II SA/Rz 156/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Paweł Zaborniak /spr./ AWSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi P. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej P. F. kwotę 480 zł /słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Przedmiotem skargi P. F. (dalej: "Skarżąca") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w ("SKO", "Kolegium") z dnia [...] grudnia 2020 r., nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa do świadczenia wychowawczego. W podstawie prawnej decyzji organ powołał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 lit. j, art. 11, art. 67, art. 68 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz. U. UE L Nr 166 str. 1, ze zm. – zwane dalej "rozporządzeniem nr 883/2004). Jak wynika z akt sprawy dnia [...] maja 2016 r. P. F. złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko: N. F. na okres zasiłkowy 2016/2017. Po rozpoznaniu tego wniosku Wojewoda decyzją z [...] grudnia 2018 r. nr [...] odmówił przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko N. F. ur. [...] listopada 2014 r. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Decyzja ta wskutek złożonego odwołania została uchylona mocą decyzji SKO w z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Kolejną decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Wojewoda ponownie odmówił przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko N. F. na okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Również i ta decyzja została uchylona - decyzja SKO w z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] - a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Wojewoda decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...] odmówił przyznania P. F. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko: N. F. ur. [...].11.2014 r. w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Wojewoda ustalił, że P. F. (ojciec dziecka) był zatrudniony we Francji od 22 stycznia 2013 r., a od 22 listopada 2016 r. do chwili obecnej prowadzi działalność gospodarczą na terenie Francji. P. F. (matka dziecka) nie jest zatrudniona, nie prowadzi działalności gospodarczej, nie pobiera zasiłku dla bezrobotnych oraz nie jest ubezpieczona w KRUS. P. F.k wraz z dzieckiem zamieszkuje w Polsce. Powołując się na art. 68 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 883/2004 organ wskazał, że w okresie od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. ustawodawstwo francuskie na zasadzie pierwszeństwa ma zastosowanie. Wskazując natomiast na unormowanie art. 60 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego podał, jeżeli instytucja, w której złożono wniosek, uzna, że zastosowanie ma jej ustawodawstwo, jednak nie na zasadzie pierwszeństwa zgodnie z art. 68 ust. 1 i 2 rozporządzenia podstawowego, niezwłocznie podejmuje tymczasową decyzję w sprawie zasad pierwszeństwa, które mają być stosowane, oraz przekazuje wniosek do instytucji innego państwa członkowskiego zgodnie z art. 68 ust. 3 rozporządzenia podstawowego, oraz informuje o tym również wnioskodawcę. Instytucja ta zajmuje stanowisko w sprawie decyzji tymczasowej w terminie dwóch miesięcy. W dniu 12 września 2016 r. wydana została decyzja tymczasowa i wniosek P. F. o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego został przesłany do instytucji właściwej we Francji, celem jego rozpatrzenia. Instytucja francuska w przewidzianym terminie nie zaprzeczyła swojego pierwszeństwa. Wojewoda zaznaczył także, że dnia 25 marca 2019 r. do organu wpłynęło zaświadczenie z którego wynika, że P. F. przysługują świadczenia rodzinne we Francji w wysokości 131,16 euro miesięcznie na dziecko począwszy od 2016 r. W tej sytuacji uznał, że na podstawie art. 68 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 883/2004 w okresie od 1 października 2017 r. do 30 września 2018 r. należy zawiesić uprawnienie do świadczeń rodzinnych w Polsce (w tym przypadku do świadczenia wychowawczego) do wysokości kwoty świadczeń przewidzianych przez ustawodawstwo francuskie i ustalić czy w Polsce może być przyznany dodatek dyferencyjny. Po porównaniu wysokości świadczeń Wojewoda wskazał, że kwoty świadczeń przysługujących we Francji przekraczają kwotę możliwego do przyznania świadczenia wychowawczego. Z tej przyczyny nie przysługuje dodatek dyferencyjny i odmówiono przyznania świadczenia wychowawczego. W odwołaniu od tej decyzji P. F. wniosła o jej zmianę i przyznanie wnioskowanego świadczenia oraz wypłatę zaległego dodatku dyferencyjnego za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Zarzuciła, że organ nie wykonał wytycznych wynikających z uprzednio wydanych decyzji Kolegium. Błędnie wskazał, że wysokość świadczenia przysługującego we Francji na rodzinę z dwojgiem dzieci wynosi 131,16 euro miesięcznie na dziecko. Kwota ta przysługuje na dwoje dzieci. Podkreśliła, że w Polsce posiada prawo do pobierania świadczenia wychowawczego w kwocie 500 zł. Świadczenie rodzinne uzyskane za granicą jest niższe od przysługującego jej w Polsce, zatem jest uprawniona do dodatku dyferencyjnego. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. SKO w utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Podzielając w całości ustalenia organu I instancji Kolegium jako niezasadne oceniło zarzuty odwołania. Podało, że wojewoda jako organ właściwy do koordynacji świadczeń rodzinnych i świadczenia wychowawczego ustala czy i od kiedy w danej sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz ustala które państwo członkowskie ma pierwszeństwo w wypłacie świadczeń rodzinnych a osoba zainteresowana nie ma możliwości dokonania wyboru pomiędzy państwami z których chciałaby otrzymywać świadczenia rodzinne w pierwszej kolejności. Sam fakt pobierania bądź nie świadczeń za granicą nie ma znaczenia, ponieważ na podstawie obowiązujących przepisów prawa ustalono pierwszeństwo do wypłaty świadczeń rodzinnych za granicą. Organ ustalając prawo do zasiłku dyferencyjnego, celem porównania świadczeń bierze pod uwagę świadczenia na dane dziecko za granicą. Zaznaczono, że wniosek o świadczenie wychowawcze został przekazany do instytucji właściwej za granicą wraz z wszelkimi informacjami niezbędnymi do ustalenia prawa do świadczeń poza granicami Polski celem jego rozpatrzenia. SKO stwierdziło, że organ I instancji szczegółowo opisał na podstawie jakich przesłanek i dokumentów wydał rozstrzygnięcie i przedstawił szczegółowe wyliczenie należnych świadczeń rodzinnych. Skargę na powyżej opisaną decyzję wywiodła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie P. F. wnioskując o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Kwestionowanej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę dowodu z zaświadczenia o przysługujących P. F. we Francji świadczeniach rodzinnych, skutkujących uznaniem, że wysokość świadczenia przysługującego we Francji na rodzinę z dwojgiem dzieci wynosi 131,16 euro miesięcznie na dziecko, w sytuacji kiedy świadczenie to przysługuje na dwoje dzieci; - art. 68 ust. 2 i 3 rozporządzenia nr 883/2004 poprzez błędne uznanie, że skarżącej nie przysługuje dodatek dyferencyjny. Skarżąca podtrzymała zarzuty odwołania dotyczącego błędnego przyjęcia, że kwota zasiłku we Francji w przypadku rodziny z dwojgiem dzieci wynosi 131,16 euro miesięcznie na każde z dwojga dzieci. Kwota ta przysługuje łącznie na dwoje dzieci. Organ dokonał błędnej oceny dowodu z zaświadczenia, które wpłynęło dnia 25 marca 2019 r., a w którym wskazano, że P. F. przysługuje francuskie świadczenie rodzinne począwszy od miesiąca następującego po narodzinach drugiego dziecka. W odpowiedzi na skargę SKO zawnioskowało o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako zasadna, została przez Sąd uwzględniona. Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137; zwana dalej P.u.s.a.), zaś zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 ust. 3 zzs⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r. poz. 374 ). Przedmiotem skargi uczyniono w niniejszej sprawie decyzję SKO o utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody o odmowie przyznania P. F. prawa do świadczenia wychowawczego na dziecko : N. F. za okres od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. W toku zakończonego postępowania administracyjnego P. F. była reprezentowana przez fachowego pełnomocnika – radcę prawnego. Pełnomocnik, działając w imieniu w/w Strony pismem z dnia 24 września 2019 r., złożył odwołanie od decyzji Wojewody z dnia [...] września 2019 r., nr [...]. Podkreślono w nim m.in., iż Organ I instancji kolejny raz błędnie wskazał, że wysokość świadczenia przysługującego we Francji na rodzinę z dwojgiem dzieci wynosi 131,16 euro miesięcznie na dziecko. Tymczasem wskazana kwota przysługuje na dwoje dzieci. P. F. posiada w Polsce prawo do pobierania świadczenia wychowawczego w wysokości 500 zł, zaś świadczenie rodzinne uzyskane za granicą jest niższe od przysługującego jej w Polsce i wynosi 65,58 euro, co w przeliczeniu na złotówki wynosi około 278 zł. W rezultacie jest ona uprawniona do dodatku dyferencyjnego. W odniesieniu do opisanego zarzutu odwołania SKO w zaskarżonej do WSA decyzji stwierdza, że w dniu 25 marca 2019 r. wpłynęło do Organu zaświadczenie, z którego to wynika, że P. F. przysługuje francuskie świadczenie rodzinne począwszy od miesiąca następującego po narodzinach drugiego dziecka. Ponadto zaświadczenie zawiera wskazanie miesięcznych kwot zasiłku na dziecko we Francji. W przypadku rodziny z dwójką dzieci na utrzymaniu, jest to kwota w wysokości 131,16 euro miesięcznie na dziecko, począwszy od 2016 r. Zdaniem Sądu, wskazany wyżej dokument instytucji francuskiej potwierdzający prawo członka rodziny skarżącej do zagranicznych świadczeń rodzinnych oraz ich wysokości, nie został właściwie oceniony przez Organ odwoławczy, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 7, art. 77, art. 80 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Ma rację pełnomocnik strony, iż SKO nie przeprowadziło w stopniu należytym dowodu z treści zaświadczenia instytucji francuskiej o przysługujących rodzinie F. we Francji świadczeniach rodzinnych oraz o ich miesięcznej wysokości na dziecko. W przesłanych do Sądu aktach administracyjnych znajduje się dokument instytucji francuskiej o dacie : 18 marca 2019 r. Dokument ten został złożony w Organie przez pełnomocnika strony dnia 25 marca 2019 r. wraz z tłumaczeniem z języka francuskiego wykonanym przez tłumacza przysięgłego. Ponad wszelką wątpliwość wynika z treści tłumaczenia, że miesięczna kwota świadczeń rodzinnych jest zmienna w zależności od ilości dzieci na utrzymaniu w rodzinie oraz poziomu dochodów. Jednocześnie stwierdza się tam, że świadczenia rodzinne przysługują od 2016 r. do 2019 r. na dwójkę dzieci, a więc nie na każde z dzieci z osobna, jak uznało to SKO za organem pierwszej instancji. Zawarto tam zapis : Świadczenia rodzinne w latach 2016, 2017, 2018, 2019: na 2 dzieci: 131,16 € miesięcznie. Dlatego nie można było na jego podstawie kategorycznie przyjąć, że podana kwota euro przysługiwała na każde z dzieci strony skarżącej. Dokument, na którym oparto się w niniejszym postępowaniu może więc dowodzić, iż kwota świadczeń rodzinnych przysługujących Ojcu dzieci jest znacznie niższa niż uznał to Organ odwoławczy. SKO pomimo jasno postawionego w odwołaniu zarzutu nie rozważyło w sposób wymagany przez kodeksową zasadę prawdy obiektywnej, czy kwota 131,16 euro jest kwotą należną miesięcznie na każde z dzieci, czy też jak może wynikać to z treści tłumaczenia dokumentu francuskiego oraz wyjaśnień pełnomocnika strony na dwójkę dzieci. Jest przy tym oczywiste, że zaznaczona kwestia ma istotne znaczenie dla sprawy. Niewykluczone zostało czy kwota świadczenia rodzinnego we Francji jest niższa od przysługującego w Polsce świadczenia wychowawczego, co oznaczałoby prawo strony do dodatku dyferencyjnego. Zatem ponownie rozpoznając odwołanie strony Kolegium zobligowane będzie do jednoznacznego wyjaśnienia podkreślonego wyżej zagadnienia, co powinno polegać na przeprowadzeniu dowodu potwierdzającego wysokość świadczenia francuskiego przysługującego na córkę strony – N. F. - w okresie świadczeniowym od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. Z wyłożonych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., w związku z art 7, art. 77 i art. 80, art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Natomiast o kosztach postępowania przed Sądem orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 § 2 P.p.s.a. obejmując nimi koszty wynagrodzenia przysługującego radcy prawnemu.