II SA/Rz 1663/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 29 października 2025 r. nr SKO.4170/68/2025 w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzew - skargę oddala –

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 29 października 2025 r. nr SKO.4170/68/2025, wydana w przedmiocie zezwolenia na wycinkę drzew. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Po rozpoznaniu wniosku D w [...], decyzją z [...] stycznia 2019 r. nr [...] Starosta [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji"), zezwolił A S.A. [...] na usunięcie drzew wymienionych w tabeli nr 1 utrudniających widoczność sygnałów i pociągów na przejeździe drogowo- kolejowym linii kolejowej nr [...] z terenu nieruchomości gruntowych o numerach ewidencyjnych: [...]. Po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, decyzją z 6 maja 2019 r. nr SKO.4170/10/2019, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z 26 listopada 2019 r. II SA/Rz 730/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę wniesioną na ww. decyzję. Wyrokiem z 21 listopada 2023 r. III OSK 2894/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok WSA w Rzeszowie oraz decyzje organów obydwu instancji. Za zasadny NSA uznał zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a." w zw. z art. 53 ust. 1, z art. 56 ust. 1 i z art. 54 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1234 z późn. zm.) – dalej: "u.t.k." w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1247 z późn. zm.). NSA podniósł, że zarówno w protokole oględzin drzew z 4 grudnia 2018 r., jak i w uzasadnieniu decyzji z 7 stycznia 2019 r. w sprawie usunięcia drzew utrudniających widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych w relacji [...], organ I instancji przyjął że: ,,w granicach działki o nr [...] oraz urządzenia infrastruktury kolejowej. Linia kolejowa jest jednotorowa. W km 16,635 linię kolejową przecina droga wewnętrzna prowadząca do prywatnych posesji". Organy orzekające i Sąd Wojewódzki powołały się na brzmienie § 1 rozporządzenia w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów. W świetle zgromadzonego materiału aktowego, nie wzięły natomiast pod uwagę treści § 3 rozporządzenia, zgodnie, z którym drzewa i krzewy, elementy ochrony akustycznej oraz zasłony odśnieżne w sąsiedztwie przejazdów i przejść kolejowych powinny być usytuowane w odległości zapewniającej warunki widoczności przejazdów i przejść, określone w przepisach o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych z drogami publicznymi i ich usytuowanie. Należy zatem zgodzić się ze skarżącym kasacyjnie, że skoro linię kolejową w 16,635 km przecina droga wewnętrzna, to nie powinny mieć zastosowania przepisy § 1 rozporządzenia, ani przepisy art. 53 ust. 1 i art. 56 ust. 1 u.t.k. Mając na uwadze § 12 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych stanowiący, że przejazdy kolejowo - drogowe i przejścia zlokalizowane na drogach wewnętrznych zalicza się do kategorii F, należy uznać, że w niniejszej sprawie zarówno organy administracyjne jak i kontrolujący legalność zaskarżonej decyzji Sąd pierwszej instancji, niewłaściwie stosowały przepisy regulujące skrzyżowania linii kolejowych z drogami publicznymi. Wadliwie przyjęły, że w sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące trójkąta widoczności, którego wyznaczenie jest typowe dla przejazdu kolejowego kategorii D, do którego zgodnie z § 10 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych, zalicza się przejazdy kolejowo-drogowe obejmujące skrzyżowania linii kolejowych lub bocznic kolejowych z drogami publicznymi, na których droga publiczna na jednym przejeździe kolejowo-drogowym przecina nie więcej niż dwa tory główne, a w przypadku bocznic kolejowych i kolei wąskotorowych nie więcej niż trzy tory oraz iloczyn ruchu jest mniejszy od liczby 60 000, a ruch kolejowy na danym odcinku linii kolejowej lub bocznicy kolejowej jest prowadzony z prędkością maksymalną nie większą niż 120 km/h oraz są spełnione warunki widoczności wskazane w części B załącznika nr 3 do rozporządzenia, albo bez względu na warunki widoczności dopuszczalna prędkość pociągu na przejeździe kolejowo-drogowym nie przekracza 20 km/h. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że warunki widoczności wynikające z części B załącznika nr 3 do w/w rozporządzenia dotyczą przejazdu kolejowego kategorii D. Z załącznika nr 3 do przedmiotowego rozporządzenia wynika także, że trójkąt widoczności wyznacza się także dla przejazdu kolejowego kategorii E. Jednakże przejazd kolejowy kategorii F nie wymaga zachowania geometrii trójkątów widoczności. Wymaga za to, zgodnie z § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych, wyposażenia w rogatki stale zamknięte, otwierane w razie potrzeby przez użytkowników lub zgodnie z warunkami technicznymi określonymi dla kategorii A, albo B, czyli na przejazdach kolejowo-drogowych kategorii A można stosować półsamoczynny system przejazdowy, z możliwością obsługi na miejscu albo z odległości. W przypadku uzasadnionym warunkami miejscowymi lub warunkami prowadzenia ruchu kolejowego, dla zwiększenia poziomu bezpieczeństwa na przejeździe kolejowo-drogowym obsługiwanym na miejscu albo z odległości, może on być doposażony w: 1) tarcze ostrzegawcze przejazdowe; 2) urządzenia łączności systemu "Radio-STOP" W przypadku uzasadnionym warunkami miejscowymi, zarządca kolei w porozumieniu z zarządcą drogi może, uwzględniając zachowanie bezpieczeństwa na przejeździe kolejowo-drogowym, ustalić, aby: 1) rogatki na przejeździe kolejowo-drogowym kategorii A w porze nocnej, albo wciągu całej doby były zamknięte, a otwierane na żądanie użytkowników drogi; 2) przejazd kolejowo- drogowy nie był obsługiwany, a rogatki pozostawały wstanie otwartym, podczas ograniczeń w użytkowaniu linii kolejowej lub bocznicy kolejowej, trwających powyżej 4 godzin (§ 7 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z [...] czerwca 2025 r. nr [...] Starosta udzielił A. S.A. [...] zezwolenia na usunięcie drzew utrudniających widoczność sygnałów i pociągów na przejeździe drogowo-kolejowym linii kolejowej nr [...] z terenu nieruchomości gruntowych o numerach ewidencyjnych [...] wymienionych w tabeli nr 1 - wykaz drzew i krzewów przeznaczonych do usunięcia. Po rozpatrzeniu odwołania MK (dalej: "skarżący"), decyzją z 29 października 2025 r. nr SKO.4170/68/2025, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Zdaniem organów, zarządca kolejowy przedłożył materiał, z którego wynika, że w odniesieniu do grupy drzew i krzewów wyszególnionych w decyzji - tabela nr 1 "wykaz drzew i krzewów przeznaczonych do usunięcia" - nie zostały spełnione określone przepisami prawa warunki widoczności na przejeździe kolejowo-drogowym kategorii D, co narusza bezpośrednio § 17 ust. 1 i ust. 3 w zw. z ust. 1 cz. B załącznika nr 3 do rozporządzenia z dnia 9 lipca 2025 r. Zgodnie bowiem z § 17 ust. 1 rozporządzenia z dnia 9 lipca 2025 r. "Na przejazdach kolejowo-drogowych i przejściach zabezpieczonych zgodnie z warunkami technicznymi określonymi dla kategorii D zapewnia się warunki widoczności mające wpływ na bezpieczne użytkowanie przejazdów kolejowo-drogowych i przejść". Natomiast ust. 3 ww. przepisu wskazuje, że "Warunki i sposób sprawdzania widoczności przejazdów kolejowo-drogowych i przejść są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia". W ust. 1 cz. B załącznika nr 3 do rozporządzenia z dnia 9 lipca 2025 r. określono, że "W zwykłych warunkach atmosferycznych czoło zbliżającego się pociągu, a co najmniej latarnie sygnałowe jego czoła, powinny być widoczne dla kierujących pojazdami drogowymi z odległości 20 m, mierzonej od skrajnej szyny po osi jezdni, przez cały czas zbliżania się pojazdu do przejazdu kolejowo-drogowego kategorii D". Z kolei w ust. 2 cz. B załącznika nr 3 ustalono, że sposób sprawdzenia warunków widoczności czoła pociągu z drogi publicznej przed przejazdem kolejowo-drogowym (trójkąty widoczności) przedstawia graficznie rysunek 1. Opis procedury sprawdzenia warunków widoczności został zawarty w kolejnych punktach cz. B i jest on analogiczny do przepisów poprzednio obowiązującego rozporządzenia z dnia 20 października 2015 r. Ponieważ z akt sprawy wynika, że dla przedmiotowego przejazdu kategorii D, znajdującego się na odcinku linii kolejowej przystosowanej do prędkości 80 km/h, ustalona wymagana widoczność czoła pociągu z drogi (w obrębie trójkąta widoczności) wynosi 440 m, a w obszarze tzw. trójkąta widoczności z 10 m rosną sporne drzewa, dlatego zdaniem Składu Orzekającego określona w art. 56 ust. 1 przesłanka "utrudniania widoczności" pociągów została wykazana. Zatem wbrew zarzutom odwołania po usunięciu drzew w obrębie tego trójkąta widoczności, ustaną przesłanki do dalszego stosowania ograniczenia prędkości pociągów do 40 km/h wynikające z ust. 10 części B załącznika nr 3 do rozporządzenia z dnia 20 października 2015 r. (obecnie ust. 10 części B załącznika nr 3 do rozporządzenia z dnia 9 lipca 2025 r.) W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, MK wniósł o zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 7, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: "k.p.a." w zw. z art. 153 p.p.s.a., polegające na niepodjęciu przez organ odwoławczy wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu skarżącego oraz niezebraniu i nierozpatrzeniu w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, zwłaszcza niewzięcie pod uwagę stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z 21 listopada 2023 r., III OSK 2894/21, a mianowicie, że wykonanie decyzji zezwalającej na usunięcie 147 drzew może realnie spowodować powstanie tego rodzaju skutków w rzeczywistości przyrodniczej, których odwrócenie wymagałoby długofalowego procesu odtwarzania drzewostanu, nie wzięcie pod uwagę faktu, że z protokołu oględzin drzew z 9 lipca 2024 r. nie wynika, aby zostały naruszone odległości rosnącej roślinności od dolnej krawędzi nasypu kolejowego mimo, że wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, Starosta wskazuje na brak zachowania tych odległości, a nadto, przy przyjęciu, że mamy do czynienia z przejazdem kolejowo - drogowym kategorii D, należy wskazać, że punkt 10 części B załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych oraz bocznic kolejowych z drogami i ich usytuowanie, oraz warunków technicznych ich użytkowania, przewiduje, że w przypadku gdy na przejeździe kolejowo-drogowym kategorii D nie są spełnione warunki widoczności z odległości 5 m dla prędkości pojazdów kolejowych do 40 km/h, a długość odcinka widoczności czoła pojazdu kolejowego z drogi L jest większa od 125 m, wprowadza się ograniczenie dopuszczalnej prędkości pojazdów kolejowych Vogr do 40 km/h na całej długości odcinka widoczności czoła pojazdu kolejowego z drogi L, a przed przejazdem kolejowo-drogowym na drodze ustawia się znak B-20 "stop", co jak wynika z treści decyzji organu I instancji ma zastosowanie w chwili obecnej; 2. art. 56 ust. 1 w zw. z art. 54 w zw. z art. 53 ust. 1 u.t.k. w zw. z § 1a rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 7 sierpnia 2008 r. w sprawie wymagań w zakresie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew i krzewów, elementów ochrony akustycznej i wykonywania robót ziemnych w sąsiedztwie linii kolejowej, a także sposobu urządzania i utrzymywania zasłon odśnieżnych oraz pasów przeciwpożarowych, poprzez niewykazanie, że w sprawie nie zachowane zostały odległości wskazane w § 1a, w szczególności nie wynika to z protokołu oględzin drzew z dnia 9 lipca 2024 r., co sprawia, że nie można jednoznacznie przyjąć, że w sposób należyty został ustalony stan faktyczny sprawy, w sytuacji, gdy organ I instancji, wbrew twierdzeniom Samorządowego Kolegium Odwoławczego, podnosi fakt naruszenia tych odległości, a nadto, aby dokonać ustaleń, że usytuowanie drzew lub krzewów utrudnia widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powoduje zaspy śnieżne, w pierwszej kolejności należy ustalić odległość drzew lub krzewów od linii kolejowej; 3. art. 7 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 646 z późn. zm.) w zw. z § 17 ust. 3 w zw. z pkt 10. części B załącznika nr 3 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych oraz bocznic kolejowych z drogami i ich usytuowanie, oraz warunków technicznych ich użytkowani), poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy na przejeździe kolejowo- drogowym kategorii D nr [...], nie są spełnione warunki widoczności z odległości 5 m dla prędkości pojazdów kolejowych do 40 km/h, a długość odcinka widoczności czoła pojazdu kolejowego z drogi L jest większa od 125 m, co czyni koniecznym wprowadzeniem ograniczenia dopuszczalnej prędkości pojazdów kolejowych Vogr do 40 km/h na całej długości odcinka widoczności czoła pojazdu kolejowego z drogi L, a przed przejazdem kolejowo-drogowym na drodze należy ustawić znak B-20 "stop", a nie dopuszczać do tego, aby pociąg przejeżdżał z prędkością 80 km/h. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W piśmie z 12 maja 2026 r. A S.A. [...] wniosła o odrzucenie, względnie oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu ustalenia dokonane w sprawie przez organy są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli legalności stanowiska wyrażonego w wydanej decyzji, w tym zastosowanych przepisów prawa – art. 133 § 1 p.p.s.a. Stan faktyczny sprawy został zatem ustalony zgodnie z wymogami stawianymi art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy dokonały ustaleń adekwatnych do zakresu i przedmiotu postępowania wyjaśniającego determinowanego przepisami prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. Uwzględniły również specyfikę danej sprawy, która stanowi o stanie faktycznym. Ocena zgromadzonego materiału dokonana została natomiast zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierowały się organy zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji. Przekazane akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dodatkowych dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. W kontekście sformułowanych w skardze zarzutów na wstępie wymaga podkreślenia, że brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia art. 153 p.p.s.a. w realiach kontrolowanej sprawy. Zgodnie ze wskazaną regulacją, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Wymaga wyjaśnienia, że w zakresie oceny prawnej mieści się więc zarówno krytyka zaskarżonego rozstrzygnięcia w aspekcie prawnym (stosowania prawa), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie to zostało w danym konkretnym przypadku uznane przez sąd administracyjny za błędne, i – wreszcie – jakie, zdaniem sądu, zastosowanie lub interpretacja przepisów prawnych powinny mieć miejsce, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej mogło być uznane za zgodne z prawem. Ocena ta może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, jak również kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania takiej, a nie innej decyzji. Co jednak istotne, dokonana przez sąd administracyjny ocena prawna nie ma mocy wiążącej w przypadku, gdy po jej wyrażeniu nastąpiła zmiana przepisów prawa. Zmiana stanu prawnego powoduje konieczność dokonania przez organ administracji publicznej nowych, samodzielnych ocen prawnych określonego stanu faktycznego. Ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże zatem w sprawie ten sąd oraz organ administracji publicznej w przyszłości, ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd i organ, jeżeli ocena prawna wyrażona w tym orzeczeniu nie zostanie uchylona w prawem określonym trybie i jeżeli nie uległy zmianie przepisy prawne stanowiące podstawę oceny w danej sprawie. Z nadesłanych akt administracyjnych wynika, że w sprawie doszło do zmiany stanu faktycznego i prawnego, wobec czego dezaktualizacji uległa ocena prawna oraz wskazania zawarte w wyroku NSA z 21 listopada 2023 r. III OSK 2894/21. Otóż w toku postępowania Rada Gminy [...] uchwałą z [...] października 2022 r. nr [...], zaliczyła drogę na przejeździe drogowo- kolejowym linii kolejowej nr [...] do dróg publicznych kategorii gminnej. W konsekwencji organy prawidłowo uznały, że sporny przejazd jest przejazdem kategorii D - przejazdem kolejowo – drogowym, który nie jest wyposażony w systemy i urządzenia zabezpieczenia ruchu (§ 5 ust. 4 rozporządzenia). Sąd aprobuje stanowisko organów odnośnie wykazania przez wnioskodawcę, że na spornym przejdzie – w odniesieniu do grupy drzew i krzewów – nie zostały spełnione określone przepisami prawa warunki widoczności na przejeździe kolejowo-drogowym kategorii D, co stanowi naruszenie § 17 ust. 1 i ust. 3 w zw. z cz. B załącznika nr 3 do rozporządzenia. Zasadnie wskazano, że zgodnie z § 17 ust. 1 rozporządzenia, na przejazdach kolejowo-drogowych i przejściach zabezpieczonych zgodnie z warunkami technicznymi określonymi dla kategorii D zapewnia się warunki widoczności mające wpływ na bezpieczne użytkowanie przejazdów kolejowo-drogowych i przejść. Natomiast stosownie do § 17 ust. 3 rozporządzenia, warunki i sposób sprawdzania widoczności przejazdów kolejowo-drogowych i przejść są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia. W ust. 1 cz. B załącznika nr 3 do rozporządzenia określono, że w zwykłych warunkach atmosferycznych czoło zbliżającego się pociągu, a co najmniej latarnie sygnałowe jego czoła, powinny być widoczne dla kierujących pojazdami drogowymi z odległości 20 m, mierzonej od skrajnej szyny po osi jezdni, przez cały czas zbliżania się pojazdu do przejazdu kolejowo-drogowego kategorii D. Z kolei w ust. 2 cz. B załącznika nr 3 ustalono, że sposób sprawdzenia warunków widoczności czoła pociągu z drogi publicznej przed przejazdem kolejowo-drogowym (trójkąty widoczności) przedstawia graficznie rysunek 1. Słusznie zauważyły organy, że opis procedury sprawdzenia warunków widoczności został zawarty w kolejnych punktach cz. B i jest on analogiczny do przepisów poprzednio obowiązującego rozporządzenia z dnia 20 października 2015 r. Dla spornego przejazdu kategorii D, znajdującego się na odcinku linii kolejowej przystosowanej do prędkości 80 km/h, ustalona wymagana widoczność czoła pociągu z drogi (w obrębie trójkąta widoczności) wynosi 440 m, a w obszarze tzw. trójkąta widoczności z 10 m rosną sporne drzewa. W świetle powyższego organy były uprawnione do przyjęcia, że w sprawie zaistniała i została wykazana przesłanka utrudniania widoczności, o której mowa w art. 56 ust. 1 u.t.k. Co istotne, w razie stwierdzenia, że odległości minimalne usytuowania drzew lub krzewów zostały naruszone właściwy organ nie jest zobowiązany do badania czy tego rodzaju nielegalne usytuowanie utrudnia widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powoduje zaspy śnieżne. Nie jest również zobowiązany do dalszego badania, czy tak posadzone drzewa lub krzewy zagrażają bezpieczeństwu ruchu kolejowego lub prawidłowości eksploatacji urządzeń kolejowych. W tym zakresie bowiem oceny dokonał sam prawodawca, statuując odpowiednie przepisy o minimalnych odległościach usytuowania drzew i krzewów w sąsiedztwie linii kolejowej. Treść art. 56 ust. 1 u.t.k. odwołuje się wprawdzie do przesłanek, które wydają się abstrahować od kryterium odległości drzew lub krzewów względem obszaru kolejowego (przesłanki "utrudnienia widoczności" lub "powodowania zasp śnieżnych"), jednak nie należy zapominać, że zakres zastosowania przepisu art. 56 ust. 1 u.t.k. jest szerszy. Obejmuje on bowiem nie tylko sytuacje, w których drzewa lub krzewy znajdują się w odległościach większych niż odległości minimalne i usytuowanych w takim sposób, że utrudniają one widoczność lub powodują zaspy śnieżne, lecz także sytuacje, w których naruszono odległości minimalne usytuowania, które prawodawca uznał priori za stwarzające niedopuszczalne ryzyko dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego lub prawidłowości eksploatacji urządzeń kolejowych. W razie stwierdzenia, że odległości minimalne usytuowania drzew lub krzewów zostały naruszone właściwy organ nie jest więc już zobowiązany do badania czy tego rodzaju nielegalne usytuowanie utrudnia widoczność sygnałów i pociągów lub eksploatację urządzeń kolejowych albo powoduje zaspy śnieżne. Nie jest również zobowiązany do dalszego badania, czy tak posadzone drzewa lub krzewy zagrażają bezpieczeństwu ruchu kolejowego lub prawidłowości eksploatacji urządzeń kolejowych (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 15 października 2025 r. II SA/Go 208/25). Ponadto, w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 56 ust. 1 u.t.k., organy administracyjne nie są uprawnione do kwestionowania kategorii przejazdu kolejowego. Nie są również władne do samodzielnej oceny prawidłowości ustalenia maksymalnych prędkości pojazdów na przejeździe kolejowym. Z powyższych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).