II SA/Rz 1471/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 22 września 2025 r. nr O-VII.6231.16.2025 w przedmiocie odmowy udostępnienia ksiąg metrykalnych w celu wykonania fotografii I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia 14 sierpnia 2025 r. nr USC.5364.5.1.2025; II. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżącego K. B. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

KB (dalej: "wnioskodawca", "Skarżący") wnioskiem z 16 lipca 2025 r. zwrócił się do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] (dalej USC) o udostępnienie ksiąg akt metrykalnych (całe księgi) w celu ich sfotografowania (skanerem bezdotykowym), tj. ksiąg urodzeń z lat 1869-1924, małżeństw i zgonów 1861-1944. Jak wyjaśnił, skany ksiąg zostaną opublikowane na stronach internetowych [...]. Kierownik USC w [...] decyzją z [...] sierpnia 2025 r. nr [...] odmówił udostępnienia ksiąg metrykalnych – urodzeń od roku 1869 do 1924 oraz małżeństw i zgonów od roku 1861 do 1944, w celu sfotografowania skanerem bezdotykowym. W uzasadnieniu organ powołując się na art. 128 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 594 ze zm., dalej: "P.a.s.c.") wyjaśnił, że odmówił udostępnienia wnioskowanych ksiąg metrykalnych, aby nie narazić się na zarzut udostępnienia akt żyjących osób, ich danych osobowych oraz danych wrażliwych osobom nieuprawnionym, bądź danych, które mogą naruszyć dobra osobiste żyjących zstępnych. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 130 ust. 4 w zw. z art. 128 ust. 1 P.a.s.c. oraz art. 16a ust. 1, art. 16b ust. 2 pkt 1 oraz art. 16d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r., poz. 164 ze zm., dalej: "u.n.z.a.") poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że udostępnianie akt stanu cywilnego, po upływie okresu 80 lat dla akt małżeństw i zgonów oraz 100 lat dla akt urodzeń, które nie zostały jeszcze przekazane do archiwum państwowego, nie skutkuje dostępnością dokumentacji, co w konsekwencji doprowadziło organ do uznania, że odwołującemu nie przysługuje prawo do udostępnienia przedmiotowych ksiąg zawierających akta stanu cywilnego poprzez ich skanowanie. Zwrócił się o uchylenie decyzji i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy poprzez udostępnienie do skanowania akt stanu cywilnego wskazanych we wniosku. Wojewoda Podkarpacki decyzją z 22 września 2025 r. nr O-VII.6231.16.2025, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. - dalej: k.p.a.) w zw. z art. 11 ust. 2, art. 2 ust. 6, art. 128 ust. 1 P.a.s.c. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, kiedy księga stanu cywilnego staje się materiałem archiwalnym oraz czy jednostka archiwalna jaką jest księga stanu cywilnego może być traktowana jednocześnie jako materiał archiwalny i niearchiwalny w zależności od dat sporządzenia poszczególnych, znajdujących się w niej aktów stanu cywilnego. Wojewoda wyjaśnił, że możliwość dostępu do ksiąg stanu cywilnego regulują przepisy P.a.s.c. Data zamknięcia księgi stanu cywilnego jest decydującą przy ustalaniu, czy upłynął przewidziany w przepisach prawa okres jej przechowywania w urzędzie stanu cywilnego i tym samym stała się ona materiałem archiwalnym. Wyjaśnił, że księgi łączone nie są zbiorami oddzielnych ksiąg stanu cywilnego, lecz samodzielnymi księgami stanu cywilnego. Nie podlegają rozdzieleniu. Wszystkie księgi stanu cywilnego, niezależnie od tego, kiedy i gdzie zostały sporządzone łączy jedna wspólna cecha - są samodzielnymi, zamkniętymi zbiorami aktów stanu cywilnego stanowiącymi dowody wyłączne zdarzeń w nich stwierdzonych. Terminy przechowywania ksiąg w urzędach stanu cywilnego określają przepisy P.a.s.c. Przepisy te stanowią lex specialis w stosunku do przepisów u.n.z.a. Ustawodawca celowo i świadomie określił odrębnie moment, gdy księga stanu cywilnego staje się materiałem archiwalnym. Wojewoda podał, że kierownik urzędu stanu cywilnego przekazuje do właściwych archiwów państwowych księgi stanu cywilnego prowadzone przed dniem wejścia w życie P.a.s.c. wraz z aktami zbiorowymi rejestracji stanu cywilnego oraz skorowidzami alfabetycznymi po upływie 100 lat od zamknięcia księgi urodzeń, a po upływie 80 lat od zamknięcia księgi małżeństw i księgi zgonów (art. 128 ust. 1 P.a.s.c.). Jeśli w księdze stanu cywilnego była prowadzona więcej niż jedna księga stanu cywilnego, to termin jej przechowywania jest liczony od daty zamknięcia ostatniej księgi stanu cywilnego prowadzonej w danej księdze. W efekcie księga stanu cywilnego zawierająca np. księgi urodzeń, małżeństw i zgonów, powinna być przechowywana przez okres właściwy dla księgi urodzeń, czyli przez najdłuższy możliwy. Udostępnianie aktów stanu cywilnego znajdujących się w takiej księdze, która nie jest jeszcze materiałem archiwalnym i dla której nie upłynął okres jej przechowywania w urzędzie stanu cywilnego, podlega przepisom P.a.s.c. Z kolei udostępnianie ksiąg stanu cywilnego, dla których okres przechowywania w urzędzie stanu cywilnego już minął, w wyniku czego stały się one materiałem archiwalnym, obydwa się w oparciu o przepisy u.n.z.a. – art. 130 ust. 4 P.a.s.c. Wojewoda zaznaczył, że wszystkie księgi objęte wnioskiem znajdujące się w USC w [...] nie są jeszcze materiałem archiwalnym. Księgi te muszą być przechowywane w USC do czasu, gdy minie okres ich przechowywania wskazany w ustawie (art. 128 ust. 1 P.a.s.c.). Z tej przyczyny, jak podkreślił Wojewoda art. 130 ust. 4 P.a.s.c. nie mógł mieć zastosowania. Przepis ten przewiduje, że tylko w odniesieniu do ksiąg stanu cywilnego, co do których okres przechowywania już upłynął i powstał obowiązek ich przekazania do archiwum państwowego, dopuszczalne jest udostępnienie przez właściwego kierownika urzędu stanu cywilnego tych ksiąg na zasadach określonych w u.n.z.a. Wojewoda wyjaśnił, że wnioskodawca zwrócił się o udostępnienie ksiąg na podstawie przepisów u.n.z.a. w zw. z P.a.s.c. Organ I instancji ustalił, że udostępnienie ksiąg na zasadach określonych w wyżej wskazanych przepisach jest niemożliwe, ponieważ żadna z ksiąg będąca przedmiotem zainteresowania a znajdująca się w USC w [...] nie jest jeszcze materiałem archiwalnym. Wszystkie akty stanu cywilnego znajdują się w tzw. księgach łączonych. Księgi łączonej kierownik urzędu stanu cywilnego nie rozdziela na poszczególne rodzaje ani roczniki, traktuje daną księgę jako całość (która na gruncie u.n.z.a. określana może być jako samodzielna jednostka archiwalna). Żądając udostępnienia tej księgi jedynie w jej części skarżący powoduje sytuację, w której księgę łączoną, będącą fizycznie jedną księgą dzieli się na częściowo materiał archiwalny, a w drugiej części traktuje się ją jako księgę stanu cywilnego, z której udostępnienie regulują przepisy szczególne, czyli przepisy P.a.s.c. Jest to sprzeczne z założeniami ustawy oraz wiążącą organ wykładnią przepisów przedstawioną przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Reasumując Wojewoda podkreślił, że jeżeli w sprawie nie ma podstaw do zastosowania art. 130 ust. 4 P.a.s.c., to tym bardziej brak jest również podstaw do stosowania zasad wynikających z przepisów u.n.z.a. Organ odwoławczy podzielił dokonaną przez organ I instancji interpretację norm prawa materialnego, która jest zgodna z wiążącymi organ wytycznymi Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie KB (reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego) wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, w szczególności: art. 128 ust. 1 i art. 130 ust. 4 P.a.s.c. w zw. z art. 16a ust. 1, art. 16b ust. 2 pkt 1 oraz art. 16d ust. 1 pkt 1 u.n.z.a. poprzez błędną wykładnią i niewłaściwe zastosowanie, uznając, że księgi stanu cywilnego prowadzone przy dniem wejścia w życie P.a.s.c., a znajdujące się w archiwum urzędu stanu cywilnego nie podlegają udostępnieniu poprzez ich zeskanowanie na podstawie przepisów u.n.z.a., tj. 100 lat w przypadku ksiąg urodzeń i 80 lat w przypadku księgi małżeństw lub zgonów, również w sytuacji gdy księgi te są łączone. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Dokonując kontroli w wyżej wskazanym zakresie Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak również decyzja ją poprzedzająca naruszają prawo w sposób uzasadniający ich uchylenie. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w przedmiocie odmowy udostępnienia ksiąg metrykalnych w celu zeskanowania. Na gruncie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach obowiązuje zasada powszechności dostępu do materiałów archiwalnych – art. 16 a u.n.z.a. Przez materiały archiwalne należy rozumieć zgodnie z tą ustawą: wszelkiego rodzaju akta i dokumenty, korespondencję, dokumentację finansową, techniczną i statystyczną, mapy i plany, fotografie, filmy i mikrofilmy, nagrania dźwiękowe i wideofonowe, dokumenty elektroniczne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 700, 730, 848, 1590 i 2294) oraz inną dokumentację, bez względu na sposób jej wytworzenia, mającą znaczenie jako źródło informacji o wartości historycznej o działalności Państwa Polskiego, jego poszczególnych organów i innych państwowych jednostek organizacyjnych oraz o jego stosunkach z innymi państwami, o rozwoju życia społecznego i gospodarczego, o działalności organizacji o charakterze politycznym, społecznym i gospodarczym, zawodowym i wyznaniowym, o organizacji i rozwoju nauki, kultury i sztuki, a także o działalności jednostek samorządu terytorialnego i innych samorządowych jednostek organizacyjnych - powstała w przeszłości i powstająca współcześnie. Materiały archiwalne wchodzą w skład zasobu archiwalnego, którym dysponują archiwa państwowe wykonujące usługi w zakresie wyszukania informacji i danych zawartych w materiałach archiwalnych. Skarżący działając na podstawie art. 16 a ust. 1, art. 16b ust. 2 pkt 1, art 16 d ust. 1 pkt 1 u.n.z.a. w zw. z art. 130 ust. 4 P.a.s.c. zwrócił się o udostępnienie w celu wykonania skanów ksiąg metrykalnych znajdujących się w Urzędzie w celu zeskanowania wszystkich akt stanu cywilnego z wymienionych roczników. Organ I instancji odmówił udostępnienia akt wskazując, że znajdujące się w zasobach księgi są księgami łączonymi zawierającymi akta urodzeń, małżeństw i zgonów. Maksymalne okresy przechowywania ksiąg łączonych nie upłynęły, w związku z czym nie powstał obowiązek ich przekazania do właściwego archiwum państwowego, nie stały się materiałami archiwalnymi. Dostępność do takich aktów rozpoczyna się z momentem zamknięcia księgi stanu cywilnego, co w przypadku księgi łączonej jest równoznaczne z zamknięciem ostatniej księgi prowadzonej w danej księdze i dopiero wówczas Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego uzyskuje uprawnienie do udostępnienia aktu stanu cywilnego zarejestrowanego w tej księdze. Dodatkowo Organ I instancji wskazał, że nawet gdyby przyjąć, że dane należy udostępnić, to dostęp do danych podlega ograniczeniu ze względu na ochronę danych osobowych, jak również ze względu na zagrożenie trwałości księgi. Ponadto z uwagi na bardzo dużą ilość aktów objętych wnioskiem o udostępnienie, obecność pracownika przy udostępnianiu akt spowodowałaby ograniczenie możliwości wykonywania pozostałych bieżących zadań należących do obowiązków kierownika Urzędu Stanu Cywilnego. Z tym stanowiskiem zgodził się Organ II instancji. Podkreślając, że znane jest mu odmienne orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał na wiążące stanowisko Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Sąd nie zgadza się z tym stanowiskiem. W rozpoznawanej sprawie kluczowe jest dokonanie prawidłowej wykładni art. 130 ust. 4 P.a.s.c. w związku z art. 128 ust. 1 P.a.s.c. Zgodnie z art. 128 ust. 1 omawianej ustawy kierownik urzędu stanu cywilnego przekazuje do właściwych archiwów państwowych księgi stanu cywilnego prowadzone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy wraz z aktami zbiorowymi rejestracji stanu cywilnego oraz skorowidzami alfabetycznymi po upływie 100 lat od zamknięcia księgi urodzeń, a po upływie 80 lat od zamknięcia księgi małżeństw i księgi zgonów. Jeżeli w księdze stanu cywilnego była prowadzona więcej niż jedna księga stanu cywilnego, termin jej przechowywania jest liczony od daty zamknięcia ostatniej księgi stanu cywilnego prowadzonej w danej księdze. Na podstawie z kolei art. 130 ust. 4 P.a.s.c.: Akty stanu cywilnego sporządzone w księgach stanu cywilnego prowadzonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, po upływie okresów, o których mowa w art. 128 ust. 1 i 1a, nie podlegają przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego. Udostępnianie ich oraz akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub skorowidzów alfabetycznych przez kierownika urzędu stanu cywilnego przed przekazaniem księgi stanu cywilnego do właściwego archiwum państwowego odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r. poz. 164). Z powyższego przepisu wynika, że pomimo upływu wskazanych okresów kierownik urzędu stanu cywilnego musi nadal przechowywać akta stanu cywilnego, co nie oznacza jednak, że nie stają się one materiałami archiwalnymi. Jak stanowi bowiem przepis po upływie wskazanych terminów ich udostępnianie odbywa się na podstawie ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Nieprawidłowa jest interpretacja organów, zgodnie z którą brak upływu okresu przechowywania aktów stanu cywilnego ze względu chociażby na prowadzenie więcej niż jednej księgi stanu cywilnego w danej księdze stanu cywilnego, uniemożliwia udostępnienie tych ksiąg, dla których upłynął okres 100 lat w przypadku księgi urodzeń i 80 lat w przypadku księgi małżeństw lub zgonów. Kwestia przechowywania akt i zasad z tym związanych nie ma bezpośredniego przełożenia na kwestię udostępniania tych akt. Z art. 130 ust. 4 P.a.s.c. wynika jednoznaczny obowiązek kierownika urzędu stanu cywilnego udostępniania materiałów archiwalnych w postaci aktów stanu cywilnego lub aktów zbiorowych stanu cywilnego lub skorowidzów alfabetycznych po upływie okresów wskazanych w art. 128 ust. 1 i 1a P.a.s.c. W tym ostatnim przepisie mowa jest jedynie o ich przechowywaniu, co pozwala przyjąć, że przepis ten reguluje zasady udostępnienia materiałów o tyle, że wskazuje na podmiot odpowiedzialny za ich udostępnienie. Wykładnia art. 130 ust. 4 P.a.s.c. w związku z art. 128 ust. 1 i 1a P.a.s.c. musi odbywać się w świetle wyartykułowanej na wstępie ogólnej zasady powszechnego dostępu do materiałów archiwalnych określonej w art. 16a ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. W art. 16b ust. 2 pkt 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach mowa jest, że materiały archiwalne podlegają udostępnianiu nie wcześniej niż w przypadku: 1) aktów stanu cywilnego lub ksiąg stanu cywilnego, od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło odpowiednio sporządzenie aktu lub zamknięcie księgi, dotyczących: a) urodzeń - po 100 latach, b) małżeństw i zgonów - po 80 latach. Przepisy tej ostatniej ustawy stanowią lex specialis względem unormowań P.a.s.c. w zakresie, w jakim określają one co jest materiałem archiwalnym, oraz na jakich zasadach i w jakich formach odbywa się udostępnianie takich materiałów. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych taka wykładnia spotkała się z uznaniem (zob. wyrok NSA z 22 stycznia 2019 r., II OSK 417/17 i prawomocne wyroki: WSA w Krakowie z 5 listopada 2019 r., III SA/Kr 925/19; WSA w Warszawie z 4 kwietnia 2019 r., IV SA/Wa 538/19; WSA w Rzeszowie z 9 lutego 2022 r., II SA/Rz 1540/21; WSA w Łodzi z 7 marca 2022 r., III SA/Łd 221/22, wyrok NSA z 1 marca 2023 r., sygn. akt II OSK 192/22, wyrok NSA z 14 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 1243/21, wyrok NSA z 22 styczna 2019 r., sygn. akt II OSK 417/17 wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia nsa.gov.pl. ). Sąd w składzie rozpoznającym skargę ją podziela. W świetle powyższego stwierdzić należy, że okres przechowywania nie jest równoznaczny z okresem udostępniania akt. Jeszcze raz podkreślić należy, że przepisy art. 28 ust. 4 oraz 128 ust. 1 P.a.s.c. dotyczą okresu przechowywania i przekazywania akt do archiwów, a nie odnoszą się w ogóle do zasad udostępniania aktów stanu cywilnego. Z przepisów tych jednoznacznie wynika, że w przypadku, gdy księgi urodzeń, małżeństwa i zgonów są prowadzone w odrębnych woluminach, okres ich przechowywania w urzędzie stanu cywilnego oraz ich przekazywania do archiwum jest różny i niezależny od siebie. Natomiast jeżeli w księdze stanu cywilnego była prowadzona więcej niż jedna księga stanu cywilnego, termin jej przechowywania jest liczony od daty zamknięcia ostatniej księgi stanu cywilnego prowadzonej w danej księdze. W przepisie nie ma mowy o zamknięciu księgi (woluminu) jako całości, co również błędnie wywodzą organy. Trudno sobie wyobrazić, aby w przypadku gdy w jednym woluminie są prowadzone razem księga urodzeń, małżeństwa i zgonów, urząd stanu cywilnego dzielił ten wolumin w celu odłączenia od niego ksiąg prowadzonych dla aktów ślubów i zgonów. Analogicznie należy postępować, gdy w jednym woluminie są dodatkowo prowadzone księgi z wielu lat. W spornej sprawie zachodzą oba te przypadki. Natomiast niczym nie jest usprawiedliwiony wniosek, jakoby zasady przechowywania akt stanu cywilnego dotyczyły również ich udostępniania. Gdyby przyjąć odmiennie, wówczas okres 80 lat ustalony dla aktów małżeństw i zgonów byłby fikcyjny. Bowiem musiałyby one "czekać" jeszcze 20 lat aby upłynął okres przechowywania aktów urodzenia. W przypadku gdy w jednej księdze (woluminie) są sporządzone nie tylko wszystkie trzy rodzaje aktów stanu cywilnego, ale jeszcze dodatkowo są one sporządzone od bardzo wielu lat, okres oczekiwanie na powszechne udostępnienie, w wielu przypadkach przekroczyłby 100 lat. Trudności techniczne w udostępnieniu materiałów archiwalnych, na które powołuje się organ I instancji w szczególności w sytuacji, gdy objęte okresem ochronnym akty urodzenia znajdują się w tej samej księdze co akty małżeństwa i zgonu - stanowiące zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 2 P.a.s.c. materiał archiwalny, a także w sytuacji, gdy księga stanu cywilnego jednego rodzaju obejmuje wiele lat, ze względu na fakt, że stanowiła księgę metrykalną prowadzoną i przechowywaną w parafii danego wyznania, nie mogą być ograniczeniem obowiązującej zasady powszechnego dostępu określonej w art. 16a ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Sposób prowadzenia ksiąg nie może bowiem ograniczać zasady powszechnego dostępu wynikającej z art. 16a ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Odczytując w świetle powyższego obecnie obowiązujące przepisy z zakresu udostępniania aktów stanu cywilnego należy wskazać, że art. 128 ust. 1 zd. 2 P.a.s.c. dotyczy również takiej sytuacji, gdy w jednej księdze stanu cywilnego przechowuje się łącznie księgi jednego rodzaju prowadzone przez wiele lat, a nie tylko sytuacji, gdy dana księga zawiera księgi łączone urodzeń, małżeństw i zgonów. Odnosząc się z kolei do stanowiska Organów dotyczącego ograniczenia dostępu do dokumentów archiwalnych ze względu na ochronę dóbr osobistych i danych osobowych należy wskazać, że w tym przypadku punktem wyjścia dla oceny powinna być wyrażona w art. 16 a u.n.z.a., zasada powszechnego dostępu. Art. 16a ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach stanowi, że każdemu przysługuje prawo dostępu do materiałów archiwalnych - oznacza to, że dostęp do nich jest powszechny i żądający dostępu nie musi wykazywać "interesu prawnego" w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zatem przyjęta w art. 16a ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach zasada powszechnego dostępu nie wprowadza ograniczenia przez wskazanie kręgu podmiotowego uprawnionych do dostępu do materiału archiwalnego. Nie ma zatem podstaw prawnych do wyprowadzenia ograniczenia na mocy art. 45 ustawy o aktach stanu cywilnego. Jeśli zaś chodzi o ochronę danych osobowych, o których mowa w art. 16 b ust. 1 pkt 2 lit b ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach wymagają rozpoznania przy rozstrzygnięciu żądania udostępnienia, w trybie przepisów ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. ( patrz wyrok NSA z 22 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 417/17). Zatem jeśli Organ poweźmie wątpliwości w zakresie potrzeby ochrony tego rodzaju danych powinien przedsięwziąć stosowne środki mające na celu zapobieżenie ujawnieniu danych osób żyjących. Nie może jednak powołując się na abstrakcyjnie wskazane zagrożenia odmówić udostępnienia wszystkich danych. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 p.p.s.a.