II SA/Rz 385/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi B. B. na uchwałę Rady Miejskiej w Strzyżowie z dnia 21 września 1999 r. nr XII/100/99 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - oddala skargę -

W dniu 21 września 1999 r. Rada Miejska w Strzyżowie (dalej: "Rada"), na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: "u.s.g.") oraz art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 15 z 1999 r., poz. 139, dalej: "u.z.p.") podjęła uchwałę nr XII/100/99 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Nr 2/1/99 w gminie Strzyżów (dalej: "Uchwała" albo "MPZP"). Skargę na powyższą uchwałę wniósł B. B. (dalej: "Skarżący") reprezentowany przez pełnomocnika adwokata, zaskarżając uchwałę w części dotyczącej należących do niego działek o nr [...] i [...] położonych obręb [...] w Gminie Strzyżów. Zaskarżonej uchwale zarzucił naruszenie: - art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.z.p. w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalania uchwały, poprzez nie zawiadomienie na piśmie właścicieli nieruchomości, których interes prawny mógłby być naruszony ustaleniami planu. - art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach w brzmieniu obowiązującym w chwili uchwalania MPZP, poprzez sprzeczne z ustawą zakwalifikowanie należących do Skarżącego gruntów rolnych jako kwalifikujących się do zalesienia, pomimo braku spełnienia określonych w tym przepisie ustawowych przesłanek dopuszczających takie przeznaczenie gruntu rolnego W oparciu o powyższe zarzuty Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności Uchwały w części dotyczącej działek oznaczonych nr ewidencyjnymi [...] i [..] obręb [....] oraz o zasądzenie na kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że zgodnie z ustaleniami MPZP należące do niego działki o nr ewidencyjnych [...] i [...], zostały przeznaczone do zalesienia. Działki te wykorzystywane są przez Skarżącego i jego rodzinę rekreacyjnie, a także w pewnym stopniu siedliskowo, gdyż na terenie działki [...] znajduje się domek rekreacji indywidualnej (letniskowy), z którego Skarżący okresowo korzysta wraz z rodziną. Przeznaczenie działek do zalesienia uniemożliwia skarżącemu swobodne wykorzystywanie nieruchomości, narusza jego interes. Naruszenie to ma charakter bezpośredni, zindywidualizowany, obiektywny i realny, a zaskarżoną uchwałę podjęto w sposób sprzeczny z prawem, tj. bez zachowania określonej ustawą procedury planistycznej. Mimo przeznaczenia do zalesienia działek nr [...] i [...] oraz ciążącego na Zarządzie Gminy Strzyżów obowiązku stosownego zawiadomienia ówczesnych właścicieli działek o wyłożeniu planu, organ uchybił temu obowiązkowi. Tym samym nie umożliwiono ówczesnym właścicielom nieruchomości zapoznanie się z projektem planu i powzięcia wiedzy co do zamiaru zmiany przeznaczenia nieruchomości, pozbawiając właścicieli także możliwości ewentualnego kwestionowania planowanej zmiany poprzez procedurę zgłaszania zarzutów. W wyniku uchwalenia MPZP zostały istotnie naruszone prawa właścicielskie, a w konsekwencji prawa Skarżącego, gdyż w zasadniczy sposób zmieniło się przeznaczenie należących obecnie do niego nieruchomości. Co równie istotne, ówcześni właściciele działek nigdy nie wnioskowali o zmianę przeznaczenia tych działek na grunty leśne. Objęta skargą uchwała określając przeznaczenie do zalesienia działek nr [...] i [...] wykluczyła ich zagospodarowanie w inny sposób, co niewątpliwie ingeruje w sposób wykonywania prawa własności i w pełni uzasadnia uznanie naruszenia interesu prawnego skarżącego. Postanowienia MPZP określiły bowiem kształt prawa własności, tym samym blokując na przyszłość inne możliwości korzystania z nieruchomości, co odbyło się bez wiedzy skarżącego oraz poprzednich właścicieli nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Burmistrz Strzyżowa wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. Za odrzuceniem przemawia okoliczność, że Skarżący nie wskazał przepisu prawa materialnego, z którego wywodziłaby swoje uprawnienia, jak również nie wykazał, że jego interes został naruszony kwestionowaną uchwałą. Ponadto wskazał, że wykonano czynności, o których mowa w art. 18 ust. 2 u.z.p., a w szczególności zawiadomiono na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu podmioty wymienione w art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. Nie można zatem uznać, że Rada uchwalając plan przekroczyła swoje władztwo planistyczne. Ograniczenia wykonywania prawa własności wynikają z przepisów bardzo wielu ustaw. W niniejszej sprawie istotne jest ograniczenie wynikające z przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.z.p. ustalanie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu należy, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych oraz morza terytorialnego, do zadań własnych gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga jest nieuzasadniona. I. Nie jest kwestionowane, że opisaną na wstępie Uchwałą, m.in. działki nr [...] i [....] obr. [...] przeznaczone zostały do zalesienia. Sąd ustalił, że w dacie podejmowania tej uchwały przedmiotowe działki stanowiły własność M. S. (dow.: akt notarialny z 25 lutego 1998 r. Rep. [....], o którym mowa w akcie notarialnym z 10 lipca 2015 r. Rep. [...] – k. 45 i nast. akt sądowych). Z kolei z akt administracyjnych wynika (k. 20 akt adm. [....]), że M. S. wystąpiła do Zarządu Gminy i Miasta w Strzyżowie z następującym pismem: "Zwracam się z uprzejmą prośbą o ujęcie pod zalesienie działek [...] i [...] położonych w [...] w pobliżu lasu. Na działce [...] przyległej bezpośrednio do lasu rosną już młode samosiejki drzew." Aktem notarialnym z 10 lipca 2015 r. Rep. [....], M. S. darowała wnukowi, tj. Skarżącemu nieruchomość stanowiącą działki nr [...] i [...]. II. Uwzględniając datę podejmowania zaskarżonej uchwały Sąd stwierdza, że podejmowana ona była pod rządem ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. Oznacza to, że przepisy tej ustawy stanowią podstawę kontroli jej legalności. Zgodnie z art. 27 u.z.p., obowiązującym w dacie uchwalenia kontrolowanej uchwały (21 września 1999 r.), naruszenie trybu sporządzenia planu oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały w całości lub w części. Tryb sporządzenia i uchwalania planu szczegółowo określał art. 18 u.z.p. Stosownie do art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.z.p., o terminie wyłożenia projektu planu należało zawiadomić na piśmie właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu. A contrario – obowiązek zawiadomienia właściciela nie istniał, jeżeli interes prawny nie mógł być naruszony ustaleniami planu. III. Skarga wniesiona została w oparciu o art. 101 ust. 1 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem, "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego". Nie budzi wątpliwości Sądu, że przesłanka legitymowania się przez Skarżącego "interesem prawnym" została zrealizowana. Skarżący, jako następca prawny, jest bowiem właścicielem działek nr [...] i [...]. Natomiast nie doszło do naruszenia interesu prawnego Skarżącego, jako właściciela tych działek. Wynika to z faktu, że Skarżący jest następcą prawnym M. S., która jako właściciel przedmiotowych działek wystąpiła z wnioskiem o ich zalesienie. Występując z tej treści "prośbą" domagała się objęcia powyższych nieruchomości postanowieniami MPZP i zmiany ich przeznaczenia na tereny leśne. Sąd stwierdza, że wniosek ten został uwzględniony w całości co miało ten skutek, że zarząd gminy został zwolniony z obowiązku zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu ówczesnego właściciela (M. S.). Uwzględnienie w całości wniosku o zalesienie przedmiotowych działek oznacza, że o naruszeniu interesu prawnego właściciela nie może być mowy. Wynika to wprost z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p., który nakłada obowiązek zawiadamiania jedynie właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu (podkreślenie Sądu). Jak ustalił Sąd, uwzględnienie w całości wniosku o zalesienie wyklucza naruszenie interesu prawnego ówczesnego właściciela. Końcowo Sąd zauważa, że problematyka realizacji procedury planistycznej określonej w art. 18 u.p.z. była przedmiotem wielu orzeczeń sądów administracyjnych. Jednolicie przyjęło, że brak powiadomienia strony o wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. skutkuje stwierdzeniem nieważności planu, w zakresie zgłoszonego żądania (por. np. wyrok WSA w Rzeszowie z 16 kwietnia 2014 r. sygn. II SA/Rz 1004/13, z 2 maja 2017 r. sygn. II SA/Rz 1522/16, wyrok WSA w Poznaniu z 9 października 2019 r. sygn. IV Po 314/19; wyrok WSA w Rzeszowie z 6 lipca 2021 r., sygn. II SA/Rz 95/21 i inne powołane w skardze). Podkreślić jednak należy, że poglądy te formułowane były na tle stanów faktycznych, w których brak powiadomienia strony dotyczył właścicieli nieruchomości, których interes prawny mógł być naruszony ustaleniami planu. Zatem poglądy te nie dotyczą stanu faktycznego sprawy. V. Sąd nie odrzucił skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), bowiem regulacja ta dotyczy jedynie tych przypadków, gdy brak naruszenia interesu prawnego jest oczywisty. Jeśli natomiast przepis szczególny, jako warunek skutecznego wniesienia skargi, formułuje naruszenie interesu prawnego skarżącego, zaś owo naruszenie może być wykazane jedynie w toku postępowania sądowoadministracyjnego, brak jest podstaw do odrzucenia skargi. Z tych przyczyn Sąd orzekł, jak w wyroku, na podstawie art. 151 P.p.s.a.