II SA/Rz 385/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 12 września 2023 r. sprawy ze skargi K. N. na decyzję Rektora [....] w [...] z dnia 6 lutego 2023 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z lity studentów uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Rektora [....] w [...] z dnia 4 stycznia 2023 r. nr [....].

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Rektora [...] w [...] (dalej jako: "Rektor" lub "organ") z dnia 6 lutego 2023 r., nr PANS-WSH-ISH/451/100/22 utrzymująca w mocy decyzję własną tego organu z dnia 4 stycznia 2023 r. nr PANS-WSH-ISH-451/100/22 w sprawie skreślenia z listy studentów. W podstawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. - dalej: "k.p.a.") w zw. art. 108 ust. 1 pkt 3 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 574 z późn. zm. - dalej zwana: "ustawą") oraz § 20 ust. 1 pkt. 3 Regulaminu Studiów [....] Szkoły [...] w [...]. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie o następującym przebiegu; W dniu 28 listopada 2022 r. zostało wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie skreślenia K. N. (dalej jako: "Skarżący") z listy studentów na kierunku [...] w [...] w [...] (dalej: "P." – wcześniej: [...] Szkoła [...]). Decyzją Rektora z dnia 4 stycznia 2023 r. nr PANS-WSH-ISH-451/100/22 Skarżący został skreślony z listy studentów szóstego semestru studiów stacjonarnych, pierwszego stopnia, w roku akademickim 2021/2022, na kierunku [...] w P. w [...] w związku z niezłożeniem pracy dyplomowej w terminie. Pismem z dnia 9 stycznia 2023 r. (data wpływu: 11 stycznia 2023 r.) Skarżący zwrócił się do organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. We wniosku wskazał, że rozpoczął studia stacjonarne na kierunku [...] w roku akademickim 2017/2018 oraz, że złożył pracę dyplomową u promotora, której to pracy promotor nie przyjął. Następnie student wznowił studia w roku akademickim 2021/2022. Wówczas jego promotorem został dr hab. S. S., który – jak podał Skarżący – dopuścił jego pracę do obrony. Skarżący opisał również trudności z zaliczeniem praktyki zawodowej, które były spowodowane chorobą COVID-19. Jego zdaniem został celowo wprowadzany w błąd, aby uniemożliwić mu ukończenie studiów. Zaznaczył, że nie zaniedbywał swoich obowiązków studenckich i podejmował wszelkie wysiłki, aby ukończyć studia. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, Rektor opisaną na wstępie decyzją z dnia 6 lutego 2023 r. utrzymał w mocy dotychczasowe rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ wskazał, że po wnikliwym przeanalizowaniu sytuacji studenta oraz dokumentacji przebiegu studiów, a także dokumentacji przeprowadzonej praktyki nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku studenta. Jak wskazał organ, rozstrzygnięciem nr PWSW-IHA 3/4322/3/21 z dnia 22 lutego 2022 r. Skarżący uzyskał zgodę na wznowienie studiów od semestru V w roku akademickim 2021/2022. Równolegle został zobowiązany do uzupełnienia w terminie do 30 września 2022 r. różnic programowych. Organ zaznaczył, że zgodnie z § 27 ust. 1 pkt. 1 Regulaminu studiów P. w [...], student zobowiązany jest złożyć pracę dyplomową nie później niż do 30 czerwca w roku planowego ukończenia studiów – w przypadku studiów kończących się w semestrze letnim. Dalej wskazał, że Skarżący po wznowieniu studiów, dnia 22 czerwca 2022 r. zwrócił się do Dyrektora Instytutu [...] P. w [...] o wyrażenie zgody na przedłużenie terminu złożenia pracy dyplomowej licencjackiej. Wniosek studenta został rozpoznany pozytywnie, a termin przedłużony do dnia 30 września 2022 r. W ostatnim dniu upływu regulaminowego terminu student złożył kolejne dwa wnioski. Pierwszy wniosek datowany na dzień 30 września 2022 r. o wyrażenie zgody na przedłużenie sesji - przywrócenie terminu do zaliczenia praktyki zawodowej, został rozpoznany przez Rektora pozytywnie. Jednocześnie Rektor zakreślił termin na uregulowanie zaległości do dnia 14 października 2022 r. Natomiast kolejnym wnioskiem z dnia 30 września 2022 r. student ponownie zwrócił się o przedłużenie terminu złożenia pracy dyplomowej. Wniosek ten uzasadnił ważnymi obowiązkami domowymi. Do wniosku nie dołączył żadnych dokumentów wskazywanych w piśmie z dnia 11 stycznia 2023 r. potwierdzających problemy zdrowotne, a w szczególności chorobę COVID - 19. Rektor wyjaśnił, że zgodnie z § 27 ust. 5 w uzasadnionych przypadkach może przesunąć termin przedłużenia, o którym mowa w ust. 3, o nie więcej niż miesiąc. Jak wskazał, termin ten w dniu 30 września 2022 r. został studentowi wydłużony do dnia 28 października 2022 r., o czym student został poinformowany w sekretariacie instytutu. Organ zaznaczył, że praca dyplomowa Skarżącego wpłynęła do sekretariatu instytutu w dniu 4 listopada 2022 r., a więc już po upływie wydłużonego terminu do jej złożenia. Ponadto praca nie zawierała regulaminowych załączników oraz obarczona była innymi brakami. Organ wskazał, że zgodnie z art. 108 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz § 20 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Studiów [...] Szkoły [...] w [...] w przypadku niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego student zostaje skreślony z listy studentów. W ocenie organu, art. 108 ust. 1 ustawy ma charakter obligatoryjny, w związku z czym niezłożenie pracy dyplomowej w wyznaczonym terminie jest przesłanką obligatoryjną do skreślenia z listy studentów. Niepozostawienie przez ustawodawcę decyzji w tym zakresie do uznania organom Uczelni pozbawia ją możliwości uwzględnienia nadzwyczajnych okoliczności uniemożliwiających studentowi wywiązanie się z jego podstawowych obowiązków z przyczyn od niego niezależnych. Ustosunkowując się do argumentacji skarżącego zawartej we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w szczególności dotyczącej problemów zdrowotnych wynikających z choroby COVID-19 Rektor wskazał, że dostrzega wagę tych problemów, jednak Skarżący nie przedłożył żadnej dokumentacji potwierdzającej te okoliczności, ani też nie podejmował próby skorzystania z przewidzianej w § 19 ust. 6 pkt. 1 Regulaminu Studiów P. w [...] instytucji dla osób borykających się z problemami zdrowotnymi, jaką jest urlop od zajęć. Ponadto, zdaniem organu, twierdzenia studenta jakoby jego praca została dopuszczona do obrony jawią się jako nieuzasadnione, gdyż jak wynika z dokumentacji przebiegu studiów praca do sekretariatu instytutu wpłynęła po upływie regulaminowych terminów oraz bez wymaganych załączników. Rektor nie zgodził się również z twierdzeniem jakoby przyczyną problemów studenta była karteczka przyklejona na indeksie, a w szczególności, aby miała mu ona utrudnić zdanie egzaminów. Zaznaczył również, że zaświadczenie z Niepublicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej [...] s.c. datowane na dzień 31 października 2022 r., dołączone do wniosku, pozostaje bez wpływu dla rozstrzygnięcia sprawy. W zaświadczeniu tym wskazano, że w dniu 20 września 2022 r. pacjent zgłosił się do lekarza z powodu infekcji dróg oddechowych i zalecono mu wówczas pozostanie w domu przez kilka dni. Organ zaznaczył, że przedmiotowego zaświadczenia student nie dołączył do wniosku o przesunięcie termin do złożenia pracy dyplomowej, a nadto, że konieczność pozostania w domu przez kilka dni we wrześniu, nie powinna stać na przeszkodzie dochowaniu terminu do złożenia pracy licencjackiej, który upływał ponad miesiąc później. W ocenie Rektora, pracownicy oraz władze Uczelni udzieliły studentowi wsparcia w jego wysiłkach zmierzających do zrealizowania powinności przedłożenia pracy dyplomowej i stworzyły Skarżącemu warunki do pomyślnego ukończenia studiów na kierunku [...], przedłużając mu okres ich trwania o maksymalnie możliwy termin, tj. do dnia 28 października 2022 r. Zdaniem organu, pomimo wielu wniosków rozpoznawanych na korzyść studenta, Skarżący nie podchodził do nałożonych obowiązków sumiennie oraz z należytą starannością. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie. Podniósł, że nie złożył w terminie pracy dyplomowej z powodu celowych trudności i wprowadzania go w błąd przez pracowników uczelni, aby uniemożliwić mu ukończenie studiów. Skarżący wyjaśnił, że w trakcie odbywania ostatniej praktyki na stadionie [...] zachorował na Covid-19. Lekarz nie zlecił wykonania testów na obecność COVID-19 - na co Skarżący nie miał wpływu, lecz potraktował jego stan jako infekcję. Zaznaczył, że dwukrotnie wykonywał test COVID-19 Ag TEST w warunkach domowych, który potwierdził obecność COVID-19. Skarżący podał, że czuł się bardzo źle, miał wysoką temperaturę i męczący kaszel, dlatego nie mógł ponownie udać się do lekarza. Dodał, że nie przeszedł szczepień przeciwko COVID-19, dlatego przebieg choroby był ciężki. W odpowiedzi na skargę Rektor wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i zaznaczając, że student wykorzystał wszystkie regulaminowe możliwości kontynuowania studiów na wybranym kierunku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje, między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje, postanowienia administracyjne. Stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, skutkuje uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c ustawy). Sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Natomiast na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Rektora [...] w [...] w sprawie skreślenia K. N. z listy studentów szóstego semestru studiów stacjonarnych, pierwszego stopnia, w roku akademickim 2021/2022 na kierunku [...] w [...] w [...]. W sprawie nie ulega wątpliwości, że Skarżący był studentem szóstego semestru studiów stacjonarnych, pierwszego stopnia w roku akademickim 2021/2022, na kierunku [...] w [...] w [...]. Nie jest również sporne, że Skarżący miał obowiązek złożyć pracę dyplomową do dnia 30 czerwca 2022 r. W dniu 22 czerwca 2022 r. zwrócił się o przedłużenie terminu złożenia pracy dyplomowej w roku akademickim 2021/2022. Wniosek został rozpoznany pozytywnie, a termin przedłużony do dnia 30 września 2022 r. Kolejny wniosek złożył w dniu 30 września 2022 r. Termin na oddanie pracy wydłużony został do 28 października 2022 r., a termin odbycia praktyk do 14 października 2022 r. Pracę dyplomową Skarżący przedłożył w dniu 4 listopada 2022 r. Zgodnie z art. 108 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym: 1. Studenta skreśla się z listy studentów w przypadku: 1) niepodjęcia studiów; 2) rezygnacji ze studiów; 3) niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego; 4) ukarania karą dyscyplinarną wydalenia z uczelni. 2. Student może być skreślony z listy studentów w przypadku: 1) stwierdzenia braku udziału w obowiązkowych zajęciach; 2) stwierdzenia braku postępów w nauce; 3) nieuzyskania zaliczenia semestru lub roku w określonym terminie; 4) niewniesienia opłat związanych z odbywaniem studiów. 3. Skreślenie z listy studentów następuje w drodze decyzji administracyjnej. Również na podstawie § 20 ust. 1 pkt 3 Regulaminu Studiów [...] Szkoły [...] w [...] ( załącznik nr 1 od uchwały nr PSW-SEK-0003/13/21 Senatu P. w [...] z [...] kwietnia 2021 r.) Rektor na wniosek dyrektora Instytutu skreśla studenta z listy studentów, w przypadku niezłożenia w terminie pracy dyplomowej lub egzaminu dyplomowego. Z ust. 8 tego przepisu wynika, że procedura skreślenia studenta z listy rozpoczyna się od pisemnego zawiadomienia studenta o planowanym skreśleniu z listy. Zawiadomienie zawiera wyznaczony termin, w jakim student może złożyć stosowane wyjaśnienia. Na podstawie z kolei § 27 ust. 3 Regulaminu Dyrektor Instytutu na wniosek kierującego pracą lub na wniosek studenta, może przesunąć termin złożenia pracy dyplomowej o nie więcej niż trzy miesiące. W uzasadnionych przypadkach Rektor może przesunąć termin przedłużenia, o którym mowa w ust. 3, o nie więcej niż miesiąc( ust.5). Jeżeli praca dyplomowa nie zostanie złożona w terminach określonych w ust. 1, 3 lub 5 Rektor na wniosek Dyrektora Instytutu skreśla studenta z listy studentów. W niniejszej sprawie Organ stwierdził, że w związku z wykorzystaniem maksymalnych terminów przedłożenia pracy dyplomowej, zachodziła obligatoryjna przesłanka do skreślenia studenta z listy studentów. Tymczasem Skarżący twierdzi, że nie ponosi winy za upływ terminów, gdyż w czasie ich wyznaczenia był chory na covid-19, co potwierdził wykonany w warunkach domowych test. Nie był w stanie oddać pracy ani też odbyć praktyk. Na dowód przedstawił zaświadczenie lekarskie z [...] października 2022 r., z którego wynika, że w dniu [...] września 2022 r. zgłosił się do lekarza z powodu infekcji dróg oddechowych i zalecono mu pozostanie w domu przez kilka dni. Podnosi, że kwestię tą wyjaśniał na uczelni. W dniu 2 listopada 2022 r. próbował wyjaśnić brak zaliczenia zaległych praktyk, 3 listopada 2022 r. brak wpisu z 5 semestru u profesora D., która została wyjaśniona na jego korzyść. 4 listopada 2022 r. złożył pracę licencjacką w sekretariacie instytutu [...]. W ocenie Sądu okoliczności te nie zostały w sposób dostateczny wyjaśniony. Wskazać należy, że w kierowanym do Skarżącego w dniu 28 listopada 2022 r. zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nie pouczono Skarżącego o wyznaczeniu terminu do złożenia stosowych wyjaśnień, o którym mowa w powołanym wcześniej § 27 ust. 8 regulaminu, ale wpływające do Organu pisma, jak również data wydania decyzji 4 stycznia 2023 r., świadczą o tym, że zapewniono Skarżącemu prawo do składania wyjaśnień. Nie mniej jednak w ocenie Sądu złożone przez Skarżącego wyjaśnienia nie zostały w sposób należyty rozpoznane. Organ stwierdził jedynie, że Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów swoich twierdzeń. Z przedłożonego przez niego zaświadczenia wynikało jedynie, że [...] września 2022 r. stawił się w placówce medycznej z powodu infekcji dróg oddechowych, w której zalecono pozostawania przez kilka dni w domu. Organ twierdzi, że nie mogło to wpłynąć na niezachowanie terminów. Wytyka dodatkowo, że Skarżący nie przedłożył tego pisma w dniu 30 września 2022 r., kiedy starał się o ponowne wydłużenie terminu na przedłożenie pracy dyplomowej. Zdaniem Sądu nie zostało wyjaśnione, czy powołane przez Skarżącego okoliczności nie miały wpływu na terminowość wykonanych przez niego obowiązków. Uwagi te wydają się tym bardziej uzasadnione jeśli wziąć pod uwagę skutki jakie wiążą się dla Skarżącego z decyzją o skreśleniu z listy studentów. Wprawdzie z § 27 ust.8 regulaminu wynika, że osoba, która została skreślona z listy studentów ma prawo wznowić studia, jednak § 21 ust. 9 regulaminu stanowi, że wznowienie studiów jest dopuszczalne tylko raz na każdym stopniu studiów. Biorąc pod uwagę, że w stosunku do Skarżącego została już wydana decyzja o wyrażeniu zgody na wznowienie studiów z dnia 22 lutego 2021 r., wątpliwe jest ponowne wznowienie studiów. W ocenie Sądu wskazanie przez Organ w sposób pewny, że z przedłożonego zaświadczenia nie wynika by Skarżący nie był w stanie w spornym czasie wykonać obowiązków jest za daleko idące. Zwłaszcza w sytuacji gdy Skarżący zaprzecza temu twierdząc, że był w tym czasie chory na Covid -19 a podjęte przez niego działania w celu odwrócenia powstałej sytuacji są datowane od 2 listopada 2022 r. Nietrafione jest twierdzenie Oranu, że Skarżący nie przedłożył zaświadczenia w dniu [...] września 2022 r., kiedy wstępował z wnioskiem o przedłużenie terminu. Zaświadczenie zostało wydane 31 października 2022 r., czyli bezpośrednio po upływie terminu na przedłożenie pracy – 28 października 2022 r. W związku z powyższym nie mogło zostać przedłożone w dniu [...] września 2022 r. Nie można również wykluczyć, że [...] września 2022 r. w dacie złożenia wniosku o przedłużenie terminu Skrzący nie miał świadomości rozwoju infekcji, jej postaci, nie wiadomo jak ona w rzeczywistości przebiegała i czy faktycznie mogła wpłynąć na terminowość wykonania obowiązków i czy uzasadniała wystąpienie przez Skarżącego z wnioskiem o urlop. Jak wynika § 19 ust. 6 pkt 1 regulaminu urlop może zostać udzielony na pisemny wniosek w przypadku długotrwałej choroby potwierdzonej zaświadczeniem lekarskim. Bez wyjaśnienia powyższych okoliczności nie można stwierdzić czy uchybienie przez Skarżącego terminu nie było przez niego niezawinione. Bez dokładnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności i przeprowadzenia ich analizy oraz oceny decyzja nie może zostać uznana za zgodną z prawem. Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zarówno zaskarżoną decyzję, jak również decyzje ją poprzedzająca działając przy tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.