Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Rz 1665/25

Wyrok WSA w Rzeszowie z 27 maja 2026 r., II SA/Rz 1665/25 – miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego

Wynik

Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w części

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
27 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2026 r. sprawy ze skargi W. W. i A. W. na uchwałę Rady Gminy Czudec z dnia 24 sierpnia 2001 r. nr XXXIII/226/2001 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia- część I I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] i części działki nr [...] w zakresie odpowiadającym aktualnie działce nr [...] położonych w miejscowości [...], gmina Czudec; II. oddala skargę w części dotyczącej działki nr [....] położonej w miejscowości [...], gmina Czudec; III. zasądza od Gminy Czudec na rzecz skarżących W. W. i A. W. solidarnie kwotę 780 zł /słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi A.W. i W.W. (dalej: "skarżący") jest uchwała Rady Gminy Czudec (dalej: "Rada" lub "organ") nr XXXIII/226/2001 z dnia 24 sierpnia 2001 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesiania w Gminie Czudec – cz. I. Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. Nr 13 z 1996 r. poz. 74 z późn. zm.; dalej: "u.s.g.") oraz art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. Nr 15 z 1990 r poz. 139 z późń. zm.; dalej: "u.z.p."). Pismem z dnia 22 września 2025 r. skarżący wystąpili do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa poprzez niezgodne z prawem przeznaczenie do zalesiania działek o nr [...], [...] i [...] położonych w miejscowości [...], których są współwłaścicielami i wnieśli o wyłączenie tych działek od przeznaczonych do zalesiania. Podnieśli, że podjęte w tej sprawie uchwały zostały uchwalone z naruszeniem prawa, bowiem Rada nie dokonała skutecznego zawiadomienia ówczesnego właściciela ww. działek o fakcie wyłożenia planu, naruszają przez to procedury planistyczne. Wobec braku reakcji ze strony organu na wystosowane wezwanie, skarżący, reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika – adwokata, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, zaskarżając ją w części dotyczącej ich działek o nr [...], [...], [...] położonych w miejscowości [...], gm. Czudec. Zaskarżonej uchwale zarzucili naruszenie: 1. art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.z.p., poprzez zaniechanie prawidłowego zawiadomienia na piśmie, wszystkich prawnych właścicieli ww. nieruchomości o fakcie wyłożeniu projektu planu, pomimo ciążącego na Gminie ustawowego obowiązku w tym zakresie i w sytuacji, gdy działki te miały zostać przeznaczone w uchwalanym planie do zalesienia, przez co niewątpliwie interes prawny skarżących mógł być naruszony ustaleniami uchwalanego wówczas planu i w konsekwencji błędne pominięcie zawiadomienia o tym fakcie ówczesnego właściciela działki; 2. art. 18 u.z.p. poprzez naruszenie procedury planistycznej podczas sporządzania planu w zakresie obowiązków określonych w tym przepisem względem właścicieli działek, które mają być objęte planem; 3. art. 3 pkt 1 i 2 u.z.p., w jego brzmieniu obowiązującym w chwili uchwalania planu, poprzez nadużycie władztwa planistycznego w wyniku nieuzasadnionego względami interesu publicznego ograniczenia sposobu wykorzystywania nieruchomości przez właściciela, naruszenia przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały wskazanych w pkt 1 skargi przepisów ustaw oraz nieuwzględnienie słusznego interesu skarżących w zakresie gospodarowania ich nieruchomością; 4. art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o przeznaczeniu gruntów rolnych do zalesienia (Dz.U. z 2001 r. nr 73 poz. 764), w jego brzmieniu obowiązującym w chwili uchwalania planu, poprzez jego naruszenie i w konsekwencji sprzeczne z tą ustawą zakwalifikowanie należącej do poprzednika prawnego skarżących jako właściciela gruntów rolnych, jako kwalifikujących się do zalesienia, pomimo braku spełnienia określonych enumeratywnie w tym przepisie ustawowych przesłanek dopuszczających takie przeznaczenie gruntu rolnego; 5. art. 14 ust. 2 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz. U. z 2000 r. nr 56 poz. 679), w jego brzmieniu obowiązującym w chwili uchwalania planu, poprzez jego naruszenie i w konsekwencji sprzeczne z tą ustawą zakwalifikowanie należących do poprzedników prawnych skarżących gruntów rolnych jako kwalifikujących się do zalesienia, pomimo braku spełnienia określonych w tym przepisie ustawowych przesłanek dopuszczających takie przeznaczenie gruntu rolnego, 6. art. 140 Kodeksu Cywilnego w zw. z art. 64 ust. 1 i 3, art. 31 ust. 1 i 3 oraz art. 7 Konstytucji RP, poprzez istotne i bezpodstawne ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, ingerujące w zasadniczy sposób w prawo własności skarżących przysługujące im w stosunku do własnych nieruchomości. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały w zakresie należących do nic działek oraz o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazane zostało na wstępie, że skarżący nabyli przedmiotowe działki w wyniku dziedziczenia po zmarłym w dniu 30 października 2023 r. ojcu F.W. Z kolei ich ojciec nabył działki od spadkobierców rodzeństwa A. i Z.G. A. i Z.G. byli właścicielami działek w dacie sporządzania planu. Zdaniem skarżących jako właściciele nieruchomości posiadają legitymację procesową oraz interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. Interes ten w ich ocenie istnieje również w sytuacji gdy, w wynik następstwa prawnego, stali się właścicielami działki, co do której w dacie sporządzania planu w procedurze planistycznej doszło do naruszenia prawa, skutkiem czego nieruchomość została z naruszeniem tegoż prawa przeznaczona do zalesienia. Wskutek naruszenia procedury planistycznej i błędnego przeznaczenia działek do zalesienia, doszło bowiem do ograniczenia skarżących w przysługującymi im prawie własności. Działka obecnie może sprawować jedynie funkcje rekreacyjne i nie jest możliwe władanie nią w sposób swobodny. W dalszej kolejności podniesiono, że nie wszyscy właściciele nieruchomości przeznaczonych do zalesiania w dacie uchwalania planu zostali skutecznie zawiadomieni przez Gminę o fakcie przeznaczenia tejże działki do zalesienia. Podkreślono, że w aktach administracyjnych widnieje rzekomy podpis Z.G., brak jest natomiast dowodu doręczenia korespondencji oraz podpisu A.G. - współwłaściciela działki. Na organie ciążył ustawowy obowiązek jej odrębnego zawiadomienia jako współwłaściciela działki. Organ dokonywał natomiast doręczenia korespondencji wyłącznie na adres jednego ze współwłaścicieli, błędnie zakładając, że osoby te są małżonkami, podczas gdy faktycznie byli oni rodzeństwem i zamieszkiwali osobno. Z powodu braku zawiadomienia ówczesny właściciel nie mógł wziąć udziału w procedurze opracowywania projektu planu i zgłoszenia ewentualnych zarzutów czy też protestu. Ponadto odwołując się do przepisów Konstytucji wskazane zostało, że ingerencja planistyczna gminy jest wyjątkiem od zasady nienaruszalności własności gruntu przez władze publiczne, zatem każde wyznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dodatkowych ograniczeń wykonywania prawa własności musi być szczegółowo uzasadnione, czego w niniejszym przypadku nie uczyniono. Dodatkowo w uzupełnieniu skargi pismem z dnia 24 lutego 2026 r. wskazano, że działki [...] i [...] zostały w drodze Aktu własności ziemi nabyte przez A.G. w 1974 r. i stanowiły one część jego gospodarstwa rolnego. A.G. zmarł w 1991 r., zatem w dacie sporządzania planu nie żył, a do formalnego nabycia po nim spadku doszło w 2004 r. na skutek postanowienia Sądu o nabyciu spadku. W związku z tym w dacie sporządzenia planu Gmina nie mogła zawiadomić skutecznie właściciela działek, gdyż ich status prawny był wówczas nieuregulowany. Działki te przeszły na S.G., K.G. i T.G., którzy w 2009 r. zbyli je na rzecz F.W. – ojca skarżących. Przy czym działką nr [...] została podzielona, stąd skarżący są właścicielami działki [...]. Natomiast działka nr [...] została nabyta w dniu 29 marca 2011 r. przez poprzednika prawnego skarżących, tj. ich ojca F.W., od Agencji Nieruchomości Rolnych, która była ich właścicielem w chwili sporządzania planu. W odpowiedzi na skargę Rada, reprezentowana przez Wójta Gminy Czudec, wniosła o jej odrzucenie lub oddalenie. Zdaniem organu skarżący nie wskazali przepisu prawa materialnego, z którego wywodziliby swoje uprawnienia, jak również nie wykazali, że ich interes został naruszony kwestionowaną uchwałą. Organ nie zgodził się również z zarzutami naruszenia procedury planistycznej. Wójt wyjaśnił, że wykonał czynności o których mowa w art. 18 ust. 2 u.z.p., a w szczególności zawiadomił na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu podmioty wymienione w art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p., w tym właścicieli nieruchomości w momencie sporządzenia planu, tj. A. i Z.G. Zdaniem organu nie można również uznać, że Rada uchwalając plan przekroczyła swoje władztwo planistyczne. Na mocy przepisów wymienionej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym organy gminy zostały upoważnione do ingerencji w prawo własności innych podmiotów, w celu ustalenia przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy, co wprost wynika z art. 33. Na gruncie przedmiotowej sprawy ingerencja w prawo własności skarżących w stopniu wynikającym z zaskarżonej uchwały znajduje zatem uzasadnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej, której jedynym kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem. Kontrola ta, z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm., dalej w skrócie P.p.s.a.) obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności - art. 147 § 1 P.p.s.a. Decydujące znaczenie dla oceny legalności danej uchwały ma stan prawny obowiązujący w dacie jej podjęcia. W kwestii uchwał organów gminy ostatnio wskazany przepis pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 zd. pierwsze ustawy z dnia 8 marca 1990 r. u.s.g., zgodnie z którym uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. O sprzeczności z prawem, skutkującej stwierdzeniem nieważności, stosownie do art. 91 ust. 4 u.s.g., można mówić w sytuacji "istotnego naruszenia prawa". Wobec braku ustawowej definicji tego pojęcia, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wypracowano pogląd, że są to takie naruszenia prawa jak: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, przepisów wyznaczających podstawę prawną podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego i prawa materialnego oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Skarga wniesiona została na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 z późn. zm. – u.s.g.), który daje uprawnienie do zaskarżenia uchwały podjętej przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej do sądu administracyjnego każdemu, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały nią naruszone. Przepis ten został zmieniony ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. z 2017 r., poz. 935), która weszła w życie 31 maja 2017 r. Zawiera ona istotny dla rozpoznania niniejszej sprawy przepis intertemporalny – art. 17 ust. 2, z którego a contrario wynika, że do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nowelizującej – tj. 31 maja 2017 r. (w rozpoznawanej sprawie jest to uchwała z 2001 r.) stosuje się art. 52 P.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu dotychczasowym (sprzed nowelizacji). Warunkiem wniesienia skargi w tamtym brzmieniu było uprzednie bezskuteczne wezwanie skarżonego organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia oraz zachowanie terminu do wniesienia tego rodzaju skargi, który wynosił albo trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (interesu prawnego/uprawnienia), albo – jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie – sześćdziesiąt dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. W rozpoznawanej sprawie tryb ten i termin zostały zachowane. Skarżący wnieśli skargę do Sądu w dniu 5 grudnia 2025r. a więc z zachowaniem terminu do jej wniesienia. Skarżący wezwali pismem z dnia 22 września 2025 r. Radę Gminy Czudec do usunięcia naruszenia prawa pismem z 8 października 2025 r. (data wpływu do organu – 5.10.2025 r.). Sąd przychyla się do stanowiska pełnomocnika skarżących, że choć formalnie pismo z dnia 22 września 2025 r. dotyczy uchwały z dnia 17 maja 2002 r. o zalesieniu działek gm. Czudec cz. II, ale strony zamiarem wezwania obejmowały wszystkie ww działki i to niezależnie od tego, jakimi uchwałami zostały one przekazane do zalesienia. Zamiarem, co nie wydaje się sporne, skarżących było wezwanie Rady Gminy do usunięcia działek z obu planów, a skarżący jako osoby nie posiadające fachowej wiedzy mogli nie objąć wezwaniem wszystkich potencjalnych uchwał organu. Na takie rozumienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa ma wpływ również fakt, że dz. nr [...], nr [...], nr [...] objęte były skarżonym mpzp z dnia 24 sierpnia 2001 r. i wymienionym w wezwaniu m.p.z.p. z dnia 17 maja 2002 r., stanowiącym jego zmianę. Niesporne jest, że skarżący są obecnie właścicielami działek nr [...], nr [...], nr [...]. Działki [...] i [...] zostały w drodze aktu własności ziemi nabyte przez A.G. w 1974 r. i stanowiły one część jego gospodarstwa rolnego. W dacie sporządzania planu A.G. był właścicielem tychże nieruchomości. A.G. zmarł w 1991 r. Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. Sądu Rejonowego w [...] spadek po zmarłym 16 stycznia 1991 r. A.G. nabyli żona S.G. i dzieci: S.G., K.G. i T.G. po ¼ części. Działki te przeszły na S.G., K. i T.G., którzy w 2009 r. zbyli ją na rzecz F.W. - ojca skarżących. Skarżący odziedziczyli przedmiotowe działki po ojcu – F.W., zmarłym 30 października 2023 r., co dokumentuje postanowienie Sądu Rejonowego w [....] z dnia [...] lipca 2024 r., [...]. Działka [...] - została nabyta w dniu 29.03.2011 przez poprzednika prawnego skarżących tj. ich ojca F.W., od Agencji Nieruchomości Rolnych. Jak wynika z decyzji Wojewody Rzeszowskiego do czasu sprzedaży aktem notarialnym działka była własnością tejże Agencji w chwili sporządzania planu w drodze przekazania jej do na rzecz Agencji przez Wojewodę decyzją z lipca 1994 r. Działki nr [...] i nr [...] (działka [...] powstała z jej podziału) położone w [....] znajdują się na terenie objętym zaskarżoną uchwałą i w planie zostały przeznaczone do zalesienia (Lz). Działka nr [...] była w całości objęta skarżonym Planem, oznaczona w nim w części jako L, do dalszego użytkowania leśnego oraz w części Lz, przeznaczona do zalesienia. Istotą postępowania ze skargi przewidzianej w art. 101 u.s.g. jest weryfikacja – przy zastosowaniu kryterium legalności – subiektywnego twierdzenia skarżącego, że uchwała naruszyła jego interes prawny lub uprawnienie. Naruszenie to obejmuje dwa elementy: 1) negatywny skutek w sferze prawnej skarżącego poprzez zniesienie, ograniczenie, uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia wynikającego z normy prawnej bądź z aktu stosowania prawa, 2) niezgodność z prawem zachowania kompetencyjnego organu gminy, które owe negatywne następstwa w sferze prawnej skarżącego wywołało. Elementy te muszą pozostawać w łączności z sobą, co oznacza, że naruszenie prawa musi być związane z ograniczeniem lub zniesieniem uprawnienia. W ocenie Sądu zapisy planu względem terenu, który obecnie stanowią dz. nr [...], nr [...] i nr [...] niewątpliwie naruszają prawo do swobodnego dysponowania prawem własności, przez odgórne przeznaczenie tego terenu wyłącznie do użytkowania leśnego. Bezpośrednia ingerencja w prawo własności oznacza, że Skarżący legitymują się interesem prawnym w zaskarżeniu ww. uchwały. W świetle powyższego nie budzi wątpliwości Sądu, że doszło do naruszenia interesu prawnego skarżących. Występują oni jako następcy prawni względem właściciela działek objętych miejscowym planem. Powyższe zostało wykazane poprzez dokumenty dołączone do skargi. Nie budzi wątpliwości, że nabywca nieruchomości może korzystać z uprawnień przewidzianych w art. 101 ust. 1 u.s.g., o ile poprzedni właściciel nieruchomości z nich nie skorzystał. Zgodnie bowiem z art. 101 ust. 2 u.s.g. przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli w sprawie orzekał już sąd administracyjny i skargę oddalił. Z przepisu tego wynika, że następca prawny może skarżyć ustalenia planu miejscowego względem nabytej nieruchomości wówczas, jeżeli nie zostanie wyczerpane przez poprzedniego właściciela prawo do zaskarżenia uchwały w odniesieniu do interesu prawnego związanego z nabytą nieruchomością objętą planem. W niniejszej sprawie poprzednia właścicielka nie skorzystała z prawa do zaskarżenia uchwały względem ww. działki. W związku z powyższym wobec wykazania legitymacji procesowej Skarżących należało dokonać oceny miejscowego planu w zaskarżonej części pod względem jego zgodności z prawem. W rozpoznawanej sprawie miarodajnym stanem prawnym do oceny zachowania warunków legalności aktu prawa miejscowego jest ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (u.z.p.), uchylona z dniem 1.01.2004 r. Zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. zarząd gminy po dokonaniu odpowiednich uzgodnień i zasięgnięciu wymaganych opinii (art. 18 ust. 2 pkt 4 u.z.p.) miał obowiązek zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu: a) właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, b) właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata, o której mowa w art. 36 ust. 3 u.z.p., c) osób, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu, uzasadniając odmowę ich uwzględnienia. Szczególnie w odniesieniu do właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu (art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p.), obowiązek zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu nie miał jedynie charakteru informacyjnego, lecz był to istotny i konstytutywny element wewnętrznej procedury skargowej pozwalającej na uruchomienie w postępowaniu planistycznym swoistego środka prawnego w postaci zarzutu do projektu planu. Zgodnie z art. 24 u.z.p. zarzut mógł wnieść każdy, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, wyłożonym do publicznego wglądu (ust. 1). Wniesienie zarzutu było jednak ograniczone terminem, gdyż mógł on zostać wniesiony na piśmie tylko w terminie nie dłuższym niż 14 dni, po upływie okresu wyłożenia projektu (ust. 2). Prawidłowe i skuteczne prawne zawiadomienie na piśmie warunkowało zatem możliwość skorzystania z ustawowego środka prawnego, a bez zachowania wymogu skuteczności pisemnego zawiadomienia o terminie wyłożenia projektu planu nie można było przyjąć, że termin do wniesienia zarzutu rozpoczął w ogóle bieg. Trzeba również zauważyć, że zarzut jako środek prawny przysługujący podmiotom bezpośrednio dotkniętym skutkami uchwały planistycznej był względnie sformalizowany na etapie rozstrzygania. O uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzygała rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 24 ust. 3 u.z.p.), a uchwałę o odrzuceniu zarzutu w całości lub części, wnoszący zarzut mógł dodatkowo zaskarżyć do sądu administracyjnego, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia (art. 24 ust. 4 u.z.p.). Z treści tego przepisu wynika zatem, że prawidłowe i skuteczne doręczenie na piśmie zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu warunkowało w dalszej kolejności możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę właściwej rady w przedmiocie odrzucenia zarzutu w całości lub części. Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. nie regulowała wprawdzie zagadnienia sposobu doręczania zawiadomień pisemnych, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p. oraz sposobu ustalania danych adresowych właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu. Nie można jednak przyjąć, że właściwemu organowi wykonawczemu gminy przysługiwała w tym zakresie swoboda wyboru tego rodzaju sposobów. Ze względu na istotnie gwarancyjny oraz ściśle powiązany z procedurą wnoszenia zarzutów charakter obowiązku z art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p. należy przyjąć – o czym przekonuje jednolita praktyka organów planistycznych w okresie obowiązywania ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym – że warunkiem prawidłowego i skutecznego zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny mógł zostać naruszony ustaleniami planu, było co do zasady doręczenie pisma w formie rejestrowanej przesyłki pocztowej (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) lub za pośrednictwem pracownika organu albo innego upoważnionego podmiotu (np. sołtysa). W tym zakresie należało per analogiam stosować przepisy art. 39-48 k.p.a. Odrębnym zagadnieniem było natomiast ustalenie właściwego miejsca doręczenia pisma. Również w tym przedmiocie w odniesieniu do osób fizycznych uzasadniona była praktyka – bazująca na stosowaniu per analogiam przepisów art. 42-44 k.p.a. – doręczania pism w pierwszej kolejności w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy osób fizycznych (art. 42 § 1 k.p.a.). Dopiero w dalszej kolejności – w razie potrzeby lub nieobecności adresata pod prawidłowo ustalonym adresem – możliwe było skorzystanie z alternatywnych lub subsydiarnych form doręczania (art. 42 § 2-3, art. 43-44 k.p.a.). Warunkiem prawidłowości i skuteczności prawnej przejścia do dalszych form doręczenia było jednak skuteczne wyczerpanie trybu z art. 42 § 1 k.p.a. Również w orzecznictwie przyjęto, że użyty przez ustawodawcę zwrot "zawiadomienie na piśmie" należy rozumieć, jako dostarczenie imiennie każdemu ze wskazanych w art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. podmiotów pisemnej informacji na temat terminu wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Jednocześnie przywołany art. 18 ust. 2 pkt 5 u.z.p. należy traktować jako przepis o charakterze bezwzględnie obowiązującym (ius cogens), a wobec tego brak jest możliwości dostarczenia informacji, dokonania powiadomienia inaczej, aniżeli w opisany w nim sposób (por. wyroki WSA w Poznaniu z dnia 9.10.2019 r., IV/Po 314/19, WSA w Rzeszowie z dnia 11.09.2024 r., II SA/Rz 454/24). Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego sprawy, Sąd stwierdza, że akta planistyczne nadesłane do Sądu wraz z odpowiedzią na skargę potwierdzają zarzuty Skarżących co do braku powiadomienia ówczesnych właścicieli działek nr [...] i nr [...] o wyłożeniu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W wykazie dla rozdzielnika do pisma z dnia 6 lutego 2001 r. nr 7322/3/2001 dla wsi [....] względem działek nr [...] i nr [...] nie ujęto właścicieli ww działek. Odpowiadając na skargę i wnosząc o jej oddalenie organ nie przedstawił Sądowi dowodu potwierdzającego zawiadomienie ówczesnych właścicieli dz. nr [...] i nr [...] o terminie wyłożenia projektu planu miejscowego. To zaś wskazuje, że nie doszło do prawidłowego powiadomienia o wyłożeniu projektu planu. Doszło tym samym – w tym zakresie - do naruszenia art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p., ponieważ – jak już wskazano – obowiązek zawiadomienia na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, stanowił istotny element procedury planistycznej (trybu sporządzania planu miejscowego). Dlatego uwzględniając związek art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a) u.z.p. z przepisami art. 18 ust. 2 pkt 7 i art. 24 ust. 1 u.z.p., Sąd uznał, że rozważane naruszenie prawa podlega kwalifikacji jako istotne naruszenie trybu sporządzania planu miejscowego (tak wyrok WSA w Rzeszowie z 6 sierpnia 2024 r., II SA/Rz 2020/23, LEX nr 3752140). W związku z powyższym, działając na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., Sąd stwierdził w pkt I wyroku nieważność zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr [...] i części działki nr [...] w zakresie odpowiadającym aktualnie działce nr [...], położonych w miejscowości [...], gmina Czudec. Co do działki nr [...] to należy stwierdzić, że istniała ona już w dacie sporządzenia planu, obok dz. nr [...]. Wynika to wprost z decyzji Wojewody Rzeszowskiego z 1994 r. (k. 63 akt sądowych). Skarżonym planem objęta była cała działka nr [...] (bez podziału na załączniku graficznym). W większości została oznaczona jako L – tereny lasów, w części jako Lz, przeznaczona do zalesienia. Ówczesny właściciel działki nr [...], tj. Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa została zawiadomiona o wyłożeniu projektu planu miejscowego. W aktach administracyjnych znajduje się zwrotne poświadczenie odbioru pisma z dnia 6 lutego 2001 r. nr 7322/3/2001 adresowane do Gospodarstwa Administracyjno-Handlowego Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Tym samym nie potwierdził się zarzut dotyczący naruszenia procedury planistycznej, tj. art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.p.z.p. w odniesieniu do dz. nr [...]. Dlatego też skarga w tym zakresie została przez Sąd oddalona (pkt II wyroku) na podstawie art. 151 P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, obejmujących wpis od skargi Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

Informacje o sprawie

Data wpływu
29 grudnia 2025
Skarżony organ
Rada Gminy
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa /przewodniczący sprawozdawca/ Joanna Zdrzałka Jolanta Kłoda-Szeliga

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny