II SA/Rz 295/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości w sprawie ze skargi K. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania rozgraniczeniowego - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy.

K. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zawieszenia postępowania rozgraniczeniowego. Jednocześnie wniosła o zwolnienie od całości kosztów sądowych zaznaczając, że jest wdową, w podeszłym wieku. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1487,67 zł. Przeznacza ją na wyżywienie, lekarstwa oraz pomoc radcy prawnego, bowiem nie posiada wykształcenia prawniczego. Wnioskodawczyni mieszka w domu o pow. 111 m.kw. (wartość ok. 400 000 zł) Jest także właścicielką budynku gospodarczego (wartość ok. 100 000 zł) oraz nieruchomości rolnej o pow. ok. 21 ar. Nie posiada pojazdów mechanicznych, jak też oszczędności pieniężnych. Jako stałe, comiesięczne wydatki strona wskazała: opłaty związane z posiadaniem majątku nieruchomego – 37 zł, wywóz śmieci – 22 zł, woda – 37 zł, prąd – 180 zł, gaz - 300 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych to prawo pomocy w częściowym zakresie, a stanowi o tym art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a." Prawodawca przesądził w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., że przyznanie go w takim wymiarze możliwe jest w sytuacji, gdy strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przy czym wykazanie tego spoczywa właśnie na niej. Udzielana przez Państwo pomoc ma więc wyjątkowy charakter i adresowana jest do osób ubogich, które z trudnością zaspokajają swoje podstawowe potrzeby, a bez takiego wsparcia niemożliwym byłaby realizacja ich praw na drodze sądowej. Każda bowiem strona postępowania obowiązana jest do ponoszenia związanych z tym postępowaniem kosztów, a regułę tę wyraża art. 199 P.p.s.a. Tym samym, wstępując na drogę sądową powinna w pierwszej kolejności poczynić stosowne oszczędności, ograniczając swoje codzienne wydatki do minimum. Dopiero, gdy poczynienie tego rodzaju oszczędności nie jest możliwe, wówczas strona może skutecznie ubiegać się o prawo pomocy. Analizując pod powyższym kątem wniosek skarżącej uznano, że nie zasługuje on na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na wysokość kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Obecnie wynosi ona 100 zł i jest to wpis od złożonej skargi. Dalsze ewentualne koszty sądowe w sprawie również będą wynosić po 100 zł (np. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem w razie oddalenia skargi czy wpis od skargi kasacyjnej). Następnie podnieść należy, że zadeklarowana przez skarżącą wysokość comiesięcznych wydatków to kwota 576 zł. W związku z tym, że dochód strony to 1487 zł, realnym wydaje się zaoszczędzenie z pozostałej kwoty - wynoszącej ok. 900 zł - środków pieniężnych na koszty sądowe w niniejszej sprawie. Powyższe zasadne jest zwłaszcza dlatego, iż, jak wskazała skarżąca, opłaca ona także udzielaną jej przez radcę prawnego pomoc prawną. Tymczasem, w myśl obowiązujących obecnie regulacji P.p.s.a., na etapie postępowania, na którym znajduje się niniejsza sprawa, pomoc zawodowego pełnomocnika nie jest wymagana, bowiem Sąd z urzędu uwzględnia ewentualne wady postępowania administracyjnego poprzedzającego postępowanie sądowe (art. 134 § 1 P.p.s.a.). Dlatego też uznano, że K. S. nie wykazała, by poza jej możliwościami płatniczymi było uiszczenie obecnie kwoty 100 zł tytułem wpisu od jej skargi, jak też ewentualnych następnych kosztów sądowych w sprawie. Stąd odmówiono uwzględnienia jej wniosku, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.