II SA/Rz 1440/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Karina Gniewek - Berezowska Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 kwietnia 2026 r. sprawy ze skarg P. M. i D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2025 r. nr SKO.415/425/2025 w przedmiocie sprostowania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 15 maja 2025 r. nr AR-P.6730.979.2024.AS44; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie na rzecz skarżących P. M. i D. W. kwoty po 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z 28 sierpnia 2025 r. nr SKO.415/425/2025, w przedmiocie sprostowania decyzji. Wydanie postanowienia poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu: Decyzją z [...] marca 2025 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "organ I instancji") ustalił na wniosek H sp. z o.o. sp. k. z/s w [...] warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działkach nr [...]. Postanowieniem z [...] maja 2025 r. nr [...] Prezydent sprostował z urzędu opisaną wyżej decyzję w następujący sposób: 1. na stronie pierwszej, w wierszu 23 od góry, w punkcie 1 błędnie wpisano: "rodzaj zabudowy: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna", a winno być napisane: "rodzaj zabudowy: zabudowa mieszkalna wielorodzinna". 2. na stronie drugiej, w wierszu 17 od dołu, w punkcie II, lit. c) błędnie wpisano: "teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dostępny jest bezpośrednio z drogi publicznej, [...] przez dojazd po działce nr [...]", a winno być napisane: "teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dostępny jest bezpośrednio z drogi publicznej, [...] poprzez dojazd po działce nr [...]". Organ I instancji podał, że stwierdzone pomyłki powstały w trakcie sporządzania maszynopisu i podlegają sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 . Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1691) – dalej: "k.p.a.". Sprostowanie nie prowadzi do zmiany merytorycznej decyzji i nie przyczynia się do zmiany rozstrzygnięcia w sposób odbiegający od zawartego w decyzji z [...] marca 2025 r. Zażalenia na ww. postanowienie wnieśli SW, DW i PM. Strony zakwestionowały dokonaną przez organ I instancji kwalifikację dostrzeżonych omyłek jako błędów podlegających sprostowaniu w oparciu o art. 113 k.p.a. Zdaniem stron, sprostowanie decyzji o warunkach zabudowy w zakresie rodzaju zabudowy skutkuje merytoryczną zmianą rozstrzygnięcia. Zwłaszcza, że sprostowanie uniemożliwiło stronom wniesienie odwołania od decyzji, bowiem zostało dokonane po upływie terminów przewidzianych na zaskarżenie rozstrzygnięcia organu I instancji. Postanowieniem z 28 sierpnia 2025 r. nr SKO.415/425/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji i za prawidłowe uznało za prawidłowe zaprezentowane stanowisko. Kolegium podało, że doszło do sprostowania tekstu decyzji, który nie korespondował z podstawa prawną rozstrzygnięcia i ujawnił się na gruncie nieprawidłowej edycji tekstu. Analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy oraz wydanej decyzji wskazuje, że sprostowanie faktycznie naprawia błędy pisarskie w wydanym rozstrzygnięciu. Pomimo, że sprostowanie dotyka kwestii rozstrzygnięcia w sprawie w istotnej materii dla ustalenia warunków zabudowy, do kompletnie koresponduje z materiałem dowodowym zebranym w sprawie i pozostałą treścią decyzji, w tym z analizą urbanistyczną. W dokumentach wskazano bowiem pierwotny i jedyny charakter zamierzenia inwestycyjnego – budynek mieszkalny wielorodzinny. Ponadto ustalone parametry inwestycji wskazują na inną zabudowę niż zabudowa jednorodzinna. Postanowienie organu I instancji uznać zatem należało za odpowiadające prawu. W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, PM i DW wniosły o poddanie kontroli zaskarżonego postanowienia. Powtarzając argumentację sformułowaną we wniesionych zażaleniach, skarżące zarzuciły sprostowanie decyzji organu I instancji z naruszeniem art. 113 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Postanowieniem z 14 stycznia 2026 r. II SA/Rz 1441/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy II SA/Rz 1440/25 oraz 1441/25 i zarządził prowadzenie je dalej pod sygn. akt II SA/Rz 1440/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, a wyłącznym jej kryterium jest legalność czyli zgodność z prawem, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492). W ramach tej kontroli Sąd bierze pod uwagę naruszenia prawa i przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935) - zwanej dalej w skrócie: p.p.s.a. Z istoty kontroli legalności wynika, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Skargi zasługują na uwzględnienie, ale z przyczyn, które Sąd uwzględnił z urzędu. Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie organu II instancji z 28 sierpnia 2025r., utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2025r. o sprostowaniu oczywistych omyłek pisarskich w decyzji tego organu z [...] marca 2025r. nr [...], którą ustalono warunki zabudowy na wniosek H sp.z o.o. sp. k. z siedzibą w [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego na działkach nr [...] w nazwie funkcji inwestycji, a także numeru działki stanowiącej drogę dojazdową. Zgodnie z treścią art. 113 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Powyższy przepis nie zawiera definicji legalnej oczywistej omyłki, ale już z samego potocznego rozumienia tego pojęcia wynika, że chodzi w nim o błąd pisarski lub rachunkowy albo inny błąd lecz zawsze dostrzegalny "na pierwszy rzut oka", ewidentny, łatwo zauważalny i nie wymagający dodatkowych zabiegów myślowych, obliczeń czy ustaleń. Zarówno w piśmiennictwie (por. np. Andrzej Wróbel, Komentarz LEX/el. 2023 do art. 113 k.p.a.), jak i w utrwalonym orzecznictwie sądowym (tam przywołanym) przyjmuje się, że skoro sprostowanie nie jest ograniczone terminem i możliwe w każdym czasie, to znaczenia nabiera przesłanka "oczywistości" omyłek, które mogą być przedmiotem sprostowania. Przez błąd pisarski rozumie się widoczne, wbrew oczywistemu zamiarowi władzy - błędną pisownię lub widoczne nie zamierzone opuszczenie wyrazu. Pod pojęciem "innych oczywistych omyłek" kwalifikują się omyłki, które stoją na równi z błędami pisarskimi, czy rachunkowymi, a zatem takie omyłki, które w sposób nie budzący żadnych wątpliwości i jednoznacznie wskazują na ich oczywistość, tzn. możliwość stwierdzenia błędu bez głębszej analizy przyczyn takiej, a nie innej treści rozstrzygnięcia. Przy czym oczywistość wad aktu administracyjnego, w jego warstwie rachunkowej lub pisarskiej, jest zarazem granicą dopuszczalności sprostowania. Oczywistość błędu pisarskiego, rachunkowego, czy innej omyłki, powinna wynikać albo z natury błędu albo z samego porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z wnioskiem czy innymi niespornymi okolicznościami czy dokumentami (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 10.12.2012 r., II SA/Kr 1414/12, dostępny w cbosa). Nie ulega wątpliwości, że w drodze sprostowania oczywistej omyłki na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. nie można naprawić wszystkich błędów popełnionych w decyzji. Jest to tryb mający jedynie na celu usunięcie wad nieistotnych, nie mających wpływu na rozstrzygnięcie merytoryczne. Wykładni pojęcia oczywistej omyłki dokonał NSA w wyroku z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt I GSK 1544/19, w którym stwierdził, że oczywistość omyłki polega na tym, że organ wbrew widocznemu zamierzeniu zawarł w decyzji element, który w konkretnych okolicznościach sprawy niewątpliwie koliduje z wyrażoną jednoznacznie treścią rozstrzygnięcia, a jednocześnie nie wpływa w sposób zasadniczy na meritum decyzji. Również WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 15 czerwca 2023 r., sygn. akt III SA/Gd 166/23 uznał, że wszystkie błędy prostowane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. powinny cechować się oczywistością. Oczywistość omyłki winna wynikać z natury samego błędu lub z porównania treści rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, innymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy albo z innymi czynnikami. Zaś podstawowym wyznacznikiem oczywistości omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a. jest możność natychmiastowego i niepozostawiającego wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze nawet powierzchownego zestawienia treści rozstrzygnięcia z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy. Opisane w pkt 1 i 2 postanowienia Prezydenta Miasta [...] oczywiste omyłki odnoszą się do decyzji tego organu z [...] marca 2025r. nr [...] ustalającej warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne p.n.: "Budynek mieszkalny wielorodzinny na działkach nr [...]. Stwierdzoną przez organ pomyłkę ww. decyzji znajdującą się na str. pierwszej w wierszu 23 od góry w pkt 1 błędnie wpisano: "Rodzaj zabudowy: zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna", a winno być wpisane: "Rodzaj zabudowy: zabudowa wielorodzinna". Analiza tekstu znajdującego się na całej pierwszej stronie decyzji z [...] marca 2025r. doprowadziła do stwierdzenia, że w żadnym wierszu nie figuruje zwrot; "zabudowa jednorodzinna". Również w wierszu 23 na stronie pierwszej w pkt 1 zabudowa została określona jako zabudowa wielorodzinna. Natomiast analiza akt administracyjnych sprawy, w tym projektów decyzji o ustalenie warunków zabudowy pozwoliła stwierdzić, że w projekcie decyzji z [...] grudnia 2024 r. na str. pierwszej w pkt 1 istotnie jest zapis określający rodzaj zabudowy: "zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna". Projekt decyzji nie wywiera skutków prawnych, a błędnie wpisana nazwa zabudowy w decyzji z dnia [...] marca 2025 r. jest prawidłowa i w tym zakresie nie ma błędu, który mógłby być korygowany w trybie art. 113 § 1 k.p.a. W pkt 2 ww. postanowienia Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2025r. podano, że na stronie drugiej decyzji ww. o warunkach zabudowy w wierszu 17 od dołu w pkt II lit. c) błędnie wpisano: "teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dostępny jest bezpośrednio z drogi publicznej, [...]", a powinno być: "teren objęty wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy dostępny jest bezpośrednio z drogi publicznej, [...]". Postępowanie o ustalenie warunków zabudowy jest postępowaniem wszczynanym na wniosek inwestora wskazania dotyczące dostępu działki objętej wnioskiem do drogi publicznej są wiążące dla organu. Inwestor we wniosku z 31 lipca 2024r. w pkt 8 wskazał, że ww. działki planowane do zainwestowania mają bezpośredni dostęp do drogi publicznej ul. [...]. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w piśmie z dnia 21 października 2024r. inwestor dokonał zmiany wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, ale wnioskowanej zmiany nie dotyczyły działek określających dostęp do drogi publicznej. Również w piśmie z dnia 5 lutego 2025r., w którym wnioskował o nieuznanie Spółdzielni Mieszkaniowej [...] za stronę postępowania, inwestor nie domagał się zmiany działek umożliwiających dostęp do drogi publicznej. W analizie urbanistycznej z 30 września 2024 r., analizie urbanistycznej z 4 grudnia 2024 r., projekcie decyzji o warunkach zabudowy z [...] grudnia 2024r. określono, że dostęp do drogi publicznej będzie się odbywał poprzez działkę nr [...], a zatem inną niż działki wskazane we wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy. W przypadku zmiany numeru działki określającej dostęp do drogi publicznej niewymienionej we wniosku na inną działkę Sąd uznał, że omyłka nie może dotyczyć merytorycznych elementów orzeczenia, gdyż niedopuszczalne jest doprowadzenie do zmiany rozstrzygnięcia co do jego istoty, a takim elementem jest określenie skomunikowania z drogą publiczną. Dodać należy, że działki podane we wniosku nr [...] przez które określono dostęp do drogi publicznej graniczą z działkami inwestycyjnymi nr [...], co wynika z mapy ewidencyjnej dołączonej do wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy (karta akt adminstracyjnych nr 10). Orzeczenie prostujące nie może służyć weryfikacji wad o charakterze merytorycznym. Jego celem pozostaje naprawa zaburzonego związku pomiędzy wolą (zamierzeniem) organu, a jego wadliwym, błędnym uzewnętrznieniem i to wyłącznie w odniesieniu do pewnego specyficznego, nieistotnego charakteru wady zawartej w samym orzeczeniu lub akcie. Wszystkie - szeroko rozumiane - podstawy działania organu muszą wynikać z akt sprawy i być na tyle jednoznaczne, że po ich zestawieniu z treścią aktu obarczonego omyłką nie będzie żadnych wątpliwości, iż jest ona oczywista, tzn. nie mogła być działaniem intencyjnym, stanowiła natomiast następstwo błędu lub przeoczenia. Z tych względów Sąd orzekł jak w punkcie sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 p.p.s.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organy orzekające będą związane oceną prawną wyrażoną odnośnie możliwości i granic weryfikacji wad rozstrzygnięcia na podstawie art. 113 § 1 k.p.a.