Sygnatura
II SA/Rz 1637/25
Wyrok WSA w Rzeszowie z 9 czerwca 2026 r., II SA/Rz 1637/25 – ochrona gruntów rolnych i leśnych
Wynik
Uchylono decyzję I i II instancji
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
- Data orzeczenia
- 9 czerwca 2026
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur-Selwa WSA Maria Mikolik Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 10 października 2025 r. nr SKO.402.RL.1325.23.2025 w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na dokonanie zmiany lasu na użytek rolny uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Starosty [...] z dnia 10 września 2025 r. nr OŚ.6164.7.2025.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 10 października 2025 r. nr SKO.402.RL1352.23,2025, wydana w przedmiocie odmowy zmiany lasu na użytek rolny. Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Wnioskiem z 12 lipca 2025 r. PF (dalej: "skarżący") zwrócił się do Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji") o wydanie decyzji zezwalającej na zmianę lasu na działce nr [...] na użytek rolny. Uzasadniając zgłoszone żądanie podał, że mieszka w [...] i dojeżdża do pracy w [...]. Koszty najmu i dojazdu pochłaniają znaczną część wynagrodzenia. Zmiana fragmentu posiadanego lasu na użytek rolny pozwoli wybudować niewielki dom i prowadzić uprawę rolną. Pozyskany w ten sposób teren planuje przeznaczyć pod prowadzenie upraw na potrzeby własne. Ponadto zmiana charakteru użytku leśnego pozwoli na swobodny dojazd i połączenie działki z drogą gminną. Wskazał ponadto, że działka posiada dostęp do drogi publicznej i sąsiaduje bezpośrednio z zabudową mieszkaniową, zabudową zagrodową oraz terenami upraw rolnych. Działka aktualnie nie jest objęta obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast zgodnie z Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego Miasta i Gminy [...], uchwalonym uchwałą Rady Miejskiej Nr [...] z [...] grudnia 2024 r., działka położona jest w obszarze zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (M2) oraz w obszarze rolnym (R). Decyzją z [...] września 2025 r. nr [...] Starosta [...] odmówił zmiany lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa na użytek rolny, zlokalizowanego na działce nr [...]. Starosta wskazał, że objęta wnioskiem działka ma powierzchnię 0,9034 ha i posiada użytki: lasy (LsV) o powierzchni wynoszącej 0,2108 ha, pastwiska trwałe (PslV) o powierzchni 0,6858 ha, oraz pastwiska trwałe (PsV) o powierzchni wynoszącej 0,0068 ha. Las będący przedmiotem wniosku otoczony jest terenem stanowiącym pastwisko (PsV) oraz od strony północnej sąsiaduje z drogą publiczną (ul. [...]). Opis taksacyjny lasu został przedstawiony w Uproszczonym Planie Urządzenia Lasu, opracowanym na okres od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2033 r. i składa się z dwóch wydzieleń leśnych. Organ I instancji podał, że 7 sierpnia 2025 r. przeprowadzono oględziny użytku leśnego na działce skarżącego. Stwierdzono, że na powierzchni leśnej wynoszącej 0,1455 ha istnieje halizna (grunt leśny przejściowo pozbawiony drzewostanu), pokryty roślinnością trawiastą. Na powierzchni leśnej wynoszącej 0,0653 ha, w ok. 80 %występuje głównie 46- letnia olcha, w ok. 20 % 61- letnia olcha, a pojedynczo występuje brzoza. Część użytku leśnego objęta wnioskiem o pow. 0,10 ha obejmuje głównie teren halizny oraz niewielki obszar wydzielenia 7- a obejmujący 2 drzewa gatunku olcha (1 drzewo w wieku 61 lat oraz 1 drzewo w wieku 46 lat). Obecny w oględzinach przedstawiciel Nadleśnictwa [...], potwierdził zły stan zdrowotny drzew. Starosta podniósł, że zgodnie z art. 13 ust. 2 i ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz.U. z 2025 r. poz. 567)-dalej: "u.o.l.", w stosunku do lasów niestanowiących własności Skarbu Państwa, starosta dokonuje zmiany lasu na użytek rolny w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Szczególnie uzasadniona potrzeba właściciela lasu, mająca umożliwiać przekształcenie lasu w użytek rolny, musi być aktualna (realna) w dacie występowania z wnioskiem, a nie tylko potencjalna. Ważna potrzeba życiowa właściciela lasu, która skłoniła go do wystąpienia z wnioskiem, winna być na tyle realna, że jej szybkie niezaspokojenie stanowiłoby wręcz zagrożenie dla egzystencji właściciela lasu. W ocenie organu I instancji, skarżący nie wykazał szczególnie uzasadnionych potrzeb przemawiających za uwzględnieniem wniosku. Zamiar prowadzenia upraw warzyw i owoców na własne potrzeby sam w sobie nie przesądza o wyjątkowości sytuacji i nie stanowią szczególnie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu w rozumieniu art. 13 ust. 2 u.o.l. Są to normalne i typowe kryteria jakimi kieruje się każdy właściciel nieruchomości podejmując działania mające przynieść potencjalne korzyści z posiadanych składników majątkowych. Skarżący nabył nieruchomość z pełną świadomością występującego na niej użytku leśnego. Natomiast zmiany faktyczne na nieruchomości nie mogą stanowić podstawy do dokonania żądanej zmiany. Z art. 24 u.o.l. wynika bowiem ciążący na właścicielu lasu obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego lasu, poprzez ponowne wprowadzenie roślinności leśnej (upraw leśnych) i doprowadzenia np. do odtworzenia leśnego charakteru gruntu. Wobec tego nawet czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego na nieleśny. W odwołaniu skarżący zarzucił wadliwe ustalenie stanu faktycznego, skutkujące naruszeniem art. 13 ust. 1 u.o.l. Organ I instancji błędnie przyjął, że w sprawie nie istnieją szczególnie uzasadnione potrzeby właściciela lasu. Nie uwzględniono, że planowana zabudowa ma powstać w ramach zabudowy zagrodowej związanej z gospodarstwem rolnym, argumentując nietrafionym poglądem, że przeznaczenie gruntu pod zabudowę budynkiem mieszkalnym w każdym przypadku wykluczy uznanie go z użytek rolny. Skarżący zarzucił również brak uwzględnienia jego sytuacji finansowej oraz trudnej sytuacji mieszkaniowej. Decyzją z 10 października 2025 r. nr SKO.402.RL. 1352.23.2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnobrzegu utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że mając na uwadze motywy na jakich wnioskodawca opiera podstawę żądania w zakresie zmiany lasu na użytek rolny, prawidłowo organ I instancji odmówił wyrażenia wnioskowanej zgody. Kolegium podało, że powiększenie o 0,10 ha terenu upraw rolnych w celu założenie upraw warzyw i owoców na własne potrzeby stanowi racjonalną potrzebę gospodarczą, lecz nie jest to szczególnie uzasadniona potrzeba właściciela lasu w rozumieniu art. 13 ust. 2 u.o.l. Nie jest to przymusowa sytuacja życiowa o której mowa we wskazanym wyżej przepisie. W trakcie postępowania wnioskodawca nie wykazał, by brak wyłączenia gruntu leśnego mógł zagrozić jego egzystencji. Sam fakt, że właściciel działki pragnie wykorzystać grunt jako rolny nie stanowi wystarczającej przesłanki do żądanej zmiany przeznaczenia działki i nie powoduje, że organy winny się do tego wniosku przychylić. Również stan i położenie lasu nie może mieć wpływu na decyzję, ponieważ art. 13 ust. 2 u.o.l. wskazuje przesłanki tej decyzji. Mając na uwadze powyższe, decyzję organu I instancji uznać należało za w pełni zasadną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, PF wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: I. art. 13 ust. 2 u.o.l. poprzez przyjęcie, że zgłoszona przez skarżącego potrzeba nie stanowi szczególnie uzasadnionej potrzeby w rozumieniu wskazanego przepisu oraz przyjęcie, że w sprawie nie istnieją szczególnie uzasadnione okoliczności po stronie skarżącego, w szczególności: - nieuwzględnienie, że skarżący jest w trudnym położeniu, a jego sytuacja materialna i zawodowa jest zła (zarobki z części etatu nie pozwalają na poniesienie kosztów wynajmu mieszkania); - nieuwzględnienie, że realizacja podstawowych potrzeb mieszkaniowych winna być kwalifikowana, jako spełniająca warunki ustawowe, gdzie dopuszcza się zamianę lasu na użytek rolny; - nieuwzględnienie, że skarżący nie ma wystarczających środków finansowych na zakup innej nieruchomości, na której mógłby zamieszkać i prowadzić gospodarstwo, - nieuwzględnienie, że zagospodarowanie przez skarżącego gruntu stanowiłoby podstawę jego utrzymania i byłoby wystarczające do zaspokojenia podstawowych potrzeb żywieniowych, - nieuwzględnienie, że nieruchomość w części stanowi użytek rolny, który mógłby zostać przeznaczony pod zabudowę zagrodową, a tak nie może się stać, ze względu na położenie użytku Ls (ograniczenie dostępu do drogi publicznej). II. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.) - dalej: "k.p.a.", poprzez nienależyte wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności: - wyrażenie nietrafnego poglądu, że przeznaczenie gruntu pod zabudowę budynkiem w każdym przypadku wykluczy uznanie gruntu za użytek rolny; - pominięcie w prowadzonej ocenie, że działka nie jest większą częścią kompleksu leśnego (nie prowadzono na działce zorganizowanej gospodarki leśnej); - pominięcie (nieuwzględnienie okoliczności) czy planowana zabudowa ma powstać w ramach zabudowy zagrodowej związanej z gospodarstwem rolnym, a tym samym wyrażenie nietrafnego poglądu, że przeznaczenie gruntu pod zabudowę budynkiem mieszkalnym w każdym przypadku wykluczy uznanie go za użytek rolny; - pominięcie aktualnej sytuacji finansowej skarżącego i uwzględnienie danych o zarobkach, które nie są aktualne; - pominięcie w prowadzonej ocenie trudnej sytuacji bytowej skarżącego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). W ramach tej kontroli Sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. Z istoty kontroli legalności wynika, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie żart. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddając kontroli legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyżej opisanych, Sąd stwierdził, że skarga okazała się zasadna. Nie budzi wątpliwości, że co do zasady właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania a w szczególności do realizacji obowiązków wymienionych w art. 13 ust. 1 u.o.l. Ustawodawca przewidział również, że zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów, zgodnie z treścią art. 13 ust. 2 u.o.l. WSA w Rzeszowie w wyroku z 1 marca 2022 r., II SA/Rz 1625/21 trafnie przyjął, że: "Ratio legis art. 13 ust. 2 ustawy o lasach sprowadza się do odstąpienia od systemowej zasady ochrony i utrzymania lasu na rzecz interesu partykularnego jego właściciela, o ile jest on szczególnie uzasadniony. Ostatecznych konkluzji co do możliwości zastosowania art. 13 ust. 2 u.o.l. nie można sformułować bez uwzględnienia art. 7 k.p.a,, który zobowiązuje organy prowadzące postępowanie do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Art. 7 k.p.a. proklamuje ogólnosystemową zasadę rozstrzygania spraw administracyjnych, przy jednoczesnej parametryzacji interesu publicznego i interesu indywidualnego. Tam gdzie przepisy prawa dają organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy w zależności do tego, jak kształtuje się relacja interesu publicznego do interesu indywidualnego, decyzja na niekorzyść jednostki powinna być uzasadniona szczególnie wnikliwie, z należytym wyeksponowaniem argumentacji wyjaśniającej dlaczego in casu, interes strony musiał ustąpić przed interesem publicznym. Na gruncie art. 13 ust. 2 u.o.l. niewątpliwie mamy do czynienia z normą, której zakres stosowania i normowania odpowiada zasadzie wyrażonej w art. 7 k.p.a. (in fine). Wydając rozstrzygnięcie w przedmiocie przekształcenia lasu na użytek rolny organ poddaje ocenie, czy interes, a więc spodziewane z przekształcenia korzyści właściciela lasu wyrażają takie wartości, które aksjologicznie uzasadniają odstąpienie od ochrony tego elementu przyrody. Ustaleniu nie podlegają wyłącznie te okoliczności, które składają się na interes indywidualny właściciela lasu, ale również i te, które kształtują interes publiczny inkorporowany w nieruchomości stanowiącej las. Nie można a limine przyjąć, że każdy las przedstawia tę samą wartość publiczną. Obiektywna ocena stanu lasu powinna obejmować takie okoliczności jak: wielkość lasu, jego wiek, utrzymanie (stan/kondycja) oraz rodzaj (powszechność/rzadkość) drzewostanu, położenie w zwartym kompleksie leśnym, odległość od działek rolnych, sąsiedztwo infrastruktury przemysłowej, drogowej, (każdej nieleśnej), wykorzystanie lub możliwość wykorzystania do produkcji i gospodarki leśnej, itp. "Aksjologiczne nasycenie" interesu publicznego uzasadniające ochronę lasu przed przekształceniem w użytek rolny w oparciu o art. 13 ust. 2 u.o.l., kształtuje się różnie, w zależności od ustalonej w oparciu o powyższe kryteria charakterystyki konkretnego lasu. Należyte wyjaśnienie tych kwestii może stanowić punkt wyjścia do oceny, czy interes publiczny reprezentowany przez konkretny las, powinien "ustąpić" wobec potrzeb indywidulanych jego właściciela." (zob. również wyroki WSA w Rzeszowie z: 6.11.2018 r., II SA/Rz 680/18; 12.11.2024r" II SA/Rz 1090/24; 2.02.2026 r" II SA/Rz 1199/25 dostępne w cbosa). Sam fakt wyposażenia organu administrującego w kompetencję uznaniową nie upoważnia jednak automatycznie do twierdzenia, że zarówno działanie, jak i podjęte w jego wyniku rozstrzygnięcie w ramach uznania, z tego tylko względu, że ma charakter dyskrecjonalny, opiera się na podstawie materialnoprawnej, którą należy traktować jako zawierającą unormowania wyjątkowe i tym samym podlegającej wykładni zwężającej. Dla oceny, czy określona regulacja prawna stanowi wyjątek od ogólnych zasad, konieczna jest każdorazowa kompleksowa analiza tej właśnie regulacji. W rozpoznawanej sprawie organy orzekające dokonały takiej właśnie zawężającej wykładni wprowadzając argumentację szczególnego przypadku do całkowitego wykluczenia zastosowania przyznania stronie uprawnienia do zmiany sposobu użytkowania nieruchomości, której jest właścicielem. Słusznie to zostało zakwestionowane w skardze. Przechodząc zatem na tle powyższych ustaleń do wykładni normy materialnoprawnej zakodowane] w art. 13 ust. 2 u.o.l. w pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że norma dopuszczająca możliwość zmiany lasy na użytek rolny została w powyższym przepisie zakodowana przy użyciu pojęć nieostrych, takich jak: "szczególnie uzasadnionych potrzeb" właściciela lasu. Sąd stwierdza, że argumenty podane przez skarżącego tak we wniosku, a następnie w odwołaniu zostały pominięte oceną w zakresie uzasadnionych potrzeb właściciela lasu, który zamierza uczynić na wnioskowanej działce centrum swojego życia prywatnego poprzez zabudowę siedliskową jak i gospodarczą prowadzenie gospodarstwa rolnego. Z wniosku i dołączonych zdjęć wynika, że produkcja rolna jest już prowadzona. Z akt administracyjnych sprawy, co nie zostało zakwestionowane przez organy wynika, że działki, co do których skarżący wystąpił o przekształcenie lasu na użytek rolny są wykorzystywane rolniczo. Działka nr [...], o pow. 0,9034 ha, ma dostęp do drogi publicznej ul. [...] przez użytek leśny (jest to jedyny dostęp do drogi publicznej). Działka sąsiaduje bezpośrednio z zabudową mieszkaniową, zagrodową oraz z terenami upraw rolnych. Użytek leśny nie jest częścią większego kompleksu leśnego. Na działkach sąsiednich brak jest użytku Ls. W obszarze wnioskowanym o zmianę z użytku leśnego o pow. 0,10 a na użytek rolny rosną dwie ochy w wieku 46 i 61 lat, ponadto występuje głównie obszar halizny. Z protokołu oględzin działki wraz z dokumentacją fotograficzną (karty akt admin od nr 4 do 5) oraz wyjaśnień przedstawiciela Nadleśnictwa [...] wynika, że obydwa drzewa są w złym stanie zdrowotnym, zamierające i uszkodzone od promieniowania słonecznego. Sąsiedztwo użytku leśnego zlokalizowanego na działce nr [...] jest zgodne z danymi ewidencyjnymi wyżej przedstawionymi. Stwierdzono też, że obecny właściciel lasu na części działki nr [...] nie zgłaszał żadnych planowanych zabiegów pielęgnacyjnych i dlatego nie cechowano drewna i nie wydawano świadectw legalności jego pozyskania. Skarżący zarówno we wniosku jak i skardze podał, że w poprzednio obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] nr [...] ogłoszonym w Dz. Urz. Woj. [...] określał, że nieruchomość leży w obszarze H20R-teren użytków rolnych; - H2RZ (ustalenia jak dla terenu H24RZ) - teren zabudowy zagrodowej i jednorodzinnej oraz usługowej i produkcyjnej na pojedynczych działkach stanowiących własność inwestora, położonych wzdłuż dróg w pasie 100m od linii rózg ra n i czających. Działka nr [...] nie jest aktualnie objęta planem miejscowym. Natomiast ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy [...] wynika, ze teren działki nr [...] położony jest w obszarze symbolu M2 - obszar zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej i R- obszar rolny. Sąd stwierdza, że organy decydujące w niniejszej sprawie o braku spełnienia przesłanek z art. 13 ust. 2 u.o.S. pominęły okoliczności dotyczące charakteru użytku gruntowego, skalsyfikowanego obecnie jako las. Materiał dowodowy w niniejszej sprawie pokazuje, że przedmiotowy las nie jest położony w zwartym kompleksie leśnym, co jednoznacznie wynika z dołączonych map ewidencji gruntów, a po przeciwnej stronie drogi znajduje się zabudowa mieszkaniowa. Podkreślenia wymaga, że nie cała działka skarżącego jest oznaczona symbolem l_s. Udział użytku leśnego stanowi około 10% gruntu. Istotnym jest również i to, że do czasu wygaśnięcia planu miejscowego z 1993r. jego przepisy uprawniały do zabudowy mieszkaniowej. Aktualnie taka funkcja wynika ze studium uwarunkowań dla tego terenu. Okolicznością bezsporną jest, że poza użytkiem leśnym na całej pozostałej części jest prowadzona uprawa zbóż. Organy ustaliły, że użytek leśny, którego zmiany na użytek rolny domaga się skarżący jest holizną (na której jest uprawiane również zboże) i rosną dwie olchy w złym stanie zdrowotnym, co wynika z protokołu oględzin działki nr [...]. Skarżący nie zamierza prowadzić gospodarki leśnej na swojej działce, o czym świadczy brak zgłoszenia prowadzenia gospodarki w uproszczonym planie lasu. Użytek leśny nie jest częścią większego kompleksu rolnego. Wprowadzając wart. 13 ust. 2 u.o.l. przesłankę "szczególnie uzasadnionej potrzeby" ustawodawca nie określił, jakiego rodzaju okoliczności należy brać pod uwagę dla oceny, czy przesłanka ta została spełniona. W ocenie Sądu rozpatrując sprawę w przedmiocie zmiany klasyfikacji gruntów należy brać pod uwagę całokształt sprawy, w tym również należy uwzględnić stan lasu, jego wielkość, wiek, utrzymanie (stan/kondycja) oraz rodzaj (powszechność/rzadkość) drzewostanu, położenie w zwartym kompleksie leśnym, odległość od działek rolnych, sąsiedztwo infrastruktury przemysłowej, drogowej, (każdej nieleśnej), wykorzystanie lub możliwość wykorzystania do produkcji i gospodarki leśnej, itp. Wyjaśnienie tych kwestii jest istotne dla oceny, czy zasadnym jest zmiana lasu na użytek rolny (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 27 maja 2019 r., II SA/Rz 259/19, dostępny w cbosa). Uwzględnienie wyżej wskazanych okoliczności w myśl przedstawionej wyżej wykładni art. 13 ust. 2 u.o.l. winno prowadzić do wniosku, że przyznanie bezwzględnego prymatu interesu publicznego przejawiającego się w ochronie terenów leśnych nad interesem indywidualnym skarżącego nie powinno mieć w niniejszej sprawie miejsca, a argumentacja zaprezentowana przez orzekające organy obydwu instancji w tej sprawie nie może być zaakceptowana. Kontrolowany użytek leśny w istocie stanowi jedynie enklawę na działce skarżącego, a także pośród działek z zabudową mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową. Nie można przy tym pomijać, że w studium teren ten przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Skarżący ponadto wskazał, że jego intencją jest przekształcenie lasu w użytek rolny w celu budowy na nim zabudowy zagrodowej w celu zabezpieczenia własnych potrzeb mieszkaniowych (budynku mieszkalnego wraz z budynkiem inwentarsko - składowym). Zamiarem skarżącego jest więc kontynuacja sposobu zagospodarowania terenu, jaki istnieje już na terenach sąsiadujących z działką. Podnoszone przez skarżącego argumenty, poparte dokumentami dołączonymi do wniosku sprowadzają się do twierdzenia, że działka, na której znajduje się ww. użytek leśny stanowi jedyną własność skarżącego. Na tej działce chciałby zbudować dom aby prowadzić własne gospodarstwo, gdyż obecnie skazany jest na kosztowny wynajem mieszkania. Sąd uznaje, że realizacja niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych mieści się w zakresie przedmiotowym przesłanki "szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów". Mając na uwadze wykazany przez skarżącego cel zagospodarowania użytków rolnych po ich przekształceniu w powiązaniu ze wskazanymi powyżej okolicznościami dotyczącymi cech samego użytku leśnego oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w toczeniu tego terenu (zabudowa mieszkaniowa wraz z infrastrukturą drogową i liniową) należało w ocenie Sądu uznać, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki, umożliwiające zastosowanie art. 13 ust. 2 u.o.l. w odniesieniu do skarżącego. Mając na względzie powyższe Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego - tj. art. 13 ust. 2 u.o.l. poprzez jego błędne zastosowanie. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § pkt 1 lit. a w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z [...] września 2025 r. W toku ponownego rozpoznania sprawy Organy administracji publicznej na podstawie art. 153 p.p.s.a. związane będą przedstawioną powyżej oceną prawną dotyczącą zastosowania art. 13 ust. 2 u.o.l. względem skarżącego. Skarżący nie złożył w skardze wniosku o zwrot kosztów postępowania. Nie był obecny na rozprawie, dlatego pomimo uwzględnienia skargi Sąd nie mógł orzec o kosztach postępowania.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 19 grudnia 2025
- Symbol z opisem
- 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
- Hasła tematyczne
- Gospodarka gruntami
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Elżbieta Mazur-Selwa Magdalena Józefczyk /przewodniczący sprawozdawca/ Maria Mikolik
Powołane przepisy
- Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
art. 145 § pkt 1 lit. a · Dz.U. 2026 poz. 143
- Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j.)
art. 13 ust. 2 · Dz.U. 2025 poz. 567
Powiązane dokumenty
Sygnatura: I OZ 213/26 · 9 czerwca 2026
Postanowienie NSA z 9 czerwca 2026 r., I OZ 213/26 – ochrona gruntów rolnych i leśnych
Sygnatura: II SA/Po 756/25 · 3 czerwca 2026
Wyrok WSA w Poznaniu z 3 czerwca 2026 r., II SA/Po 756/25 – ochrona gruntów rolnych i leśnych
Sygnatura: II SA/Bk 268/26 · 2 czerwca 2026
Wyrok WSA w Białymstoku z 2 czerwca 2026 r., II SA/Bk 268/26 – ochrona gruntów rolnych i leśnych
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny