II SA/Rz 363/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 24 października 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego - postanawia - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 363/17.

Wyrokiem z dnia 29 sierpnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku stałego. Po otrzymaniu odpisu powyższego orzeczenia J. S. wniósł o ustanowienie adwokata celem sporządzenia skargi kasacyjnej. Podał, że mieszka w domu o pow. 90 m.kw., wartości 90 000 zł. Jest także właścicielem nieruchomości rolnej o pow. 1,18 ha, wartości 22 000 zł. Ponadto, posiada oszczędności w kwocie 9 493,24 zł. Skarżący pobiera zasiłek pielęgnacyjny wynoszący 153 zł. Koszty leczenia i utrzymania domu to 401 zł. Zaległe alimenty wynoszą zaś 24 000 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2017 r. referendarz sądowy w tut. Sądzie odmówił przyznania J. S. prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika. Powodem powyższego był przede wszystkim wskazany przez stronę fakt posiadania oszczędności na kwotę ponad 9 000 zł. Orzeczenie to zostało następnie – wskutek złożenia przez stronę sprzeciwu - utrzymane w mocy postanowieniem tut. Sądu z dnia 5 czerwca 2017 r. Z uwagi na tożsamy w istocie zakres obecnego wniosku J. S., który ubiega się ponownie o ustanowienie zawodowego pełnomocnika, uznano za zasadne posłużenie się instytucją uregulowaną w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem, postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Regulacja powyższa dopuszcza więc modyfikację wydanego w sprawie postanowienia, o ile nie miało ono charakteru kończącego postępowanie i doszło do zmiany okoliczności sprawy. Zmiana owa musi przy tym dotyczyć okoliczności istotnych z punktu widzenia określonego rozstrzygnięcia. Dlatego też w przypadku prawa pomocy musi ona odnosić się do kwestii decydujących o przyznaniu stronie wsparcia. W myśl art. 252 § 1 P.p.s.a., wniosek o prawo pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach. Tym samym, zmiana, o której mowa w art. 165 P.p.s.a. winna się odnosić właśnie do powyższych kwestii. Należy jeszcze zacytować treść art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., który jako przesłankę przyznania częściowego prawa pomocy wskazuje niemożność poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że w sytuacji skarżącego doszło do zmiany okoliczności procesowych, bowiem zapadł w stosunku do niego wyrok, który może zostać zakwestionowany wyłącznie w przypadku sporządzenia skargi kasacyjnej przez zawodowego pełnomocnika. Powyższe mogłoby przemawiać za przychyleniem się do stanowiska strony gdyby nie poniższe okoliczności. Mianowicie, w obecnym wniosku skarżący ujawnił fakt posiadania nieruchomości rolnej o pow. 1,18 ha i wartości 22 000 zł. Ponadto, nadal podał, że ma oszczędności pieniężne w wysokości ponad 9 000 zł. Wysokość tych ostatnich jest zaś z pewnością wystarczająca do poniesienia kosztów wynagrodzenia pełnomocnika. Przyznanie stronie w takiej sytuacji prawa pomocy oznaczałoby udzielenie faktycznej ochrony prywatnemu jej majątkowi, co jest nie do przyjęcia w kontekście wyjątkowości instytucji prawa pomocy. Służy ona bowiem wsparciu osób ubogich, które nie mając dostatecznych dochodów czy majątku nie mogłyby realizować swoich praw przed sądem. Jeśli więc skarżący zamierza zaskarżyć zapadły w jego sprawie wyrok, to winien w tym celu przeznaczyć własne środki, a nie domagać się by źródeł sfinansowania powyższego były środki publiczne o ograniczonej przecież ilości. W oparciu o powyższe, orzeczono o odmowie zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 18 kwietnia 2017 r., czego podstawę stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165, art. 167a § 1, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.