Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Rz 1654/25

Wyrok WSA w Rzeszowie z 9 czerwca 2026 r., II SA/Rz 1654/25 – odpady

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
9 czerwca 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M sp. z o.o. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 15 października 2025 r. nr SKO.4170/98/2025 w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych - skargę oddala –

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 15 października 2025 r. nr SKO.4170/98/2025, wydana w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: 31 stycznia 2024 r. M Sp. z o.o. z/s w [...] (dalej: "skarżąca" lub "Spółka") przekazał Wójtowi Gminy [...] (dalej: "Wójt" lub "organ I instancji") roczne sprawozdanie w trybie art. 9n ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 733) – dalej: "u.c.p.". W Bazie danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami sprawozdanie otrzymało numer [...]i status "zatwierdzone". Decyzją z [...] września 2025 r. nr [...] Wójt nałożył na skarżącą administracyjną karę pieniężną w wysokości 11 299 zł za niewykonanie obowiązku osiągnięcia w 2023 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, w odniesieniu do łącznej masy odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości, na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, odpadów komunalnych. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, decyzją z 15 października 2025 r. nr SKO.4170/98/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy opisaną wyżej decyzję organu I instancji. Organy wskazały, że zgodnie z art. 9g pkt 1 u.c.p., podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1. Zgodnie z art. 3b ust. 1 pkt 3 u.c.p., Gminy są zobowiązane osiągnąć poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 35% wagowo za 2023 r. Organy podniosły, że zgodnie ze złożonym sprawozdaniem, w 2023 r. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych Spółki wyniósł 11,58%, zamiast wymaganego 35%. Powyższe obligowało do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p. Wysokość kary pieniężnej ustalono zaś zgodnie z art. 9x ust. 3 u.c.p. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 647 z późn. zm.) – dalej: "p.o.ś.", wydane zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz.U. z 2017 r. poz. 2490 z późn. zm.). Zgodnie z art. 291 ust. 1 i 2 p.o.ś., stawki opłat, ustalone w art. 290 ust. 1 oraz określone na podstawie art. 290 ust. 2, za rok poprzedni, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek oraz zasadę, o której mowa w ust. 1. Z załącznika nr 2 II. JEDNOSTKOWE STAWKI OPŁATY ZA UMIESZCZENIE ODPADÓW NA SKŁADOWISKU NA ROK 2023 Lp. 1051 obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 października 2022 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2023 wskazano, że wysokość tej opłaty wynosi 300,17 zł/Mg. Wzór obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych określa § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1530). Organy podniosły, że podstawę do wyliczenia wartości stanowiło sprawozdanie skarżącej nr [...] i wskazane w nim dane. Na ich podstawie ustalono, że łączna masa odpadów przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi "Mr" w 2023 r. wyniosła 18,6042 Mg, łączna masa wytworzonych odpadów komunalnych "Mw" w 2023 r. wyniosła 160,7000 Mg. Wymagany na 2023 r. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosił 35%, czyli w przeliczeniu na masę odpadów 56,2450 Mg. W związku z powyższym, masa odpadów komunalnych brakująca do osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu tych odpadów w 2023 r. wyniosła: 56,2450Mg - 18,6042 Mg = 37,6408 Mg. W świetle powyższego, wysokość kary pieniężnej określono w następujący sposób: 37,6408 Mg x 300,17 zł/Mg = 11.298,64 zł. Odnośnie zaś do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej organy wskazały, że uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2022 r. III OPS 1/21, przesądzono, że do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stosuje się w art. 189f k.p.a. Zdaniem organów, w opisywanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Organy podniosły, że waga naruszenia nie jest znikoma. Nieosiągnięcie odpowiedniego poziomu recyklingu miało miejsce w latach 2019-2022 a także 2024 r. Powtarzalność naruszenia nie pozwala na przyjęcie, że naruszenie jest znikome oraz świadczy o tym, że strona nie zaprzestała naruszenia prawa. Stwierdzone naruszenie spowodowało także negatywne skutki w zakresie ochrony środowiska oraz zdrowia publicznego co narusza dobra chronione ustawowo jak dobro wspólne w postaci czystego środowiska naturalnego, a w szczególności przez zwiększenie ilości odpadów trafiających na składowiska, bezpieczeństwo ekologiczne obecnych i przyszłych pokoleń, realizacja polityki odpadowej państwa oraz zobowiązań międzynarodowych. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, M Sp. z o.o. z/s w [...] wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: "k.p.a.", poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, a także poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów z kart przekazania odpadów przez ich wytwórców - KPO, zarejestrowanych w Bazie danych o produktach i opakowaniach - BDO oraz dowodu ze sprawozdania złożonego przez Spółkę, a skutkiem tego brak wskazania, czy wskazana w KPO ilość odpadów została zaliczona do obliczenia poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego materiału dowodowego, a także poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów, polegającą na błędnej ocenie wagi naruszenia prawa, podczas gdy prawidłowa ocena dowodów zgromadzonych sprawie prowadzi do konkluzji, że waga naruszenia w postaci nieosiągnięcia w 2023 r. przez Spółkę wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, w odniesieniu do łącznej masy odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości, na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, odpadów komunalnych jest znikoma, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 3. art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nałożenie na Spółkę administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji, gdy w sprawie ziściły się łącznie obie przesłanki wskazane wart. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., tj. waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa oraz przyjęcie, że zastosowanie w/w przepisu w okolicznościach niniejszej sprawy prowadziłoby do obejścia prawa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 4. art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p. poprzez błędne ustalenie, że skarżąca nie spełniła obowiązku osiągnięcia w 2023 r. poziomu co najmniej 35% wagowo przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, w odniesieniu do łącznej masy odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości, na podstawie umów z właścicielami nieruchomości, odpadów komunalnych, w sytuacji, gdy organ nie wykazał czy do obliczenia wskazanej w przepisach wartości procentowej wzięto pod uwagę karty przekazania odpadów przez ich wytwórców - KPO, zarejestrowanych w Bazie danych o produktach i opakowaniach - BDO oraz sprawozdanie przedłożone za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach Marszałkowi Województwa Podkarpackiego; 5. art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p. poprzez błędne przeliczenie wysokości kary, wyrażonej jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, z uwagi na zawyżenie wartości brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonych w Mg w skutek braku rozważenia zaliczenia na poczet odpadów przygotowanych do ponownego użycia i recyklingu wartości wskazanych w kartach przekazania odpadów przez ich wytwórców - KPO, zarejestrowanych w Bazie danych o produktach i opakowaniach - BDO oraz w sprawozdaniu przedłożonym za pośrednictwem Bazy danych o produktach i opakowaniach Marszałkowi Województwa Podkarpackiego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu ustalenia dokonane w sprawie przez organy są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli legalności stanowiska wyrażonego w wydanej decyzji, w tym zastosowanych przepisów prawa – art. 133 § 1 p.p.s.a. Stan faktyczny sprawy został zatem ustalony zgodnie z wymogami stawianymi art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy dokonały ustaleń adekwatnych do zakresu i przedmiotu postępowania wyjaśniającego determinowanego przepisami prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. Uwzględniły również specyfikę danej sprawy, która stanowi o stanie faktycznym. Ocena zgromadzonego materiału dokonana została natomiast zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierowały się organy zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji. Przekazane akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dodatkowych dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Wbrew zarzutom skargi, Sąd nie stwierdził naruszenia art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez ustalenie stanu faktycznego sprawy w sposób prowadzący do błędnego przyjęcia, że w realiach sprawy spełnione zostały przesłanki do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że 31 stycznia 2024 r. Spółka przekazała Wójtowi roczne sprawozdanie w trybie art. 9n ust. 1 i 2 u.c.p. Sprawozdanie to, czego nie kwestionuje skarżąca, zostało zarejestrowane pod nr [...] i zatwierdzone. W konsekwencji dane w sprawozdaniu stanowiły podstawę do weryfikacji, czy Spółka osiągnęła wymagany poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Zgodnie bowiem z art. 9n ust. 4 u.c.p., podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany zamieścić w rocznym sprawozdaniu także informacje o osiągniętym poziomie przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, poziomie ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania oraz poziomie składowania. W przekonaniu Sądu, przyjęta przez organ I instancji wielkość osiągniętego przez skarżącą w 2023 r. poziomu osiągniętego recyklingu w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych wynika wprost ze sporządzonego przez spółkę sprawozdania rocznego za 2023 r. Kwestionując zatem wartości przyjęte w toku rozstrzygania sprawy, Spółka w istocie podważa rzetelność złożonego przez siebie sprawozdania. Skoro skarżąca w sprawozdaniu rocznym za 2023 r. określiła wielkość recyklingu osiągniętego w 2023 r. na 11,58%, to obowiązkiem organu – wobec braku korekty sprawozdania – było przyjęcie powyższej wartości do weryfikacji wywiązania się przez nią z obowiązku osiągniecia wymaganego prawem poziomu recyklingu. W szczególności podważanie konkretnej wartości liczbowej powinno nastąpić przez wykazanie innej (mniejszej lub większej) wartości liczbowej, a tego Spółka nie dokonała. Skarżąca zarzuca organom nieprawidłowe przyjęcie, że nie osiągnęła wymaganego poziomu recyklingu odpadów, nie wskazując jednak konkretnie i na podstawie szczegółowych wyliczeń jaki poziom faktycznie osiągnęła, dlaczego w sprawozdaniu podano wartość inną niż rzeczywistą i dlaczego nie skorygowała złożonej deklaracji. W realiach niniejszej sprawy organ administracji był zatem uprawniony, a nawet zobowiązany do poczynienia ustaleń dotyczących poziomu recyklingu na podstawie danych zawartych w sprawozdaniu. Powyższe stanowisko potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 września 2023 r III OSK 143/23, dotyczący nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganych poziomów recyklingu. Stwierdzono w nim, że to na przedsiębiorcy odbierającym odpady komunalne od właścicieli nieruchomości ciąży obowiązek podania w sprawozdaniu danych, które odzwierciedlałyby rzeczywiste ilości odpadów dostarczanych do instalacji przetwarzającej takie odpady i poddanych przetworzeniu. Wymaga również podkreślenia, że z art. 9g u.c.p. wynika, że podmiot odbierający odpady komunalne obowiązany jest do osiągnięcia określonych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w "odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów w art. 3aa albo art. 3b ust. 1". W kontekście tego przepisu, zgodnie z wymogami wykładni systemowej należy odczytywać przedmiot obowiązku sprawozdawczego ustanowionego w art. 9n ust. 4 u.c.p. jako dotyczący osiągnięcia przez dany podmiot składający sprawozdanie wymaganych w poszczególnych latach poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, a nie średnio przez instalację. Skoro przepis art. 9g u.c.p. nakazuje danemu podmiotowi odbierającemu odpady komunalne uzyskać w odniesieniu do odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu to nie do przyjęcia jest, że w sprawozdaniu zgodnie z wolą ustawodawcy winien podać dane dotyczące średniej uzyskiwanej i podawanej w tym zakresie przez instalację, a na dodatek w oparciu o tą średnią właściwy organ winien dokonać oceny czy dany podmiot wywiązał się z nałożonego zindywidualizowanego obowiązku. Stwierdzone wyżej okoliczności obligowały do nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 9x ust. 2 pkt 1 u.c.p. Jak podały orany, wysokość kary pieniężnej ustalono zaś zgodnie z art. 9x ust. 3 u.c.p. jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 p.o.ś. i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania. Stanowisko to Sąd uznaje za prawidłowe. Należy wskazać za organami, że zgodnie z art. 291 ust. 1 i 2 p.o.ś., stawki opłat, ustalone w art. 290 ust. 1 oraz określone na podstawie art. 290 ust. 2, za rok poprzedni, podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanemu przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski", wysokość stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek oraz zasadę, o której mowa w ust. 1. Z załącznika nr 2 II. JEDNOSTKOWE STAWKI OPŁATY ZA UMIESZCZENIE ODPADÓW NA SKŁADOWISKU NA ROK 2023 Lp. 1051 obwieszczenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 października 2022 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2023 wskazano, że wysokość tej opłaty wynosi 300,17 zł/Mg. Wzór obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych określa § 3 rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 3 sierpnia 2021 r. w sprawie sposobu obliczania poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Za prawidłową uznać również należy zastosowaną przez organy metodykę obliczenia wysokości kary pieniężnej. W uzasadnieniach rozstrzygnięć wskazano, łączna masa odpadów przygotowanych do ponownego użycia i poddanych recyklingowi "Mr" w 2023 r. wyniosła 18,6042 Mg, łączna masa wytworzonych odpadów komunalnych "Mw" w 2023 r. wyniosła 160,7000 Mg. Wymagany na 2023 r. poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynosił 35%, czyli w przeliczeniu na masę odpadów 56,2450 Mg. W związku z powyższym, masa odpadów komunalnych brakująca do osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu tych odpadów w 2023 r. wyniosła: 56,2450Mg - 18,6042 Mg = 37,6408 Mg. W świetle powyższego, wysokość kary pieniężnej prawidłowo określono jako iloczyn 37,6408 i 300,17, co finalnie dało wynik 11 298,64. Za niezasadny Sąd uznał także zarzut naruszenia art. 189f k.p.a. poprzez niezastosowanie. Zgodnie z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a., organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Warunkiem koniecznym odstąpienia od nałożenia kary jest zatem stwierdzenie, że zarówno ziściła się przesłanka jej nałożenia (znikoma waga naruszenia prawa), jak i równocześnie istnieją podstawy do odstąpienia od jej nałożenia (zaprzestano naruszania prawa). Obie te przesłanki muszą być spełnione łącznie. Wymaga podkreślenia, że ocena wagi naruszenia prawa wymaga ustalenia, czy konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) skutki faktyczne lub prawne w obszarze konkretnych dóbr prawnie chronionych, tj. dóbr chronionych przez naruszoną normę sankcjonowaną. Skutki te mogą być znaczne, typowe lub znikome. Waga naruszenia prawa jest znaczna, jeżeli konkretne naruszenie prawa wywołało (lub mogło wywołać) poważne negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych. W takim przypadku kara administracyjna powinna być nałożona w kwocie wyższej niż w przypadku stwierdzenia typowych skutków naruszenia chronionych dóbr (art. 189d pkt 1). Jeżeli natomiast naruszenie prawa wywołało jednostkowe i nieznacznie negatywne skutki w obszarze dóbr prawnie chronionych lub skutków tych w ogóle nie wywołało i wywołać nie mogło, to przyjąć należy, że waga naruszenia prawa jest znikoma (zob. P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Gdańsk 2026, wyroki NSA z 6 czerwca 2023 r. III OSK 2411/21 oraz z 30 listopada 2022 r. II GSK 1091/19). W wypadku przesłanki z art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. wskazać należy, że ustawodawca nie określił w sposób wyraźny, jakie okoliczności należy brać pod uwagę przy ocenie "wagi naruszenia prawa". Stosownych wskazówek dostarcza jednak regulacja art. 189d pkt 1 k.p.a., w myśl której wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę "wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia". Uwzględnienie przez organ wagi i okoliczności naruszenia prawa przez stronę wymaga ustalenia istoty i specyfiki obowiązku, który został naruszony, a także sposobu i zakresu oraz warunków, w których doszło do jego naruszenia. Organ powinien więc dokonywać swoistej "wyceny" stopnia ingerencji w określone dobro (lub dobra) chronione, która musi uwzględniać: 1) charakter dobra chronionego; 2) zakres i dolegliwość wprowadzonych ograniczeń w korzystaniu z niego, a na końcu 3) sposób i zakres ingerencji w dobro chronione przez adresata obowiązku polegającego na działaniu bądź powstrzymaniu się od określonych działań. Ten ostatni element wymaga dodatkowo dokonania przez organ wszechstronnej oceny okoliczności, w jakich doszło do naruszenia prawa przez stronę. Zarazem organ zobowiązany jest dokonać tej oceny w kontekście wartości wskazanych przez szczegółowe dyrektywy określone w art. 189d pkt 1 k.p.a., do których ustawodawca zalicza obowiązki działania bądź zaniechania, realizujące potrzebę ochrony: 1) życia lub zdrowia, 2) mienia w znacznych rozmiarach, 3) ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony, 4) czas trwania tego naruszenia. Wspomniany "ważny interes publiczny" należy przy tym każdorazowo identyfikować przede wszystkim w oparciu o odnośne regulacje prawa materialnego. Oceniając, czy w danej sprawie mamy do czynienia z naruszeniem o znikomej wadze, można odwołać się do rozwiązań obowiązujących w prawie karnym, gdzie stopień ciężkości naruszenia przez sprawcę prawa mierzony jest tzw. stopniem społecznej szkodliwości czynu, którego "znikomość" również stanowi negatywną przesłankę do wszczęcia lub dalszego prowadzenia postępowania karnego (zob. wyrok WSA w Łodzi z 19 lutego 2026 r. II SA/Łd 783/25). Ze znajdujących się nadesłanych aktach administracyjnych rocznych sprawozdań podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości wynika, że w latach 2019 – 2022 Spółka nie osiągnęła 35% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. W 2019 r. poziom ten wyniósł 16,07%, w 2020 r. – 32,17%, w 2021 r. – 15,54%, a w 2022 r. – 23,75%. Zestawienie powyższych wartości liczbowych może sugerować, że skarżąca nie podejmuje skutecznych działań mających na celu wywiązanie się z obowiązku osiągnięcia minimalnego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Dane w sprawozdaniach nie pozwalają na przyjęcie, że Spółka na przestrzeni lat wykazuje stałą tendencję do zwiększania poziomu recyklingu. Jednocześnie wymóg osiągnięcia poziomu 35% w 2023 r. był dla niej znany. Brak jest zatem podstaw, że stwierdzone naruszenie prawa miało charakter znikomy, bowiem trwałe nieosiąganie wymaganego poziomu recyklingu narusza wynikający z art. 5 Konstytucji RP obowiązek zapewnienia ochrony środowiska. Ponadto z akt sprawy nie wynika, że Spółka na dzień wydania zaskarżonej decyzji zrealizowała ww. obowiązek, a zatem zaprzestała naruszenia prawa. Z powyższych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Informacje o sprawie

Data wpływu
23 grudnia 2025
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Kara administracyjna
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Sędziowie
Elżbieta Mazur-Selwa Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Mikolik

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny