Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Rz 5/26

Wyrok WSA w Rzeszowie z 9 czerwca 2026 r., II SA/Rz 5/26 – ochrona przyrody

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi A. S.A. w [....]. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 15 października 2025 r. nr SKO.4170/92/2025 w przedmiocie kary pieniężnej za uszkodzenie drzew - skargę oddala –

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi A. S.A. w [...] (dalej: "skarżąca" lub "spółka") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium" lub "organ odwoławczy") z dnia 15 października 2025 r. nr SKO.4170/92/2025 w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za uszkodzenie drzew, wydana w następującym stanie faktycznym. W dniu 27 stycznia 2025 r. przez Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") zostało wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne dotyczące naruszenia przepisu art. 87a ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1478 z późn. zm.; dalej: "u.o.p."), wobec czterech drzew z gatunku lipa drobnolistna, rosnących na działce nr [...] w obrębie [...], położonej przy ul. [...] w [...]. W toku postępowania, organ ustalił, że zarządcą przedmiotowej działki jest spółka. W dniu 27 lutego 2025 r. przeprowadzono rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami w terenie, podczas której stwierdzone zostało, że przedmiotowe cztery drzewa są drzewami z gatunku lipa drobnolistna i posiadają obwody pni: 148 cm, 162 cm, 159 cm i 165 cm. Drzewa rosną w odległości 8,7 m od budynku, 0,6 m od chodnika oraz 3 m od ul. [...]. Korony drzew były w przeszłości redukowane i są odroślowe. W wyniku tych ustaleń organ I instancji stwierdził, że naruszono przepis art. 87a ust. 4 u.o.p., dotyczący uszkodzenia w wymiarze przekraczającym 30 % korony czterech drzew z gatunku lipa drobnolistna, wymienionych w załączniku stanowiącym integralną część decyzji. Spółka została wezwana do złożenia w tej sprawie wyjaśnień, lecz w wyznaczonym terminie odpowiedź nie została udzielona. Organ, korzystając z ogólnodostępnego portalu https://www.google.com/streetview/ porównał stan koron drzew na przestrzeni lat i w ten sposób ustalił, że w sierpniu 2019 r. korony drzew posiadały regularny kształt i drzewa wykazywały pełną witalność, natomiast, we wrześniu 2020 r. korony drzew były mocno zredukowane i posiadały pędy odroślowe po wykonywanych cięciach. Na podstawie analizy widoku drzew na przestrzeni przedstawionych lat stwierdzono, że reedukacja koron drzew nastąpiła pomiędzy sierpniem 2019 r. a wrześniem 2020 r. Zdaniem organu zgromadzony materiał dowodowy udowodnia, że w wyniku prac prowadzonych w obrębie koron drzew doszło do redukcji koron drzew w wymiarze przekraczającym 30 % koron i nie zaistniał przy tym żaden z trzech przypadków wskazanych w art. 87a ust. 2 u.o.p., zezwalający na taką redukcję. Stwierdzając na tej podstawie, że zaistniały wszystkie ustawowe przesłanki do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, Prezydent, decyzją z dnia 22 sierpnia 2025 r. nr KŚ-O-O.6132.2.2025, w oparciu o art. 7, art. 104, art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."), art. 87a ust. 4, art. 88 ust. 1 pkt 4, ust. 2, ust. 3, art. 89 ust. 2 ust. 8 u.o.p. oraz rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. 2017 r. poz. 1330; dalej: "rozporządzenie"), wymierzył spółce administracyjną karę pieniężną za uszkodzenie ww. drzew, której wysokość ustalił na 11 412 zł, zobowiązując skarżącą do jej uiszczenia w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Organ wskazał, że w oparciu o przepis art. 89 ust. 8 u.o.p., administracyjną karę pieniężną wymierzono ustalając ją w wysokości opłaty za usunięcie drzewa, o której mowa w art. 84 ust. 1 u.o.p., pomnożonej przez 0,6 w oparciu o ww. rozporządzenie, ustalając, że dla drzewa z gatunku lipa drobnolistna stawka ta wynosi 30 zł za 1 cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm dla drzewa o obwodzie powyżej 100 cm. Spółka wniosła odwołanie od tej decyzji, podnosząc że korony ww. drzew ze względu na uszkodzenie spowodowane spróchnieniem drewna oraz połamaniem wynikającym z działalności warunków atmosferycznych zostały przycięte około 2020 r. systemem gospodarczym przez pracowników spółki. Drzewa w ówczesnym stanie stanowiły zagrożenie dla zdrowia i życia pieszych oraz kierowców poruszających się wzdłuż ul. [...], jednocześnie stwarzając niebezpieczeństwo uszkodzenia zlokalizowanego przy tej ulicy zabytkowego budynku. Zdaniem skarżącej wykonane prace stanowiły działania niezbędne dla zabezpieczenia zdrowia, życia oraz mienia na wskazanym obszarze. Spółka zarzuciła przy tym brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu sprawy; nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności nieuwzględnienie, że drzewa stanowiły zagrożenie dla osób i mienia znajdujących się w bliskim sąsiedztwie drzew; brak zlecenia wydania opinii biegłemu o specjalności dendrologicznej; nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej, a jedynie oględziny; niewystarczające uzasadnienie decyzji; niezastosowanie art. 89 ust. 7 u.o.p. W wyniku rozpoznania odwołania, SKO opisaną na wstępie decyzją z dnia 15 października 2025 r., działając na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 87a ust. 4, art. 88 ust. 1 pkt 4, art. 88 ust. 2, art. 88 ust. 3, art. 89 ust. 2 i art. 89 ust. 8 u.o.p., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Kolegium na wstępie omówiło podstawy materialnoprawne wydanej decyzji, stwierdzając następnie, że uznaje ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji za własne i w pełni podziela wyrażone przez ten organ stanowisko. Zdaniem Kolegium, organ I instancji prawidłowo oparł ocenę stanu drzew sprzed wykonanych prac prowadzonych w obrębie koron drzew i po ich wykonaniu na dowodach ze zrzutów ekranu z Google Maps Street View z sierpnia 2019 r. i z września 2020 r. oraz oględzinach w terenie połączonych z rozprawą administracyjną dokonanych przez pracowników organu, z których sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną. Nadto w odwołaniu podniesiono, że przycięcie drzew nastąpiło w 2020 r., a więc ustalenia faktyczne organu I instancji należało uznać za prawidłowe. SKO wskazało następnie, że przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie jest obowiązkiem organu i w tej sprawie nie było niezbędne, a po wykonaniu przedmiotowych prac, byłoby również znacznie utrudnione. Bezsporne jest, że osobami przeprowadzającymi rozprawę połączoną z oględzinami w terenie oraz przedmiotowe postępowanie byli pracownicy zatrudnieni w Wydziale Klimatu i Środowiska Urzędu Miasta [....], prowadzący tego rodzaju sprawy i posiadający odpowiednią wiedzę i doświadczenie zawodowe w zakresie objętym sprawą. Zdaniem SKO wiarygodnym dowodem odnośnie do historycznego stanu drzew mogły być natomiast zrzuty ekranu z serwisu Google Maps z sierpnia 2019 r., które są ogólnodostępne, ale nie mogą być edytowane przez użytkowników programu. Zdjęcia te potwierdzają dobry stan drzew - korony drzew posiadały regularny kształt i drzewa wykazywały pełną witalność. Ponadto, o zdrowym stanie drzew, a więc wykluczającym istnienie całych koron w stanie obumarłym, świadczy fakt, iż w drzewach nie stwierdzono ubytków, wypróchnień, co mogłoby wskazywać, że były w złym stanie zdrowotnym przed wykonaniem cięć. Nie stwierdzono symptomów świadczących o chorobie drzew, ich złym stanie zdrowotnym lub zamieraniu, jak też pęknięć gleby w sąsiedztwie pni, które oznaczają problemy systemu korzeniowego i mogą być powodowane rozkładem korzeni przez grzyby. Dodatkowo, tak radykalnego przycięcia koron drzew nie można zdaniem organu nazwać zabiegiem pielęgnacyjnym. Nie można również przyjąć, aby zabiegi te służyły utrzymaniu uformowanego kształtu i korony drzewa lub przywróceniu jego statyki. Kolegium zaznaczyło, że spółka nie kwestionowała tej okoliczności i nie podnosiła, aby prace w obrębie korony drzew wykonywane były w którymś z celów, o których mowa w art. 87a ust. 2 pkt 1-3 u.o.p. W ocenie SKO organ I instancji prawidłowo przyjął, że w wyniku wykonanych prac w obrębie koron czterech ww. drzew doszło do redukcji koron drzew w wymiarze przekraczającym 30 % koron, które rozwinęły się w całym okresie rozwoju każdego z drzew, co stanowi uszkodzenie drzew w rozumieniu art. 87a ust. 4 u.o.p. Podkreślił przy tym, że z literalnego brzmienia art. 87a ust. 2 u.o.p. wcale nie wynika, aby punktem odniesienia przy dokonywaniu ustaleń faktycznych miał być stan korony występujący w chwili dokonywania cięć. W przepisie tym mowa jest o koronie, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, zaś dla wymierzenia kary nie ma znaczenia fakt, czy drzewo zachowało żywotność. Organ I instancji również w sposób prawidłowy ustalił wysokość administracyjnej kary pieniężnej. Kolegium stwierdziło również, że w sprawie nie wykazano, aby zaistniało rzeczywiste i nieuchronne niebezpieczeństwo powodowane przez rosnące drzewa, które byłyby przyczyną dokonania cięć, dlatego art. 89 ust. 7 u.o.p. nie znajdował zastosowania. Jednocześnie w toku postępowania skarżąca nie złożyła żadnych wyjaśnień, ani nie przedłożyła żadnych dowodów. Nie załączyła takowych również do odwołania, zatem brak jest podstaw do uznania za wiarygodne zawartych tam twierdzeń, bowiem nie znajdują one odzwierciedlenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Niezasadny jest również zarzut odnośnie nieprzeprowadzenia przez organ rozprawy administracyjnej, gdyż pismem z dnia 27 stycznia 2025 r. spółka została zawiadomiona o rozprawie połączonej z oględzinami w terenie i konieczności osobistego stawiennictwa, a z dokonanych wówczas czynności i ustaleń sporządzono protokół i dokumentację fotograficzną. Skarżąca pozostała bierna, nie stawiła się na rozprawę, jak też nie złożyła w sprawie wyjaśnień. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie spółka, reprezentowana przez pełnomocnika - radcę prawnego, zarzuciła organowi naruszenie: 1. art. 7 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie w sposób wszechstronny stanu sprawy, dokonanie oceny dowodów w dowolny sposób, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia; 2. art. 77 § 1 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i nierozpatrzenie całego materiału zgromadzonego w sprawie, w szczególności nieuwzględnienie, że drzewa stanowiły zagrożenie dla osób i mienia znajdujących się w bliskim sąsiedztwie drzew; 3. art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny materiału dowodowego i brak zlecenia wydania opinii biegłemu o specjalności dendrologicznej, który w oparciu o posiadaną wiedzę, a także przeprowadzone badania ustaliłby w jakich okolicznościach skarżący podjął decyzję o konieczności ich przycinki; 4. art. 75 § 1 i 2 k.p.a., poprzez przyjęcie w sprawie ustaleń faktycznych w zakresie stanu zdrowia drzew, że nie zachodzi konieczność powołania biegłego z zakresu dendrologii, a wystarczająca w sprawie jest wiedza osób nieposiadających kierunkowego wykształcenia; 5. art. 107 § 3 k.p.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niewskazanie w uzasadnieniu decyzji jakie fakty organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; 6. art. 89 ust. 7 u.o.p., poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej w sytuacji, kiedy działanie skutkujące przycięciem drzew spowodowane było stanem wyższej konieczności, a mianowicie zjawiskami atmosferycznymi oraz stanem zdrowotnym drzew, zaś w sprawie nie przeprowadzono dowodu z opinii biegłego, który miałby potwierdzić bądź wykluczyć podnoszone okoliczności. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie wydanych w sprawie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak też o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi ponowiła argumentację przedstawioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w tej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Skarga jest oczywiście niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja SKO z dnia 15 października 2025 r. w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew. Podstawę materialno-prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 1478 ze zm.), zwanej dalej: "ustawą o ochronie przyrody", "ustawą" lub "u.o.p.". Zgodnie z treścią art. 87a ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, prace ziemne oraz inne prace wykonywane ręcznie, z wykorzystaniem sprzętu mechanicznego lub urządzeń technicznych, wykonywane w obrębie korzeni, pnia lub korony drzewa lub w obrębie korzeni lub pędów krzewu, przeprowadza się w sposób najmniej szkodzący drzewom lub krzewom. Z kolei, w myśl art. 7Sa ust. 2 ustawy o ochronie przyrody prace w obrębie korony drzewa nie mogą prowadzić do usunięcia gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, chyba że mają na celu: 1) usunięcie gałęzi obumarłych lub nadłamanych; 2) utrzymywanie uformowanego kształtu korony drzewa; 3) wykonanie specjalistycznego zabiegu w celu przywróceniu statyki drzewa. Natomiast, zgodnie z art. 87a ust. 4 ustawy o ochronie przyrody, usunięcie gałęzi w wymiarze przekraczającym 30% korony, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, w celu innym niż określony w ust. 2. stanowi uszkodzenie drzewa. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za: 1) usunięcie drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia; 2) usunięcie drzewa lub krzewu bez zgody posiadacza nieruchomości; 3) zniszczenie drzewa lub krzewu: 4) uszkodzenie drzewa spowodowane wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa; 5) usunięcie drzewa pomimo sprzeciwu organu, o którym mowa w art. 83f ust. 8, i bez zezwolenia, o którym mowa w art. 83f ust. 16; 6) usunięcie drzewa bez dokonania zgłoszenia, o którym mowa w art. 83f ust. 4, lub przed upływem terminu, o którym mowa w art 83f ust. 8 (art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody). Kara, o której mowa w ust. 1, jest nakładana na posiadacza nieruchomości, albo właściciela urządzeń, o których mowa w art 49 § 1 Kodeksu cywilnego, albo na inny podmiot, jeżeli działał bez zgody posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody). Uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia iwy stała się ostateczna (art, 88 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody). Administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 4, ustala się w wysokości opłaty za usunięcie drzewa, o której mowa w art. 84 ust. 1, pomnożonej przez 0,6 (art. 89 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody). W przypadku usunięcia albo zniszczenia drzewa lub krzewu, albo uszkodzenia drzewa w okolicznościach uzasadnionych stanem wyższej konieczności, nie wymierza się administracyjnej kary pieniężnej (art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody). Administracyjne kary pieniężne nieuiszczone w wyznaczonym terminie, podlegają wraz z odsetkami za. zwłokę przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, (art. 89 ust. 8 ustawy o ochronie przyrody). Z kolei, rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330), określa m. in. wysokość stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew w zależności od obwodu pnia, stanowiącą załącznik nr 1 do rozporządzenia. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z regułami wynikającymi z k.p.a. Ocena zebranego materiału dowodowego dokonana przez organ jest logiczna i spójna. Zdaniem Sądu organy dokonały prawidłowej subsumpcji przepisów prawa materialnego w stanie faktycznym. Skarga kwestionuje co do zasady prawidłowość ustaleń organów, niepełny materiał dowodowy sprawy, niepowołanie biegłego z zakresu dendrologii, co przełożyło się na naruszenie art. 7, art. 77, art. 75 § 1 i § 2, art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody. Zdaniem Sądu zarzuty te nie mają pokrycia w aktach sprawy. Należy podkreślić, że postępowanie dowodowe przed organem I instancji odbyło się przy całkowitej bierności skarżącego. Z przedłożonych akt administracyjnych wynika, iż pismem z dnia 27 stycznia 2025 r., nr KŚ-O-O.6132.2.2025, stanowiącym zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego i ogłoszenie o rozprawie administracyjnej połączonej z oględzinami terenu, zawiadomiono A. S. A. [...], zawiadomiono m. in. o zarządzeniu w dniu 27 lutego 2025 r. godz. 8:30 rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami terenu w ww. sprawie, zaś punkt zborny wyznaczono na działce o nr [...] w obrębie [...] położonej przy ul. [...] w [....]. (pkt 2). Jednocześnie, na podstawie art. 90 § 2 pkt 1 k.p.a. wezwano do złożenia przed rozprawą wyjaśnień, dokumentów lub innych dowodów mających znaczenie w sprawie oraz do stawienia się na rozprawę osobiście lub poprzez pełnomocników posiadających stosowne pełnomocnictwo wraz z opłatą skarbową. Nadto, organ pouczył o treści art. 94 § 1 k.p.a., art. 41 § 1 i § 2 k.p.a. Ww. zawiadomienie doręczono w dniu 31 stycznia 2025 r., co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia o wszczęciu postępowania administracyjnego i ogłoszenie o rozprawie administracyjnej połączonej z oględzinami terenu, z dnia 27 stycznia 2025 r,, nr KŚ-0-0.6132.2.2025, zalegające w przedłożonych aktach administracyjnych. Dodatkowo, wskazać tu należy, iż z czynności tej sporządzono protokół, który zalega w przedłożonych aktach administracyjnych wraz z załącznikiem w postaci dokumentacji fotograficznej (wydruki 12 zdjęć obrazujących ww. cztery drzewa z gatunku lipa drobnolistna). Po rozprawie administracyjnej z dnia 27 lutego 2025 r. organ I instancji zwrócił się do skarżącego pismem z dnia 3 marca 2025 r. (k. 4) prosząc o przedstawienie w terminie 21 dni od otrzymania niniejszego pisma następujących informacji: - kiedy miało miejsce przycięcie koron 4 drzew (lipy drobnolistne) rosnących na dz. nr [...] o obrębie [...] położonej przy ul. [...] w [....]; - kto dokonał przycięcia koron drzew; - przedstawienie dokumentacji fotograficznej sprzed przycięcia koron drzew; - podanie przyczyn przycięcia koron drzew. Pismo to skarżący odebrał dnia 13 marca 2025 r. (zwrotne poświadczenie odbioru nr k. 4). Pismo to pozostało bez odpowiedzi. Następnie pismem z dnia 22 kwietnia 2025 r. (k. 5) wezwał organ I instancji skarżącego o przedstawienie tych samych informacji, o które zwracał się w piśmie z dnia 3 marca 2025 r. w terminie 21 dni od dnia otrzymania niniejszego pisma. Skarżący ww pismo odebrał 28 kwietnia 2025 r. (zwrotne poświadczenie odbioru na k. 5). Wezwanie to również pozostało bez odpowiedzi. Zawiadomieniem z dnia 13 czerwca 2025 r. (k. 6) pouczono skarżącego o treści art. 10 § 1 k.p.a., zakreślając 7 – dniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Pismo to skarżąca odebrała 23 czerwca 2025 r. (zwrotne poświadczenie odbioru nr k. 5). Decyzja organu I instancji została wydana dnia 22 sierpnia 2025 r. Podczas postępowania przed organem I instancji skarżący nie wziął w nim udziału mimo licznych wezwań i zawiadomień. Sąd w całości podziela stanowisko SKO, które uznało ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji za własne i w pełni podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji. Organ pierwszej instancji prawidłowo oparł ocenę stanu drzew sprzed wykonanych prac prowadzonych w obrębie koron drzew na dowodzie ze zrzutu ekranu z Google Maps Street View z sierpnia 2019 r. Prawidłowe są też ustalenia organu w zakresie oceny stanu drzew po wykonanych pracach prowadzonych w obrębie koron drzew na dowodzie ze zrzutu ekranu z Google Maps Street Yiew z września 2020 r. oraz oględzinach w terenie połączonych z rozprawą administracyjną dokonanych przez pracowników organu, z których to czynności sporządzono protokół oraz dokumentację fotograficzną (protokół z dnia 27 lutego 2025 r. wraz z załącznikami w postaci wydruku 12 fotografii obrazujących przedmiotowe drzewa). Nadto, co istotne, odwołujący w odwołaniu podniósł, że przycięcie przedmiotowych drzew nastąpiło w 2020 r., a więc ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji należy uznać za prawidłowe. Po drugie, w ocenie Sądu, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, zgodnie z art. 84 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm.), zwanej dalej: "k.p.a", nie jest obowiązkiem organu, który ma swobodę w korzystaniu z tego środka dowodowego, ograniczoną zasadami prawdy obiektywnej. W tej sprawie, wbrew zarzutom odwołującego, nie było niezbędne powoływanie biegłego. Tym samym, nie naruszono art. 75 § 1 i 2 k.p.a. Bezsporne jest, że osobami przeprowadzającymi rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami w terenie oraz prowadzącymi przedmiotowe postępowanie byli pracownicy zatrudnieni w 7 Wydziale Klimatu i Środowiska Urzędu Miasta [....], prowadzący m. in. sprawy dot. zniszczenia drzew lub krzewów (dot. naruszenia przepisu art. 88 ust. 1 pkt 3 u.o.p.), jak też, uszkodzenia drzew spowodowanych wykonywaniem prac w obrębie korony drzewa (dot. naruszenia przepisu art. 88 ust. I pkt 4 u.o.p.), a więc pracownicy posiadający odpowiednią wiedzę i doświadczenie zawodowe w zakresie objętym przedmiotową sprawą. Natomiast, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego byłoby znacznie utrudnione po wykonaniu przedmiotowych prac. Wiarygodnym dowodem w sprawie odnośnie do historycznego stanu drzew mogły być natomiast - jak już wskazano powyżej - zrzuty ekranu z serwisu Google Maps z sierpnia 2019 r. Są one ogólnodostępne, ale nie mogą być edytowane przez użytkowników programu. Zdjęcia te potwierdzają dobry stan drzew - korony drzew posiadały regularny kształt i drzewa wykazywały pełną witalność, co słusznie wskazał organ pierwszej instancji. Ponadto, o zdrowym stanie drzew, a więc wykluczającym istnienie całych koron w stanie obumartym, świadczy fakt, iż w drzewach nie stwierdzono ubytków, wypróchnień, co mogłoby wskazywać, że drzewa byty w złym stanie zdrowotnym przed wykonaniem cięć. Nie stwierdzono symptomów świadczących o chorobie drzew, ich złym stanie zdrowotnym lub zamieraniu, tj.: otwartych ran, owocników grzybów pasożytniczych, wycieków, rozkładu, pęknięć, odpadania kory, opuchlizny na pniach, próchnicy odziomków, ubytków w odziomkach, nadmiernego lub nienaturalnego pochylenia pni, pędów regeneracyjnych, których obecność świadczy o osłabieniu drzewa. Ponadto, nie stwierdzono pęknięć gleby w sąsiedztwie pni, które oznaczają problemy systemu korzeniowego i mogą być powodowane rozkładem korzeni przez grzyby. W przeciwnym razie, znalazłoby to odzwierciedlenie w treści protokołu rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami w terenie. Dodatkowo, tak radykalnego przycięcia koron drzew nie można nazwać zabiegiem pielęgnacyjnym. Okoliczności te znajdują potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy sporządzonej podczas rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami w terenie w dniu 27 lutego 2025 r. (wykonane zdjęcia dotyczą każdego z czterech drzew). Nie można również przyjąć, aby zabiegi te służyły utrzymaniu uformowanego kształtu i korony drzewa lub przywróceniu jego statyki. Odwołujący nie kwestionował tej okoliczności i nie podnosił, aby prace w obrębie korony przedmiotowych drzew wykonywane były w którymś z celów, o których mowa w art, 87a ust. 2 pkt 1-3 u.o.p. Zatem, zasadnie w sprawie przyjęto, w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, że cięcia koron drzew nie służyły celom określonym w art. 87a ust. 2 pkt 1-3 u.o.p. Organ pierwszej instancji prawidłowo również przyjął, że w wyniku wykonanych prac w obrębie koron czterech ww. drzew doszło do redukcji koron drzew w wymiarze przekraczającym 30 % koron, które rozwinęły się w całym okresie rozwoju każdego z ww. drzew, co stanowi uszkodzenie drzew w rozumieniu art. 87a ust. 4 u.o.p. Organ odwoławczy podkreśla przy tym, że z literalnego brzmienia art. 87a ust 2 u.o.p. wcale nie wynika, by punktem odniesienia przy dokonywaniu ustaleń faktycznych miał być stan korony występujący w chwili dokonywania cięć. W przepisie tym mowa jest o koronie, która rozwinęła się w całym okresie rozwoju drzewa, zaś dla wymierzenia kary nie ma znaczenia fakt, czy drzewo zachowało żywotność. Dodatkowo, wskazać należy, iż organ I instancji w sposób prawidłowy ustalił wysokość administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 4 u.o.p., w oparciu o przepis art. 89 ust. 8 u.o.p., ustalając ją w wysokości opłaty za usunięcie drzewa, o której mowa w art. 84 ust. 1 u.o.p. pomnożonej przez współczynnik 0,6 na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 3 lipca 2017 r. w sprawie wysokości stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów (Dz. U. z 2017 r., poz. 1330). Organ zasadnie wskazał przy tym, iż dla drzewa z gatunku lipa drobnolistna stawka ta wynosi 30 zł za 1 cm obwodu pnia drzewa mierzonego na wysokości 130 cm dla drzewa o obwodzie od 101 cm. Prawidłowo także organ I instancji wskazał, że w myśl art. 88 ust 3 u.o.p., uiszczenie kary następuje w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja w sprawie wymierzenia kary stała się ostateczna. Sąd w całości akceptuje przytoczoną wyżej ocenę SKO jak i jego stanowisko, że w sprawie nie wykazano, aby zaistniało rzeczywiste i nieuchronne niebezpieczeństwo powodowane przez rosnące drzewa, które byłyby przyczyną dokonania cięć, dlatego też nie znajduje w sprawie zastosowanie art. 89 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody. Zarzut skargi naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. jest całkowicie chybiony. Uzasadnienie decyzji SKO jest obszerne, precyzyjne, odnosi się do ustaleń faktycznych, zawiera oceny prawne, odnosi się do zarzutów odwołania, spełniając w oczywisty sposób kryteria z art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
2 stycznia 2026
Symbol z opisem
6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne
Ochrona przyrody
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /sprawozdawca/ Magdalena Józefczyk /przewodniczący/ Maria Mikolik

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny