Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Rz 1573/25

Wyrok WSA w Rzeszowie z 21 maja 2026 r., II SA/Rz 1573/25 – uzgodnienia w sprawach z zakresu zagospodarowania przestrzennego

Wynik

oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
21 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi R. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 24 września 2025 r. nr SKO.415/474/2025 w przedmiocie odmowy uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy - oddala skargę -

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 24 września 2025 r. nr SKO.415/474/2025, wydane w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: W piśmie z [...] lipca 2025 r. nr [...] Wójt Gminy [...] (dalej: "Wójt") zwrócił się do Starosty [...] (dalej: "Starosta" lub "organ I instancji"), o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na działce nr [...]. Jako podstawę prawną wniosku Wójt wskazał art. 53 ust. 4 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 538 z późn. zm.) – dalej: "u.p.z.p.". Postanowieniem z [...] sierpnia 2025 r. nr [...] Starosta odmówił uzgodnienia w zakresie ochrony gruntów rolnych projektu decyzji o warunkach zabudowy inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na działce nr [...] w miejscowości [...]. Po rozpatrzeniu zażalenia RR (dalej: "skarżący"), postanowieniem z 24 września 2025 r. nr SKO.415/474/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy opisane wyżej postanowienie Starosty. Organy podały, że zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Gruntami rolnymi, stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 82) – dalej: "u.o.g.r.", grunty pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu. Wskazano, że wniosek inwestora obejmuje części działki nr [...], stanowiącej grunty rolne stanowiące użytki rolne III klasy, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem ŁIII (łąki trwałe). Teren stanowi zatem grunt rolny również w rozumieniu art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 399) – dalej: "u.g.n.". Skoro użytki rolne klasy LIII występujące w działce nr [...] stanowią grunt wykorzystywany na cele rolne, to podlegają uzgodnieniu z organem właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych. Organy wskazały, że inwestor posiada gospodarstwo rolne na terenie gminy [...] o powierzchni 2,3694 ha (2,3608 ha przeliczeniowe), które łącznie przekracza średnią wielkość gospodarstwa w gminie [...] (średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie [...] - 1,1049 ha fiz. tj. 1,0993 ha przeliczeniowe). Inwestor przedłożył do wniosku informację dotyczącą funkcjonalnego powiązania gospodarstwa rolnego z planowaną zabudową o charakterze zagrodowym argumentując, że działka nr [...] jest funkcjonalnie i organizacyjnie powiązana z jego gospodarstwem rolnym, położona około 100 m w linii prostej od starych zabudowań. Wnioskodawca wskazał, że po wybudowaniu nowych zabudowań zagrodowych zamierza przenieść działalność na działkę nr [...]. Organy podniosły, że inwestor wnioskujący o wydanie decyzji o warunkach zabudowy na zabudowę zagrodową składającą się z budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego posiada już w niedalekim sąsiedztwie około 100 m od działki inwestycyjnej nr [...], na innych odrębnych nieruchomościach położonych w jednym kompleksie, oznaczonych numerem ewidencyjnym [...], istniejące zabudowania zagrodowe, w skład których wchodzi budynek mieszkalny oraz trzy budynki gospodarcze (zabudowania z lat 1949-2005) zlokalizowane na działce nr [...] oraz na działkach nr [...] - budynek mieszkalny (budynek z roku 1980 - według danych operatu ewidencji gruntów i budynków będących w dyspozycji tut. organu) zlokalizowany na użytkach rolnych V klasy oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków symbolem Br-RV (grunty rolne zabudowane) dedykowanych dla zabudowań wchodzących w skład zagród rolniczych (siedlisk). Powyższe wskazuje, że siedlisko dla gospodarstwa rolnego zlokalizowane jest na terenie trzech działek ewidencyjnych o numerach [...] w skład którego wchodzą dwa budynki mieszkalne (jeden z lat 50-tych ubiegłego wieku o którym mowa w uzasadnieniu przesłanego do zaopiniowania projektu decyzji o warunkach zabudowy) oraz drugi budynek mieszkalny z roku 1980, o którym brak jakichkolwiek informacji w treści projektu decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem organów, w treści przesłanego do uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy brak jest racjonalnego uzasadnienia kreowania kolejnej (drugiej) zabudowy zagrodowej na terenie jednej miejscowości dla tego samego rolnika, który prowadzi gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 2,3694 ha. zlokalizowane na terenie jednej gminy. Z treści projektu decyzji o warunkach zabudowy nie wynika, aby druga zagroda w gospodarstwie rolnika miała służyć i była niezbędną dla zabezpieczenia jego potrzeb związanych z prowadzeniem i obsługą tegoż gospodarstwa, bądź ułatwienia gospodarowania w prowadzonym gospodarstwie rolnym, tym bardziej z uwagi na fakt, iż na terenie istniejącego "siedliska" oprócz wieloletniego wprawdzie budynku mieszkalnego z lat 50-tych ubiegłego wieku wybudowanego w technologii drewnianej, zlokalizowany jest drugi budynek mieszkalny wybudowany w technologii murowanej, którego rok zakończenia budowy datowany jest na 1980 rok. Co więcej, zaplecze powierzchniowe działek stanowiących siedlisko w gospodarstwie rolnym (nr [...]) daje możliwość rozbudowy, jak również modernizacji zabudowań zagrodowych zlokalizowanych na jej terenie, tym bardziej że nie podano żadnych argumentów wskazujących na brak możliwości rozbudowy istniejącego siedliska. Możliwość dopuszczenia budowy drugiego obiektu o charakterze mieszkalnym związanego z "siedliskiem" (zagrodą rolniczą) w gospodarstwie rolnym, może natomiast nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. W związku z powyższym, w przypadku wystąpienia w omawianej sprawie sytuacji wyjątkowych, inwestor winien był wykazać konieczność budowy nowego budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej w kontekście istniejących już w "siedlisku" dwóch budynków mieszkalnych. W konsekwencji powyższego, budowa kolejnego (trzeciego) budynku mieszkalnego wraz z obiektami towarzyszącymi (służącymi do produkcji rolniczej) przez rolnika posiadającego gospodarstwo rolne o powierzchni 2,3694 ha w ocenie organu uzgadniającego pozostaje w oczywistej sprzeczności z art. 2 ust. 1 pkt 3 u.o.g.r. Organy wskazały ponadto, że przepisy u.p.z.p. nie definiują pojęcia "zabudowa zagrodowa", jednak utrwalone już orzecznictwo wskazuje, że pod tym pojęciem należy rozumieć zespół budynków znajdujących się w obrębie jednego podwórza. Zagroda jest tą częścią gospodarstwa, na której znajdują się budynki niezbędne do jego prowadzenia, w tym budynek mieszkalny rolnika, budynki inwentarskie i gospodarcze, które w ujęciu modelowym powinny być zlokalizowane w formie skoncentrowanej, w formie jednego "podwórza". Zabudowa w postaci zagrody prowadzi do powstania "siedliska". Aby można zastosować art. 61 ust. 4 u.p.z.p. i wydać decyzję o warunkach zabudowy dla zabudowy w rodzaju zabudowy zagrodowej, "siedlisko" winno znajdować się na terenie gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, zaś jedno gospodarstwo rolne może mieć co najwyżej jedna działkę siedliskową. Mając na uwadze powyższe organy uznały, że planowane zamierzenie inwestycyjne może zmierzać do obejścia przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 u.o.g.r., co z kolei obligowało do wydania postanowienia o odmowie uzgodnienia projektu decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie, RR wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 53 ust.4 pkt 6, art. 64 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art.7, art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: "k.p.a.", poprzez błędne wyważenie interesu publicznego związanego z ochroną gruntów rolnych a słusznym interesem prywatnym skarżącego, oraz usankcjonowanie przekroczenia granic uznania administracyjnego przez przyjęcie, że wnioskowana inwestycja nie może być zrealizowana na wnioskowanym terenie bez rzeczywistego przeanalizowania okoliczności sprawy i uznanie, że w niniejszej sprawie nie może dojść do uzgodnienia mimo argumentów przemawiających za przyjęciem zasadności wniosku skarżącego; 2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, przez brak zebrania i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego oraz oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż skutkowało błędnym uznaniem przez organy, że planowana zabudowa zagroda nie może zostać zrealizowana na gruntach rolnych; 3. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 i art. 140. oraz art. 124 § 2 k.p.a., przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że Kolegium nieprzeanalizowało i nieodniosło się w uzasadnieniu do przedstawionych dowodów, dotyczących starych, zniszczonych i wyeksploatowanych zabudowań oraz braku ich dostępu do drogi publicznej (treść księgi wieczystej [...]). Ponadto nie odniosło się do mylnego i bezzasadnego uznania przez Starostę, że działka nr [...] i dom na niej posadowiony wchodzi w skład gospodarstwa rolnego i siedliska Skarżącego. Kolegium nie odniosło się także do dowodów w tym zakresie przedstawionych przez skarżącego tj. decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] czerwca 1988 r. [...] oraz decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] grudnia 1988 r. [...]; 4. art. 106 § 1 i § 6 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 5 u.p.z.p, przez niewłaściwe zastosowanie procedury uzgodnienia, nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego oraz przez pominięcie faktycznej funkcji rolniczej planowanej inwestycji, bez merytorycznej analizy charakteru inwestycji i analizy przedstawionych dowodów przez skarżącego. Rolą Starosty było uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy w zakresie dopuszczalności planowanej inwestycji zagrodowej na gruntach rolnych pod kątem przesłanek wynikających z przepisu art. 3 ust. 1 u.o.g.r. Tymczasem w niniejszej sprawie organy uchybiły powyższym wymogom i przyjęły błędne założenia, że planowana zabudowa zagrodowa zmieni rolne przeznaczenie gruntów; 5. art. 61 ust. 1 i 4 u.p.z.p. poprzez brak jego zastosowania, gdy planowana inwestycja spełnia przesłanki do wydania decyzji o warunkach zabudowy, bowiem jest zabudową zagrodową związaną z prowadzonym przez skarżącego gospodarstwem rolnym i nie wymaga zmiany przeznaczenia gruntów rolnych; 6. art. 2 ust. 1 pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.g.r. poprzez błędne i niewłaściwe zastosowanie. Organy błędnie ustaliły, że skarżący posiada zabudowania zagrodowe związane z gospodarstwem rolnym, które w sposób właściwy zabezpieczają jego potrzeby. Tymczasem skarżący nie ma odpowiedniej zabudowy zabezpieczającej potrzeby jego gospodarstwa rolnego. Planowana inwestycja jest zatem ściśle związana z jego gospodarstwem i jest niezbędna dla zapewnienia realizacji działalności rolniczej oraz zabezpieczenia potrzeb rolnika związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego; 7. art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP, przez ingerencję w sferę praw i wolności obywatelskich oraz przez bezzasadne, nieadekwatne ograniczenie skarżącemu prawa własności działki, poprzez uniemożliwienie zagospodarowanie jej w kierunku zabudowy zagrodowej. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.) – dalej: "p.p.s.a.". Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu ustalenia dokonane w sprawie przez organy są wystarczające i mogą stanowić podstawę do poddania kontroli legalności stanowiska wyrażonego w wydanej decyzji, w tym zastosowanych przepisów prawa – art. 133 § 1 p.p.s.a. Stan faktyczny sprawy został zatem ustalony zgodnie z wymogami stawianymi art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Organy dokonały ustaleń adekwatnych do zakresu i przedmiotu postępowania wyjaśniającego determinowanego przepisami prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych. Uwzględniły również specyfikę danej sprawy, która stanowi o stanie faktycznym. Ocena zgromadzonego materiału dokonana została natomiast zgodnie z zasadami swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), a motywy którymi kierowały się organy zostały szczegółowo wyjaśnione w uzasadnieniu decyzji. Przekazane akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dodatkowych dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Zgodnie z art. 53 ust.4 pkt 6 w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.z.p., decyzję o ustaleniu warunków zabudowy wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych - w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne i leśne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami. Wymaga podkreślenia, że uzgodnienie w trybie art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. jest wymagane w stosunku do wszystkich gruntów wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu art. 92 ust. 2 u.g.n., ma więc szerszy zakres zastosowania niż art. 61 ust. 1 pkt 4 u.p.z.p., który dotyczy tych gruntów, których zmiana przeznaczenia następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego i wymaga uzyskania zgody właściwego organu na podstawie art. 7 ust. 1 i 2 u.o.g.r. Natomiast ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych stanowi przepisy odrębne w rozumieniu art. 61 ust. 1 pkt 5 u.p.z.p. Obejmuje swym działaniem wszelkie grunty rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 u.o.g.r. Z kolei art. 3 ust. 1 u.o.g.r. wyznacza kierunki ochrony gruntów rolnych. Celem uzgodnienia z art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. jest zaś ochrona rolnego charakteru gruntów, która nie ogranicza się wyłącznie do samego terenu objętego wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. Realizacja przedsięwzięcia nie może bowiem prowadzić do naruszenia wartości chronionych przepisami ustawy szczególnej, która to ochrona polega na ograniczaniu przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze lub nieleśne, jak i zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej (art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.o.g.r.). Wymaga to ustalenia, że planowana inwestycja będzie służyć rolniczemu wykorzystaniu terenu lub że, pomimo odmiennego charakteru, da się pogodzić z rolnym przeznaczeniem gruntu. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że wniosek inwestora obejmuje część działki nr [...], stanowiącej grunty rolne stanowiące użytki rolne III klasy, oznaczone w ewidencji gruntów i budynków symbolem ŁIII (łąki trwałe). Prawidłowo zatem uznały organy, że teren objęty wnioskiem stanowi grunt rolny również w rozumieniu art. 92 ust. 2 u.g.n. i w konsekwencji projekt decyzji o ustaleniu warunków zabudowy podlega uzgodnieniu w zakresie określonym art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że inwestor posiada gospodarstwo rolne na terenie gminy [...] o powierzchni 2,3694 ha (2,3608 ha przeliczeniowe), które łącznie przekracza średnią wielkość gospodarstwa w gminie [...] (średnia powierzchnia gospodarstwa rolnego w gminie [...] - 1,1049 ha fiz. tj. 1,0993 ha przeliczeniowe). Inwestor przedłożył do wniosku informację dotyczącą funkcjonalnego powiązania gospodarstwa rolnego z planowaną zabudową o charakterze zagrodowym argumentując, że działka nr [...] jest funkcjonalnie i organizacyjnie powiązana z jego gospodarstwem rolnym, położona około 100 m w linii prostej od starych zabudowań. Wnioskodawca wskazał, że po wybudowaniu nowych zabudowań zagrodowych zamierza przenieść działalność na działkę nr [...]. Wbrew zarzutom skargi Sąd nie znalazł podstaw do zakwestionowania legalności stanowiska organów obydwu instancji, wyrażonych w zaskrzonych rozstrzygnięciach. W ocenie Sadu organy wykazały, że uwzględnienie wniosku inwestora stoi w sprzeczności z celami u.o.g.r. oraz ochroną gruntów rolnych. W przekonaniu Sądu prawidłowo przyjęto, że brak jest racjonalnego uzasadnienia kreowania kolejnej (drugiej) zabudowy zagrodowej na terenie jednej miejscowości dla tego samego rolnika, który prowadzi gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni 2,3694 ha., zlokalizowane na terenie jednej gminy. Słusznie wskazano, że przesłany do zaopiniowania projekt decyzji nie potwierdza, że kolejna zagroda w gospodarstwie rolnika miała służyć i była niezbędną dla zabezpieczenia jego potrzeb związanych z prowadzeniem i obsługą tegoż gospodarstwa, bądź ułatwienia gospodarowania w prowadzonym gospodarstwie rolnym. Zwłaszcza, że na terenie istniejącego siedliska zlokalizowany jest drugi budynek mieszkalny wybudowany w technologii murowanej, którego rok zakończenia budowy datowany jest na 1980 r. Nie mniej istotne jest wskazanie przez organy, że zaplecze powierzchniowe działek stanowiących siedlisko w gospodarstwie rolnym (działki nr [...]) daje możliwość rozbudowy, jak również modernizacji zabudowań zagrodowych zlokalizowanych na jej terenie, a nie podano żadnych argumentów wskazujących na brak możliwości rozbudowy istniejącego siedliska. Organy zasadnie wskazały, że przepisy u.p.z.p. nie definiują pojęcia "zabudowa zagrodowa", jednak utrwalone już orzecznictwo wskazuje, że pod tym pojęciem należy rozumieć zespół budynków znajdujących się w obrębie jednego podwórza. Zagroda jest tą częścią gospodarstwa, na której znajdują się budynki niezbędne do jego prowadzenia, w tym budynek mieszkalny rolnika, budynki inwentarskie i gospodarcze, które w ujęciu modelowym powinny być zlokalizowane w formie skoncentrowanej, w formie jednego "podwórza". Zabudowa w postaci zagrody prowadzi do powstania "siedliska". Aby można zastosować art. 61 ust. 4 u.p.z.p. i wydać decyzję o warunkach zabudowy dla zabudowy w rodzaju zabudowy zagrodowej, "siedlisko" winno znajdować się na terenie gospodarstwa rolnego wnioskodawcy, zaś jedno gospodarstwo rolne może mieć co najwyżej jedna działkę siedliskową. Wprawdzie nie ma generalnego zakazu zmiany przeznaczenia gruntów rolnych na nierolne i nieleśne, to jednak przepis art. 3 ust. 1 pkt 1u.o.g.r. wyraża zasadę ograniczania przeznaczania gruntów rolnych na cele nierolnicze lub nieleśne. Ponadto przepis ten należy odczytywać systemowo a więc także uwzględniając treść art. 6 ust. 1 u.o.g.r. który stanowi, że na cele nierolnicze i nieleśne można przeznaczać przede wszystkim grunty oznaczone w ewidencji gruntów jako nieużytki, a w razie ich braku - inne grunty o najniższej przydatności produkcyjnej. Wykładnia art. 6 ust. 1 u.o.g.r. prowadzi do wniosku, że zmiana przeznaczenia gruntów rolnych odnosić się powinna do nieużytków i gruntów o najniższej przydatności produkcyjnej, zaś wyjątkowo do gruntów najwyższej klasy. W kontekście powyższego słusznie wskazały organy, że możliwość dopuszczenia budowy drugiego obiektu o charakterze mieszkalnym związanego z siedliskiem (zagrodą rolniczą) w gospodarstwie rolnym, może natomiast nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. W związku z powyższym, w przypadku wystąpienia w niniejszej sprawie sytuacji wyjątkowych, inwestor winien był wykazać konieczność budowy nowego budynku mieszkalnego oraz budynku gospodarczego w zabudowie zagrodowej w kontekście istniejących już w "siedlisku" dwóch budynków mieszkalnych. Zdaniem Sądu, takiej zależności skarżący nie wykazał, co w konsekwencji obligował organy do odmowy uzgodnienia projektu decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazuje, ze stan techniczny istniejących budynków w gospodarstwie rolnym skarżącego nie stanowi okoliczności przemawiającej za i uwzględnieniem wniosku i umożliwieniem realizacji nowej zabudowy. Obowiązkiem skarżącego jako właściciela jest bowiem, wynikający z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2026 r. poz. 524 z późn. zm.), obowiązkiem utrzymywania obiektów w należytym stanie technicznym oraz użytkowania ich zgodnie z przeznaczeniem. Również podnoszony brak dojazdu do gospodarstwa nie przemawia za ograniczeniem ochrony wnioskowanego gruntu rolnego. Nie jest bowiem zrozumiałe, w jaki sposób wykreowanie nowej zabudowy oddalenie od dotychczasowego siedliska, ma przełożyć się na dostęp istniejącego gospodarstwa do drogi publicznej. Z powyższych przyczyn Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
5 grudnia 2025
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Jolanta Kłoda-Szeliga Magdalena Józefczyk /sprawozdawca/ Maria Mikolik /przewodniczący/

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny