II SA/Rz 270/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Maria Mikolik po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2024 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z.D., K.D. i M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2024 r. nr SKO.4172/33/2023 w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji - p o s t a n a w i a - odrzucić skargę.

W dniu 27 lutego 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga Z.D., K.D. i M.D. (dalej jako: "Skarżący") na opisaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 24 stycznia 2024 r. nr SKO.4172/33/2023 w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności opłaty rocznej z tytułu wyłączenia gruntów rolnych z produkcji. Zarządzeniami Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 kwietnia 2024 r. wezwano każdego ze Skarżących do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie 200 zł. Wezwania zawierały pouczenie, że powyższej czynności należy dokonać w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia skargi. W odpowiedzi na wezwania Sądu Skarżący zwrócili się z wnioskami o przyznanie im prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Zarządzeniami z dnia 4 czerwca 2024 r. o sygn. akt odpowiednio: II SPP/Rz 120/24, II SPP/Rz 121/24 i II SPP/Rz 122/24 referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie pozostawił wnioski Skarżących o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, wobec niewykonania wezwania w zakresie złożenia wniosku na urzędowych formularzu. Na skutek wniesionych sprzeciwów, ww. Zarządzenia zostały utrzymane w mocy odpowiednio postanowieniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 czerwca 2024 r. Odpisy postanowień przesłano Skarżącym z pouczeniem, że są ono ostateczne i nie podlegają zaskarżeniu. Następnie w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 24 czerwca 2024 r. wezwano Skarżących do wykonania prawomocnych zarządzeń z dnia 26 kwietnia 2024 r. o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia ponownego wezwania, pouczając, że procesową konsekwencją jego niewykonania będzie w stosunku do każdego ze Skarżących odrzucenie wniesionej skargi. Wezwania zostały doręczone Skarżącym w dniu 26 czerwca 2024 r. W wyznaczonym terminie Skarżący nie uzupełnili wymaganych braków fiskalnych skargi, natomiast przesłali kolejne wnioski o przyznanie im prawa pomocy, tożsame w swej treści z dotychczasowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do art. 230 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, przy czym pismem takim jest również skarga. W przypadku gdy skarga nie została należycie opłacona, zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem odrzucenia skargi uiścił opłatę w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, ponieważ wobec braku opłaty Sąd nie podejmie żadnej czynności. Analiza akt sprawy dowodzi, że Skarżący nie wywiązali się z powyższego obowiązku uiszczenia wymaganych wpisów od skargi. W konsekwencji ostatecznego zakończenia postępowań w przedmiocie prawa pomocy, Skarżący zostali wezwani do wykonania prawomocnych zarządzeń Przewodniczącego Wydziału, wzywających do uiszczenia wpisów od skargi. Wymaga podkreślenia, że od takiego zarządzenia nie przysługuje środek zaskarżenia w postaci zażalenia. Jest ono wydawane wówczas, gdy kwestia przedmiotowej opłaty została prawomocnie przesądzona (tak NSA w postanowieniu z dnia 29 września 2009 r. sygn. akt II OZ 783/09; por. także postanowienia NSA z dnia: 8 maja 2007 r. sygn. akt II OZ 375/07; 18 sierpnia 2009 r. sygn. akt II OZ 675/09; 29 września 2009 r. sygn. akt II OZ 797/09; 1 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OZ 210/10; 27 kwietnia 2022 r. sygn. akt III OZ 267/22; dostępne w: CBOSA). Ponowne wezwania dotyczące uiszczenia wpisu sądowego, wystosowane po ostatecznym zakończeniu spraw w przedmiocie prawa pomocy, zostały doręczone każdemu ze Skarżących w dniu 26 czerwca 2024 r. Ostatnim zatem dniem ustawowo określonego siedmiodniowego terminu przewidzianego na uzupełnienie braków fiskalnych skargi w stosunku do każdego ze Skarżących był dzień 3 lipca 2024 r. We wskazanym wyżej terminie Skarżący nie uiścili wpisów od skargi, ponowili natomiast wnioski o przyznanie prawa pomocy, tożsame w treści z poprzednio złożonymi wnioskami. Należy wobec tego wyjaśnić, że ponowne wystąpienie przez skarżącego z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie wpływa na obowiązek wykonania zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi i nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do wezwania we wskazanym przez Sąd terminie. Przyjęcie odmiennego stanowiska skutkowałoby dopuszczeniem do sytuacji, w której uniemożliwione byłoby prowadzenie postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia NSA z dnia 20 grudnia 2023 r., sygn. III FZ 542/23, z dnia 22 czerwca 2022 r., sygn. akt III OZ 411/22, z dnia 1 października 2021 r. sygn. akt III OZ 720/21, z dnia 20 października 2020 r. sygn. akt II OZ 862/20, z dnia 1 marca 2017 r. sygn. akt I OZ 479/17, z dnia 8 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 810/14, z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 1380/11; dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W związku z powyższym wystąpienie przez Skarżących z ponownymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie wpłynęło na obowiązek wykonania zarządzeń wzywających do uiszczenia wpisów od skargi. W konsekwencji nieuiszczenia wymaganych wpisów sądowych skarga pozostaje dotknięta wadą, uniemożliwiającą nadanie sprawie dalszego biegu, co obliguje Sąd do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a.