II SA/Rz 1438/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 9 września 2025 r. nr O-VII.6231.13.2025 w przedmiocie odmowy wykonania nieuwierzytelnionej kopii lub skanu archiwalnego aktu urodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] z dnia 31 lipca 2025 r. nr USC.5362.460.2025; II. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz skarżącego A. J. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

AJ (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") 9 czerwca 2025 r. wystąpił do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] (dalej USC) o udostępnienie nieuwierzytelnionej kopii lub skanu aktu metrykalnego, tj. aktu urodzenia JS. Wyjaśnił, że wymieniony zmarł [...]. Jako podstawę prawną wniosku wskazał art. 130 ust. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 594 ze zm., dalej: "P.a.s.c."). Kierownik USC w [...] decyzją z [...] lipca 2025 r. nr [...] odmówił wykonania nieuwierzytelnionej kopii lub skanu archiwalnego aktu urodzenia JS. Organ wyjaśnił, że wydanie żądanego dokumentu jest możliwe jedynie po stwierdzeniu, że wnioskodawca jest osobą uprawnioną do uzyskania odpisu aktu urodzenia JS (art. 45 i art. 130 ust. 5 P.a.s.c.). Wobec powyższego, pismem z 14 lipca 2025 r. wezwał Skarżącego do wykazania odpowiedniego stopnia pokrewieństwa lub wykazania interesu prawnego do uzyskania wnioskowanego dokumentu. Jednocześnie poinformowano, że przedmiotowy akt urodzenia znajduje się w księdze łączonej, która nie stanowi materiału archiwalnego w rozumieniu przepisów P.a.s.c. Skarżący zakwestionował stanowisko organu. Organ I instancji wyjaśnił, że odmawia dokonania wnioskowanej czynności z uwagi na ochronę danych osobowych osoby, której akt dotyczy oraz dóbr osobistych zstępnych członków rodziny osoby, której akt mógłby być udostępniony. Przeglądanie skanu przez osobę inną niż wskazaną w katalogu osób uprawnionych na podstawie art. 45 ust. 1 P.a.s.c. umożliwiałoby ustalenie wyznania religijnego osoby, której dotyczy akt a tym samych w drodze domniemania, także wyznania religijnego żyjących zstępnych, jak również tak wrażliwych informacji jak: czy dane dziecko pochodziło z małżeństwa czy też było dzieckiem pozamałżeńskim oraz nr domu, w którym zamieszkiwała urodzona osoba. Powyższe może naruszać dobra osobiste zstępnych, w tym prawo do prywatności oraz cześć, godność i dobre imię osoby, o której skan aktu został złożony wniosek. W odwołaniu od tej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie art. 130 ust. 4 w zw. z art. 128 ust. 1 P.a.s.c. oraz art. 16a ust. 1 i 2, art. 16b ust. 2 pkt 1 oraz art. 16d ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (Dz. U. z 2020 r., poz. 164 ze zm., dalej: "u.n.z.a.") poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że udostępnianie nieuwierzytelnionej kopii lub skanu aktu urodzenia osoby urodzonej w 1920 r. i zmarłej w 1995 r. nie skutkuje powszechną jego dostępnością i zobowiązaniem organu do wykonania nieuwierzytelnionej kopii lub skanu. Wojewoda Podkarpacki decyzją z 9 września 2025 r. nr O-VII.6231.13.2025, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 1691 ze zm. - dalej: k.p.a.) w zw. z art. 11 ust. 2, art. 2 ust. 6, art. 45 ust. 1, art. 128 ust. 1 i art. 130 ust. 5 P.a.s.c. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że kwestią sporną w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, kiedy księga stanu cywilnego staje się materiałem archiwalnym oraz czy jednostka archiwalna jaką jest księga stanu cywilnego może być traktowana jednocześnie jako materiał archiwalny i niearchiwalny w zależności od dat sporządzenia poszczególnych, znajdujących się w niej aktów stanu cywilnego. Wojewoda wyjaśnił, że możliwość dostępu do ksiąg stanu cywilnego regulują przepisy P.a.s.c. Data zamknięcia księgi stanu cywilnego jest decydującą przy ustalaniu, czy upłynął przewidziany w przepisach prawa okres jej przechowywania w urzędzie stanu cywilnego i tym samym stała się ona materiałem archiwalnym. Organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z akt sprawy, akt urodzenia JS znajduje się w księdze łączonej, dla której okres przechowywania w urzędzie jeszcze nie minął. Rejestracja stanu cywilnego w niniejszej księdze prowadzona była do 1945 r., zatem księga ta musi być przechowywana w USC w [...] do czasu, gdy minie okres jej przechowywania wskazany w ustawie (art. 128 ust. 1 P.a.s.c.). Nie znajduje zastosowania art. 130 ust. 4 P.a.s.c, który stanowi, że tylko w odniesieniu do ksiąg stanu cywilnego, co do których okres przechowywania już upłynął i powstał obowiązek ich przekazania do archiwum państwowego, dopuszczalne jest udostępnienie przez właściwego kierownika urzędu stanu cywilnego tych ksiąg na zasadach określonych w u.n.z.a. Zdaniem Wojewody organ I instancji słusznie wezwał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia, że jest osobą uprawnioną do uzyskania odpisu aktu urodzenia JS bądź też do wykazania interesu prawnego w jego uzyskaniu. Ustawa jasno określa, kto może żądać od organu takiej czynności, a podmioty do tego uprawnione określa art. 45 P.a.s.c. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie jest spokrewniony z JS, nie posiada także interesu prawnego do udostępnienia mu kopii jego aktu urodzenia. Wojewoda wyjaśnił ponadto, że księgi łączone nie są zbiorami oddzielnych ksiąg stanu cywilnego, lecz samodzielnymi księgami stanu cywilnego. Nie podlegają rozdzieleniu. Wszystkie księgi stanu cywilnego, niezależnie od tego, kiedy i gdzie zostały sporządzone łączy jedna wspólna cecha - są samodzielnymi, zamkniętymi zbiorami aktów stanu cywilnego stanowiącymi dowody wyłącznie zdarzeń w nich stwierdzonych. Terminy przechowywania ksiąg w urzędach stanu cywilnego określają przepisy P.a.s.c. Przepisy te stanowią lex specialis w stosunku do przepisów u.n.z.a. Ustawodawca celowo i świadomie określił odrębnie moment, gdy księga stanu cywilnego staje się materiałem archiwalnym. Wojewoda podał, że kierownik urzędu stanu cywilnego przekazuje do właściwych archiwów państwowych księgi stanu cywilnego prowadzone przed dniem wejścia w życie P.a.s.c. wraz z aktami zbiorowymi rejestracji stanu cywilnego oraz skorowidzami alfabetycznymi po upływie 100 lat od zamknięcia księgi urodzeń, a po upływie 80 lat od zamknięcia księgi małżeństw i księgi zgonów (art. 128 ust. 1 P.a.s.c.). Jeśli w księdze stanu cywilnego była prowadzona więcej niż jedna księga stanu cywilnego, to termin jej przechowywania jest liczony od daty zamknięcia ostatniej księgi stanu cywilnego prowadzonej w danej księdze. W efekcie księga stanu cywilnego zawierająca np. księgi urodzeń, małżeństw i zgonów, powinna być przechowywana przez okres właściwy dla księgi urodzeń, czyli przez najdłuższy możliwy. Udostępnianie aktów stanu cywilnego znajdujących się w takiej księdze, która nie jest jeszcze materiałem archiwalnym i dla której nie upłynął okres jej przechowywania w urzędzie stanu cywilnego, podlega przepisom P.a.s.c. Z kolei udostępnianie ksiąg stanu cywilnego, dla których okres przechowywania w urzędzie stanu cywilnego już minął, w wyniku czego stały się one materiałem archiwalnym, obydwa się w oparciu o przepisy u.n.z.a. – art. 130 ust. 4 P.a.s.c. Wojewoda stwierdził brak podstaw do zastosowania art. 130 ust. 4 P.a.s.c., jak również do zastosowania zasad wynikających z przepisów u.n.z.a. Podzielił dokonaną przez organ I instancji interpretację norm prawa materialnego, która jest zgodna z wiążącymi organ wytycznymi Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Końcowo zaznaczył, że brak powołania w podstawie prawnej decyzji art. 45 ust. 1 P.a.s.c. nie prowadzi do konieczności uchylenia decyzji albo do stwierdzenia jej nieważności. W sprawie orzekał organ mający właściwość zarówno rzeczową, jak i miejscową. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy i zastosował do niego właściwe przepisy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie AJ (reprezentowany przez pełnomocnika - radcę prawnego) wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy, w szczególności: art. 130 ust. 4 w zw. z art. 128 ust. 1 P.a.s.c. oraz art. 16a ust. 1, 2, art. 16b ust. 2 pkt 1a oraz art. 16d ust. 1 pkt 2 u.n.z.a. poprzez błędną wykładnią polegająca na przyjęciu, że udostępnianie nieuwierzytelnionej kopii lub skanu aktu urodzenia osoby urodzonej w 1920 r. i zmarłej w 1995 r., nie skutkuje powszechną jego dostępnością i zobowiązaniem organu do wykonania nieuwierzytelnionej kopii lub skanu. Skarżący jako błędne ocenił stanowisko organów, które kwestię udostępniania wnioskowanych przez niego materiałów utożsamia z okresem ich przechowywania w urzędzie stanu cywilnego, tym bardziej, że przedmiotowy akt urodzenia dotyczy osoby zmarłej w 1995 r. Kluczowe jest wyjaśnienie czy akt urodzenia osoby urodzonej w 1920 r. i zmarłej w 1995 r. jest materiałem archiwalnym, co tym samym powoduje, że organ I instancji ma obowiązek udostępnienia akt urodzenia w formie niewierzytelnej kopii/skanu w oparciu o "u.n.z.a". W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2026 r. poz. 143) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. Z istoty kontroli legalności wynika, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddawszy ocenie legalności zaskarżoną decyzję w granicach wyżej wskazanych, Sąd stwierdził, że skarga okazała się zasadna. Spór w sprawie dotyczy odmowy wydania Skarżącemu archiwalnego aktu urodzenia JS urodzonego [...] 1920 r., zmarłego [...] 1995 r. w [...]. Kwestią sporną w niniejszym postępowaniu jest ustalenie, kiedy księga stanu cywilnego staje się materiałem archiwalnym oraz, czy jednostka archiwalna jaką jest księga stanu cywilnego może być traktowana jednocześnie jako materiał archiwalny i niearchiwalny w zależności od dat sporządzenia poszczególnych, znajdujących się w mej aktów stanu cywilnego. Należy przypomnieć, iż według Organu odwoławczego księga znajdująca się w Urzędzie Stanu Cywilnego w [...], której zażądała skarżąca strona, nie jest materiałem archiwalnym, zatem nie może być udostępnione przez Kierownika na zasadach wynikających z ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że możliwość dostępu do ksiąg stanu cywilnego regulują przepisy P.a.s.c. Data zamknięcia księgi stanu cywilnego jest decydującą przy ustalaniu, czy upłynął przewidziany w przepisach prawa okres jej przechowywania w urzędzie stanu cywilnego i tym samym stała się ona materiałem archiwalnym. Jak wynika z akt sprawy, akt urodzenia JS znajduje się w księdze łączonej, dla której okres przechowywania w urzędzie zdaniem organu -jeszcze nie minął. Rejestracja stanu cywilnego w niniejszej księdze prowadzona była do 1945 roku, zatem księga ta musi być przechowywana w Urzędzie Stanu Cywilnego w [...] do czasu, gdy minie okres jej przechowywania wskazany w ustawie (art. 128 ust. 1 P.a.s.c.). W związku z powyższym nie może mieć zastosowania przepis art. 130 ust. 4 ustawy Pa.s.c. Artykuł ten przewiduje, że tylko w odniesieniu do ksiąg stanu cywilnego, co do których okres przechowywania już upłynął i powstał obowiązek ich przekazania do archiwum państwowego, dopuszczalne jest udostępnienie przez właściwego kierownika urzędu stanu cywilnego tych ksiąg na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Okoliczności tej sprawy są analogiczne do tych, w jakich orzekał NSA w wyroku z dnia 1 marca 2023 r., sygn. II OSK 192/22 ( to i wszystkie powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych orzeczenia.nsa.gov.pl). Stwierdzono w nim przekonująco, iż nieprawidłowa jest taka ich interpretacja, która kwestię udostępniania wnioskowanych przez Skarżącego materiałów utożsamia z okresem ich przechowywania w urzędzie stanu cywilnego. Podkreślono, że z art. 130 ust. 4 P.a.s.c. wynika jednoznaczny obowiązek kierownika urzędu stanu cywilnego udostępniania materiałów archiwalnych w postaci aktów stanu cywilnego lub aktów zbiorowych stanu cywilnego lub skorowidzów alfabetycznych po upływie okresów wskazanych w art. 128 ust. 1 i 1a P.a.s.c. W tym ostatnim przepisie mowa jest jedynie o ich przechowywaniu, co pozwala przyjąć, że przepis ten reguluje zasady udostępnienia materiałów o tyle, że wskazuje na podmiot odpowiedzialny za ich udostępnienie. Wyraźnie podkreślono w tym judykacie: "Nie stanowi jednak podstawy do uznania, że brak upływu okresu przechowywania aktów stanu cywilnego ze względu chociażby na prowadzenie więcej niż jednej księgi stanu cywilnego w danej księdze stanu cywilnego, uniemożliwia udostępnienie tych ksiąg, dla których upłynął okres 100 lat w przypadku księgi urodzeń i 80 lat w przypadku księgi małżeństw lub zgonów". Wykładnia art. 130 ust. 4 P.a.s.c. w związku z art. 128 ust. 1 i 1a P.a.s.c. musi odbywać się w świetle ogólnej zasady powszechnego dostępu do materiałów archiwalnych określonej w art. 16a ust. 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. W art. 16b ust. 2 pkt 1 ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach mowa jest, że materiały archiwalne podlegają udostępnianiu nie wcześniej niż w przypadku: 1) aktów stanu cywilnego lub ksiąg stanu cywilnego, od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło odpowiednio sporządzenie aktu lub zamknięcie księgi, dotyczących: a) urodzeń - po 100 latach, b) małżeństw i zgonów - po 80 latach. Przepisy tej ostatniej ustawy stanowią według NSA lex specialis względem unormowań P.a.s.c. w zakresie, w jakim określają one co jest materiałem archiwalnym, oraz na jakich zasadach i w jakich formach odbywa się udostępnianie takich materiałów. Za prezentowanym w uzasadnieniu rozumieniem omawianych przepisów przemawia również kontekst historyczny prowadzenia ksiąg stanu cywilnego w latach, które obejmują księgi metrykalne. W istocie analogiczny sposób zinterpretowano i zastosowano przepisy P.a.s.c. w wyroku tutejszego Sądu z 18 marca 2026 r., sygn. akt II SA/Rz 1581/25, z 9 lutego 2022 r., o sygn. akt II SA/Rz 1540/22, z 19 października 2022 r., sygn. II SA/Rz 578/22, w wyroku WSA w Krakowie z 5 listopada 2019 r. sygn. III SA/Kr 925/19, w wyroku NSA z 22 stycznia 2019 r., sygn. II OSK 417/17 oraz w wyroku WSA w Warszawie z 4 kwietnia 2019 r. IV SA/Wa 538/19. W uzasadnieniach do powołanych wyroków zgodnie wskazano, że brak jest podstaw do uznania, że trudności techniczne w udostępnieniu materiałów archiwalnych (w szczególności w sytuacji, gdy objęte okresem ochronnym akty urodzenia znajdują się w tej samej księdze co akty małżeństwa i zgonu - stanowiące zgodnie z art. 28 ust. 1 pkt 2 materiał archiwalny) mogą wprowadzać ograniczenia w obowiązującej zasadzie powszechnego dostępu. W wyroku WSA w Rzeszowie z 19 października 2022 r., sygn. II SA/Rz 578/22 Sąd podkreślił, że z przepisu art. 130 ust. 4 P.a.s.c. wynika jednoznaczny obowiązek kierownika urzędu stanu cywilnego udostępniania materiałów archiwalnych w postaci aktów stanu cywilnego lub ksiąg stanu cywilnego w oparciu o reguły wynikające z ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Obowiązek ten powstaje każdorazowo w odniesieniu do aktów stanu cywilnego sporządzonych w księgach stanu cywilnego prowadzonych przed dniem wejścia w życie P.a.s.c., a więc przed 1 marca 2015 r., w sytuacji gdy księga stanu cywilnego nie została jeszcze przekazana do archiwum państwowego, a upłynęły okresy, o których mowa w art. 128 ust. 1 i ust. 1a P.a.s.c. Podkreślenia wymaga, że istota tej regulacji polega na wskazaniu podmiotu odpowiedzialnego za udostępnienie wskazanych nią materiałów w okresie przejściowym, tj. do czasu ich przekazania właściwemu archiwum, a nie terminów otwierających lub zamykających możliwość takiego udostępnienia. Zdaniem Sądu, w odniesieniu do księgi stanu cywilnego, w stosunku do której nie upłynął jeszcze okres jej przechowywania w urzędzie stanu cywilnego, choćby z uwagi na łączne prowadzenie w księdze zarówno księgi małżeństw, jak i urodzeń oraz zgonów, lecz jest ona księgą zamkniętą, co do zasady, również nie stosuje się przepisów P.a.s.c., gdy chodzi o udostępnianie zgromadzonych w niej zasobów, ponieważ wraz z zamknięciem tej księgi stanowi ona materiał archiwalny. Kwestię udostępniania materiałów archiwalnych reguluje zaś ustawa o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że błędna jest interpretacja organów administracji, które kwestię udostępniania wnioskowanych przez Skarżącego materiałów z ksiąg stanu cywilnego wiązały z okresem ich przechowywania w urzędzie stanu cywilnego. Trzeba zauważyć, że art. 128 ust. 1 i ust. 1a P.a.s.c. nie reguluje zasad udostępniania zawartości ksiąg stanu cywilnego, lecz normuje obowiązki kierownika urzędu stanu cywilnego związane z przekazaniem tych ksiąg do właściwych archiwów państwowych po upływie oznaczonych w tym przepisie terminów. Taka konstrukcja sama w sobie nie ustanawia zatem żadnych reguł dotyczących udostępniania ww. materiałów, a więc nie można było wywodzić z niej podstawy prawnej do odmowy ich udostępnienia. Jednocześnie z art. 130 ust. 4 p.a.s.c. oraz wcześniej powołanych przepisów nie można wywnioskować więcej niż to, że po upływie okresów wskazanych w art. 128 ust. 1 i ust. 1a P.a.s.c. akty stanu cywilnego sporządzone w księgach stanu cywilnego prowadzonych przed 1 marca 2015 r. (przed dniem wejścia w życie P.a.s.c.) z jednej strony nie podlegają przeniesieniu do rejestru stanu cywilnego, z drugiej zaś podlegają przekazaniu do właściwego archiwum państwowego, co jednak nie oznacza, że upływ okresów przekazania determinuje kwestię udostępnienia takich materiałów, w tym akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub skorowidzów alfabetycznych przez kierownika urzędu stanu cywilnego. Przepisy te stanowią bowiem o przechowywaniu a nie udostępnianiu ww. materiałów. Innymi słowy, art. 128 ust. 1, w szczególności zd. 2 oraz ust. 1a P.a.s.c. nie wprowadzają zmian w odniesieniu do zasad udostępniania aktów stanu cywilnego, bo okres przechowywania ksiąg nie oznacza, że wspólny jest także okres ich udostępniania. Zestawienie treści powyższych regulacji prowadzi do wniosku, że przepisy ustawy o narodowym zasobie archiwalnym należy traktować jako lex specialis względem unormowań P.a.s.c. w zakresie, w jakim określają one co jest materiałem archiwalnym, oraz na jakich zasadach i w jakich formach odbywa się udostępnianie takich materiałów. Dlatego właśnie wykładnia przywołanego art. 130 ust. 4 P.a.s.c. oraz wcześniejszych unormowań musi odbywać się w ścisłym powiązaniu przede wszystkim z art. 16a i 16b ustawy o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, gdyż w innym przypadku niweczyłoby to przewidziane w art. 16a ust. 1 ww. ustawy powszechne prawo dostępu każdego do materiałów archiwalnych. Stanowiska tego nie niweczy też zdanie 2 w art. 130 ust. 4 P.a.s.c., że udostępnianie ww. materiałów przed przekazaniem księgi stanu cywilnego do właściwego archiwum odbywa się na zasadach określonych w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach, co mogłoby sugerować związek między upływem terminu przechowywania księgi w urzędzie stanu cywilnego a jej udostępnianiem. Skoro więc ustawodawca sprecyzował, kiedy wspomniany zasób archiwalny podlega udostępnieniu na zasadach przedmiotowej ustawy, to nie można wywodzić z przepisów o przechowywaniu ksiąg stanu cywilnego zawartych w p.a.s.c. skutków przeciwstawnych w stosunku do unormowania zawartego w art. 16a ust. 1 oraz art. 16b ust. 2 pkt 1 lit. a i "b" u.n.z.a. Zdaniem Sądu, organy dokonały nieprawidłowej wykładni i nieprawidłowo zastosowały wobec Skarżącego art. 128 ust. 1 oraz art. 130 ust. 4 P.a.s.c., co miało wpływ na wynik sprawy w postaci odmowy wykonania uwierzytelnionej kopii lub skanu archiwalnego aktu urodzenia JS. Ponownie rozpoznając sprawę konieczne będzie uwzględnienie przez organ administracji ustaleń Sądu w zakresie przedstawionej w niniejszym wyroku oceny prawnej, a następnie rozpoznanie wniosku przy uwzględnieniu reguł wskazanych w ustawie o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach. Procedując w sprawie, organ powinien przy tym ocenić, czy nie zachodzą przesłanki uzasadniające ograniczenie powszechnego dostępu do materiałów archiwalnych w zakresie i na zasadach wynikających z art. 16b ust. 1 ww. ustawy, stosując przy tym ewentualnie instrumenty wskazane w art. 22c ust. 1 – 3 u.n.z.a. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 P.p.s.a. orzekł jak w punkcie I wyroku. Natomiast o kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., obejmując nimi koszty pokrytego wpisu sądowego w kwocie 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego.