II SA/Rz 293/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2017 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. sp. z o.o. o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zobowiązana do opracowania i przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych postanawia odmówić przywrócenia termin do uiszczenia wpisu od skargi.

Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2017 r. Sąd odrzucił skargę z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia skargi. Postanowienie doręczono stronie skarżącej w dniu 5 kwietnia 2017 r. W dniu 12 kwietnia 2017 r. strona skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika zwróciła się o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. W uzasadnieniu wskazała, że w dniu 16 marca 2017 r. wpłynęło do spółki zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wzywające do uzupełnienia braków. W dniu 23 marca 2017 r. spółka nadała do Sądu pismo uzupełniające braki poprzez przedłożenie dwóch odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem oraz dokumentu wskazującego umocowanie do wniesienia skargi. W dniu 27 marca 2017 r. pracownik odpowiedzialny za prowadzenie przedmiotowej sprawy pod względem formalnym i merytorycznym – P. T. zorientował się, że wezwanie dotyczyło również uzupełnienia braku w postaci uiszczenia wpisu i tego samego dnia dokonał przelewu żądanej kwoty. W uzasadnieniu podano, że jest wieloletnim pracownikiem spółki i nigdy nie dopuścił się tak istotnego uchybienia swoich obowiązków. Do wniosku dołączono oświadczenie P.T. potwierdzające powyższe okoliczności. Prezes spółki o fakcie uchybienia terminu dowiedział się w dniu 5 kwietnia 2017 r., tj. w dniu doręczenia postanowienia o odrzuceniu skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W świetle unormowań art. 87 oraz art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: (1) strona wystąpi z wnioskiem o przywrócenie terminu; (2) wniosek ten zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; (3) jednocześnie z wniesieniem wniosku zostanie dopełniona czynność, dla której określony był termin (w tym przypadku uiszczenie wpisu od skargi); (4) we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu; (5) powstaną ujemne dla strony skutki w zakresie postępowania sądowego (art. 86 §2 P.p.s.a.). Strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ustawowym terminie, dopełniła czynności, której terminowi uchybiła, ale nie uprawdopodobniła braku winy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy. W wypracowanym na tle powołanych przepisów orzecznictwie przyjmuje się, że przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jako niezawinione przyczyny uchybienia terminu wylicza się: stany nadzwyczajne, a wśród nich problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. ostanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., II OZ 849/10, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach cbois.nsa.gov.pl). Nie jest możliwe przywrócenie terminu, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zakres pojęcia winy w uchybieniu terminu obejmuje również winę osób trzecich upoważnionych przez stronę do dokonania czynności (M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda – op. cit., s. 445). Strona w wąskim znaczeniu ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania procesowe, podejmowane w toku postępowania sądowego przez stronę w szerokim tego słowa znaczeniu - w szczególności przez pełnomocnika procesowego (orzeczenie SN z 27.9.1935 r., C.III 258/35, OSP 1936 p. 150, akceptowane przez J. Gudowskiego, Kodeks postępowania cywilnego. Tekst, orzecznictwo, piśmiennictwo, W. Pr. 1998 t. 1 s. 318 uw. 6; uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z 18.9.1992 r., III CZP 112/92, OSNC 5/93/75, akceptowanej przez J. Gudowskiego w: Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, W. Pr. 2006 t. 1 s. 240 uw. 8). Mocodawca ponosi bowiem ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania się swego pełnomocnika. Zaprezentowane wyżej stanowiska Sąd podziela i traktuje jako swoje. W niniejszej sprawie strona skarżąca domagając się przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi powoływała się na winę swojego pracownika – kierownika Działu Techniczno –Inwestycyjnego P. T. Przyznał on, że przeoczył fakt, że wezwanie o uzupełnienie braków dotyczyło również uiszczenia wpisu od skargi. W ocenie Sądu nie oznacza to braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu, niezależnie od tego, że pracownik dotychczas nienagannie wykonywał swoje obowiązki czy też nie. Podobnie jak udzielenie pełnomocnictwa, powierzenie określonego zakresu czynności pracownikowi nie zwalnia strony skarżącej z ponoszenia ryzyka ujemnych następstw jego nieprawidłowego działania. Nie zmienia powyższego złożone przez pracownika oświadczenie, w którym potwierdził relacje strony skarżącej. Na skarżącej jako profesjonalnym uczestniku obrotu gospodarczego, co nie pozostaje obojętne na ocenę złożonego wniosku, spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy, która nie będzie negatywnie oddziaływać na realizację jej praw czy to jako podmiotu stosunków gospodarczych czy też jako strony postępowań sądowych. Nienależyte wykonywanie obowiązków pracowniczych przez pracownika niezwiązane z niemożliwymi bądź trudnymi do przewidzenia okolicznościami, a będące zwykłym zaniedbaniem tych obowiązków nie usprawiedliwia spółki w uchybieniu przez nią terminów procesowych. W okolicznościach sprawy, wniosek o przywrócenie terminu jako nieuzasadniony należało oddalić, co mając na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a.