spółki i jej pracowników; wydana decyzja jest krzywdząca dla skarżącej, bowiem została obciążona za rzekome uniemożliwienie kontroli, w sytuacji gdy skarżąca była do kontroli przygotowana i bezskutecznie oczekiwała na przybycie zespołu kontrolnego. III. Błąd w ustalenia faktycznych, który miał wpływ na zapadłą w sprawie decyzję tj. 1. polegający na błędnym przyjęciu, że organ pierwszej instancji prawidłowo i jednoznacznie oznaczył w zawiadomieniu o zamiarze wszczęcia kontroli miejsce przeprowadzenia kontroli, 2. polegający na błędnym przyjęciu, że upoważnieni przedstawiciele organu I instancji podjęli wszelkie i prawidłowe czynności organizacyjno - techniczne zmierzające do rozpoczęcia kontroli, 3. polegający na błędnym przyjęciu, że ogólna sytuacja w kraju spowodowana zagrożeniem przez Covid - 19 nie miała wpływu na przebieg organizacyjno - techniczny zamierzonej kontroli ( w dniu [...] marca 2020 r. - w dniu spornej kontroli - ogłoszono w Polsce stan zagrożenia epidemicznego). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 145 § 1pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, dalej: "p.p.s.a.") sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na gruncie tej regulacji dla uwzględnienia skargi niewystarczające jest wykazanie jakiegokolwiek naruszenia prawa materialnego, czy procesowego, lecz konieczne staje się wykazanie takiego naruszenia, które co najmniej - jak w przypadku prawa procesowego - mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd kontrolujący zaskarżoną decyzję nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), co oznacza, że powinien uwzględnić z urzędu każde uchybienie, do jakiego doszło po stronie organu administracji publicznej. W razie braku podstaw do uwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie o art. 151 p.p.s.a. Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2020 r. zauważyć należy, że jej materialnoprawną podstawę stanowią regulacje ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zgodnie z treścią art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie. W myśl ust. 3 art. 92a suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy, o czym stanowi art. 92a ust. 7 u.t.d. Zgodnie z załącznikiem nr 3 do u.t.d. lp. 1.6. niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części sankcjonowane jest karą w wysokości 12 000,00 zł. W analizowanej sprawie bezspornie skarżąca została zawiadomiona o terminie oraz zakresie planowanej kontroli. Z zawiadomienia o zamiarze wszczęcia kontroli z dnia [...] lutego 2020 r. wynika, że planowany termin rozpoczęcia kontroli to [...] marca 2020 r., zakres przedmiotowy kontroli to przestrzeganie obowiązków i warunków przewozu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 22 u.t.d., jako miejsce rozpoczęcia kontroli wskazano miejsce wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej. Zawiadomienie o zamiarze wszczęcia zostało skarżącej skutecznie doręczone w dniu 17 lutego 2020 r. W dniu zaplanowanej kontroli, tj. [...] marca 2020 r. inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego udali się do siedziby skarżącej spółki, czyli pod adres: [...], jednak na miejscu nie zastano nikogo z osób upoważnionych do reprezentowania skarżącej, a drzwi od pomieszczeń siedziby były zamknięte. W dniu 19 marca 2020 r.( vide: notatka urzędowa z dnia [...] marca 2020 r.) Prezes spółki w osobie E.D. oraz jej jedyny wspólnik w osobie B.K. skontaktowali się z organem wyjaśniając, że w dniu [...] marca 2020 r. oczekiwano na kontrolujących w miejscu prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, czyli w [...], gdzie znajdują się też pojazdy podlegające kontroli. Okoliczności powyższe pozostają w sprawie poza sporem. Ustalony w sprawie stan faktyczny, który jak zaznaczono nie jest sporny, w ocenie organu wyczerpał dyspozycję przywołanych powyżej przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę do wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W ocenie Sądu stanowisko organów obydwu instancji wyrażone w zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej w I instancji jest przedwczesne, bowiem nie uwzględnia wszystkich okoliczności sprawy oraz charakteru kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a u.g.n. Wskazać przyjdzie, że nie jest w badanej sprawie kwestionowane twierdzenie skarżącej, iż działalność gospodarcza jest przez nią prowadzona w [...], przy czym bezspornie siedziba spółki mieści w [...]. Jak słusznie podnosi skarżąca, w zawiadomieniu z dnia [...] marca 2020 r. o zamiarze wszczęcia kontroli nie wskazano adresu miejsca kontroli, lecz określono je ogólnie poprzez użycie określenia: "miejsce wykonywania przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej". Zgodnie z treści art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (DZ.U. z 2018 r. poz. 650) kontrolę przeprowadza się w siedzibie przedsiębiorcy lub w miejscu wykonywania działalności gospodarczej oraz w godzinach pracy lub w czasie faktycznego wykonywania działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę. W okolicznościach sprawy, w tym na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak jest wystarczających podstaw do podważenia stanowiska skarżącej, która twierdzi, że nie było jej zamiarem udaremnieniem kontroli, a w wyznaczonym terminie – zgodnie z zawiadomieniem - oczekiwała wszczęcia czynności kontrolnych w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, czyli w [...], gdzie też znajdują się pojazdy podlegające kontroli. Powyższe, poczynione tu ustalenia i wnioski nie pozostają w sprzeczności z odpowiednimi zapisami w KRS skarżącej spółki, gdzie w Rubryce 2 Siedziba i adres podmiotu - widnieje wpis: [...]. W treści KRS spółki brak jest danych dotyczących adresu prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie Sądu, aby można było mówić o "niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli" konieczne jest podjęcie przez podmiot kontrolowany określonych działań, zmierzających do uchylenia się od kontroli, a więc odmowa poddania się kontroli, bądź świadome i ukierunkowane na uniknięcie kontroli zachowanie, którego ostatecznym efektem jest uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli. W katalogu tego rodzaju zachowań wymienić można ukrycie dokumentacji w całości lub w części, niewskazanie na wezwanie organu miejsca przechowywania dokumentów mających istotne znaczenie, uniemożliwienie kontaktu, odmowę dopuszczenia pracowników organu do siedziby przedsiębiorstwa, w przypadku gdy czynności kontrolne mają zostać podjęte w miejscu prowadzenia działalności. Zatem, dla uznania, że doszło do naruszenia, o którym mowa w lp.1.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym niezbędnym jest aby podmiot kontrolowany wiedział o zamiarze przeprowadzenia kontroli i podjął działania zmierzające do jej uniemożliwienia. Jak już wcześniej wskazano dla zaistnienia przypadku o jakim mowa w lp. 1.6 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, konieczne jest zarówno podjęcie przez podmiot kontrolowany działań zmierzających do uniemożliwienia kontroli jak i prawidłowe zawiadomienie tego podmiotu o dacie i miejscu kontroli. W przypadku przedmiotowej kontroli zachodzą istotne wątpliwości co do obydwu tych kwestii. Organ co prawda wysłał skarżącemu zawiadomienie o dacie kontroli jednak nie określił precyzyjnie miejsca jej przeprowadzenia, gdyż w przypadku skarżącej – adres siedziby firmy i miejsca prowadzenia działalności gospodarczej nie są tożsame. Organ dochodząc do wniosku, że stan sprawy daje wystarczającą podstawę do stwierdzenia iż skarżąca nie poddała się kontroli w dniu [...] marca 2020 r., w rozumieniu w.w przepisów prawa materialnego, uznał iż nie zachodzi potrzeba przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę czynności procesowych, których celem miało być wykazanie, że w dniu [...] marca 202r. skarżąca oczekiwała na kontrolujących w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie Sądu stanowisko organu II instancji jest błędne. W sprawie nie wykazano bowiem, że zachowanie skarżącej zmierzało do celowego niepoddania się kontroli. Takiemu rozumowaniu przeczy treść pisma skarżącej z dnia [...] marca 2020 r. w którym deklaruje ona gotowość poddania się zaplanowanej kontroli. Nie bez znaczenia dla oceny sprawy jest również okoliczność, że w tym samym dniu tj. [...] marca 2020 r., ogłoszono stan epidemii Covid 19, co mogło mieć wpływ na ocenę sytuacji zarówno ze strony organu jak i ze strony skarżącej. Wskazać należy, że kara za naruszenie przepisów o transporcie drogowym została określona w sposób sztywny i nie ma charakteru uznaniowego. Wymaga również wyjaśnienia, że celem nakładania kar pieniężnych na podstawie u.t.d. jest przede wszystkim zapewnienie należytego wykonywania przewozów drogowych i zagwarantowanie bezpieczeństwa innym uczestnikom ruchu drogowego. Mają więc one przede wszystkim znacznie prewencyjne, a nie represyjne (tak jak w prawie karnym) i są narzędziem prawnym służącym do przymuszenia przewoźników do respektowania określonych w ustawie nakazów i zakazów. Okoliczności faktyczne będące podstawą wymierzenia kary nie mogą budzić wątpliwości, a postępowanie winno być prowadzone z poszanowaniem zasad naczelnych kpa. W rozpatrywanej sprawie nie wykazano, aby nieprzeprowadzenie kontroli w dniu [...] marca 2020 r. było wynikiem celowego działania skarżącej, zmierzającego do nie poddania się kontroli. Stan sprawy, na obecnym jej etapie nie daje podstaw do takiego stwierdzenia. Dlatego, w ocenie Sądu, w sprawie konieczne jest przeprowadzenie dalszych czynności procesowych w postaci przesłuchania w charakterze świadków Prezesa skarżącej spółki oraz osoby będącej jedynym jej wspólnikiem (osoby te kontaktowały się z organem w sprawie przedmiotowej kontroli oraz zostały objęte wnioskiem dowodowym zawartym w odwołaniu od decyzji organu I instancji) na w.w. istotne w sprawie okoliczności, nadto w zależności od wyników tych czynności procesowych – przesłuchanie kolejnych osób, będących pracownikami skarżącej spółki. Dopiero po przeprowadzeniu tych czynności, kierując się zasadą swobodnej oceny dowodów organ oceni, czy stan sprawy daje podstawę do wymierzenia skarżącej spółce kary pieniężnej, czy też brak jest do tego wystarczających podstaw, co w takim przypadku będzie oznaczać, że postępowanie należy umorzyć. W zależności od oceny organu II instancji, wskazane czynności organ ten może przeprowadzić w oparciu o przepis art. 136 kpa, bądź też uznając że ich przeprowadzenie przekracza zakres niezbędnych czynności, uchyli decyzję organu I instancji wyznaczając temu organowi konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy. Pozostałe zarzuty skargi nie były zasadne. W szczególności rację należy przyznać organowi który twierdzi, że upoważnieni do kontroli inspektorzy Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego nie mieli obowiązku legitymowania się przed pracownikami stacji paliw D. Zgodnie z treścią art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców czynności kontrolne mogą być wykonywane przez pracowników organu kontroli po okazaniu przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej legitymacji służbowej upoważniającej do wykonywania takich czynności oraz po doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli, chyba że odrębne przepisy przewidują możliwość podjęcia kontroli po okazaniu legitymacji. W takim przypadku upoważnienie doręcza się przedsiębiorcy albo osobie przez niego upoważnionej w terminie określonym w tych przepisach, lecz nie później niż w terminie 3 dni roboczych od dnia wszczęcia kontroli. W myśl art. 70 ust. 1 u.t.d. czynności kontrolnych inspektor dokonuje po okazaniu legitymacji służbowej oraz doręczeniu upoważnienia do przeprowadzenia kontroli. Z przytoczonych przepisów wynika, że przedstawienie legitymacji służbowej przez osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli następuje w sytuacji gdy organ przystępuje już do czynności kontrolnych, ponadto legitymowanie się przez osoby upoważnione następuje wobec podmiotu, który ma być skontrolowany, a nie podmiotu trzeciego (co jednoznacznie wynika z art. 49 ust. 1 ustawy Prawo przedsiębiorców). Ponieważ w badanej sprawie w ogóle nie doszło do podjęcia czynności kontrolnych, a pod wskazanym przez skarżącą adresem - jako jej siedziba - nie zastano osoby upoważnionej do jej reprezentowania wobec tego zgłoszone w tym zakresie zarzuty ocenić należy jako bezzasadne. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. należy zaznaczyć, że podnoszone przez stronę skarżącą argumenty dotyczące zastosowania w przypadku strony art. 92c u.t.d. podlegałyby ocenie dopiero wówczas gdyby w sprawie w sposób jednoznaczny zostało ustalone, że przedsiębiorca nie poddał się lub uniemożliwił przeprowadzenie kontroli. Zgodnie bowiem ze wspomnianym art. 92c ust. 1 cytowanej ustawy nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Nie ulega zatem wątpliwości, że przepis ten znajduje zastosowanie tylko w tych przypadkach, w których doszło do naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Ponieważ w niniejszej sprawie kwestie z tym związane nie zostały prawidłowo zbadane, zatem rozważanie czy w sprawie zachodzi którykolwiek z przypadków uzasadniających umorzenie postępowania w oparciu o cytowany powyżej przepis byłoby przedwczesne. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że organ nie rozpoznał należycie przedmiotowej sprawy, ponieważ wydał decyzję z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 77 i art. 80 k.p.a., nakładających na organ obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego oraz oceny na podstawie jego całokształtu, czy dana okoliczność została udowodniona. To zaś uzasadniało uchylenie zaskarżonej na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 powołanej ustawy oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (DZ.U. z 2015 r. poz. 615). Rozstrzygając ponownie sprawę, zgodnie z dyspozycją art. 153 p.p.s.a., organ uwzględni ocenę prawną i wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku.

Informacje o sprawie

Data wpływu
26 stycznia 2021
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Sędziowie
Grażyna Staniszewska /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Jaśkiewicz Michał Ruszyński

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny