II SA/Rz 1411/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Maria Mikolik /spr./ Sędziowie WSA Karina Gniewek - Berezowska WSA Piotr Godlewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi H. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 31 lipca 2025 r. nr SKO.4121.28.2025 w przedmiocie wznowienia postępowania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu na rzecz skarżącego H. K. kwotę 597 zł /słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi H. K. (dalej: "Skarżący") jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Kolegium", "SKO", "Organ II instancji" lub "Organ odwoławczy") z 31 lipca 2025 r. nr SKO.4121.28.2025 wydane w przedmiocie wznowienia postępowania. Jak wynika z akt sprawy, Starosta [...] ostateczną decyzją z [...] października 2019 r. nr [...], cofnął Skarżącemu uprawnienia do kierowania pojazdami z [...] maja 2005 r. kategorii A, B, T. Skarżący reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, wnioskiem z 22 listopada 2022 r. wystąpił do Starosty [...] o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją Starosty z [...] października 2019 r. nr [...]. Jak wynika z akt sprawy, Starosta w dniu [...] czerwca 2024r. wydał dwa rozstrzygnięcia. Po pierwsze Starosta w dniu [...] czerwca 2024r. wydał decyzję o nr [...], w której umorzył postępowanie w sprawie wznowienia z urzędu postępowania dotyczącego cofnięcia uprawnień prawa jazdy kat. A, B, T. Przyjęto, że nie można było wszcząć z urzędu postępowania, które w przypadku podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. może być wszczęte wyłącznie na wniosek. Po rozpoznaniu odwołania, SKO w Przemyślu, decyzją z [...] lipca 2024r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Następnie WSA w Rzeszowie w wyroku z 6 czerwca 2025r. II SA/Rz 1234/24 oddalił skargę na decyzję SKO w Przemyślu z [...] lipca 2024r. nr [...]. Po drugie w dniu [...] czerwca 2024r. Starosta postanowieniem o nr [...] wznowił na wniosek Skarżącego z 22 listopada 2022 r. postępowanie administracyjne zakończone decyzją Starosty z [...] października 2019 r. nr [...] o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami kategorii "A, B i T". Od tego postanowienia pełnomocnik Skarżącego wniósł w dniu 6 lipca 2024r. zażalenie. Po rozpoznaniu ww. zażalenia, SKO w Przemyślu postanowieniem z [...] lipca 2024 r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie. Kolegium uznało, że Starosta przedwcześnie przyjął, że został zachowany termin do złożenia wniosku o wznowienia postępowania. Od powyższego postanowienia Skarżący wniósł skargę, zaskarżając ww. postanowienie w całości. W wyniku rozpoznania skargi, SKO w Przemyślu w trybie autokontroli postanowieniem z [...] września 2024 r. nr [...], uwzględniło skargę Skarżącego i uchyliło postanowienie własne z [...] lipca 2024 r. a także stwierdziło niedopuszczalność zażalenia Skarżącego na postanowienie Kolegium z [...] lipca 2024 r. nr [...]. Na marginesie należy wskazać, że w międzyczasie Starosta postanowieniem z [...] sierpnia 2024r. nr [...] odmówił wznowienia ww. postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień. Na to postanowienie Skarżący również złożył zażalenie a SKO w Przemyślu, postanowieniem z [...] września 2024r. uchyliło postanowienie Starosty z [...] września 2024r. Istotne w sprawie jest to, że Skarżący wniósł skargę na postanowienie SKO z [...] września 2024 r. nr [...], wydane w trybie autokontroli. Po rozpoznaniu tej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 18 lutego 2025 r. sygn. akt II SA/Rz 1435/24 uchylił zaskarżone postanowienie SKO w Przemyślu z [...] września 2024 r. nr [...] oraz stwierdził nieważność postanowienia SKO w Przemyślu z [...] lipca 2024 r. nr [...]. W uzasadnieniu wyroku, Sąd stwierdził po pierwsze, że sposób zastosowania instytucji autokontroli w zaskarżonym postanowieniu z [...] września 2024r. był wadliwy. Odnośnie dalszego biegu postępowania Sąd zalecił, aby w ponownie przeprowadzonym postępowaniu Kolegium wyjaśniło, którego z postanowień wydanych w dniu [...] czerwca 2024 r. nr [...] dotyczyło wniesione w dniu 6 lipca 2024 r. zażalenie. Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, opisanym na wstępie postanowieniem z 31 lipca 2025 r. nr SKO.4121.28.2025, uchyliło w całości zaskarżone postanowienie Starosty [...] z 24 czerwca 2024r. o wznowieniu postępowania a sprawę przekazało Organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Kolegium wyjaśniło, że zastosowało się do wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wzywając dwukrotnie pełnomocnika Skarżącego do sprecyzowania, którego ze wskazanych przez Sąd postanowień Starosty [...] dotyczy złożone zażalenie (pisma Kolegium z tego samego znaku: SKO.4121.28.2025 r. z 19 maja 2025 r. oraz z 13 czerwca 2025 r.). W odpowiedzi na wezwanie Kolegium z 13 czerwca 2025 r. pełnomocnik Skarżącego w piśmie z 4 lipca 2025 r. oświadczył, że "w tej sprawie Strona w dniu 9 lipca 2025 r. wniosła odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia 24 lipca 2024 r. znak: K.05241/05/1804/2, zaskarżając ją w całości i to ta sprawa powinna się dalej toczyć", a następnie podał, że "w tej sprawie mamy spór dotyczący cofnięcia uprawnień prawa jazdy kat "A,B,T" decyzją Starosty [...] z [...] października 2019 r. znak: [...]." Wobec powyższego, Kolegium uznało, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości w zakresie stanowiska Skarżącego, a zatem konieczne jest uchylenie zaskarżonego postanowienia Starosty [...] z 24 czerwca 2024 r. nr K.05241/05/1804/2 o wznowieniu postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, H. K. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. Skarżący zarzucił naruszenie art. 54 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), poprzez błędne zastosowanie w niniejszej sprawie oraz zarzucił naruszenie art. 138 § 2 w z art. 144, art. 148 § 1, art. 149 § 1 k.p.a., poprzez brak merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez co strona nie poznaje jakie stanowisko w tej sprawie zajmuje SKO w Przemyślu. W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że zaskarżone postanowienie opiera się na błędnym założeniu, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Wskazał, że nie pierwszy raz w tej sprawie wychodzi, że orzekanie w dwóch różnych kwestiach jednym postanowieniem i pod tym samym znakiem sprawy prowadzi do niejasności i błędnych orzeczeń. Instancyjna kontrola zaskarżonego orzeczenia wymagała od SKO zajęcia stanowiska co do rozstrzygnięcia wydanego przez Organ I instancji ze wskazaniem na faktu i przedstawieniem stanowiska prawnego. Starosta [...] rozumie, że rzeczowe i zgodne z faktami i prawem potraktowanie sprawy musi prowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji sprzecznych z prawem, stąd nie chcąc do tego dopuścić poszukuje rozwiązania, które formalnie zablokuje inicjatywę strony, a SKO stara się z tym stale dopomagać. Skarżący wyjaśnił, że w tej sytuacji zasadnym jest wniosek o wyłącznie obu organów od rozpoznawanie tej sprawy i przekazanie jej innemu organowi, który w sposób obiektywny ją rozstrzygnie. Skarżący przypomniał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu postanowieniem z [...] lipca 2024 r. nr [...] uchyliło w całości postanowienie Starosty [...] z [...] czerwca 2024 r. nr [...], a więc tożsame z tym, którego dotyczy niniejsza skarga. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i motywy rozstrzygnięcia zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.) uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa. W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga podlega uwzględnieniu z przyczyn stwierdzonych przez Sąd z urzędu. Jak wynika z przedstawionego powyżej stanu faktycznego na dzień wyrokowania w obrocie prawnym pozostaje: – ostateczna decyzja SKO w Przemyślu z [...] lipca 2024r. nr [...] o umorzeniu postępowania wznowieniowego w sprawie cofnięcia uprawnień; jest to odrębna sprawa, w której wydano wyrok WSA w Rzeszowie z 6 czerwca 2025r. II SA/Rz 1234/24, oddalający skargę; - ostateczne postanowienie SKO w Przemyślu z [...] lipca 2025 r. nr [...], uchylające postanowienie Starosty [...] z [...] czerwca 2024r. o wznowieniu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień. Sąd w niniejszym postępowaniu dokonuje kontroli ww. postanowienia SKO z 31 lipca 2025r. Sygnalizowane wcześniej postanowienie SKO z [...] września 2024r. o uchyleniu postanowienia Starosty o odmowie wznowienia postępowania nie ma już wpływu na przebieg postępowania wznowieniowego. W ocenie Sądu, po zapoznaniu się z aktami postępowania administracyjnego nie budzi wątpliwości, że Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie Starosty z z [...] czerwca 2024r. o wznowieniu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień. Pełnomocnik Skarżącego uczynił to wyraźnie w piśmie z 6 lipca 2024r. Odnośnie sygnalizowanych wcześniej wątpliwości co do składanego zażalenia należy wskazać, że pełnomocnik Skarżącego w dniu 9 lipca 2024r. złożył również odwołanie od decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2024r., umarzającej postępowanie wznowieniowe. Jak już powyżej wskazano, to odwołanie zostało rozpoznane w odrębnej decyzji SKO, następnie kontrolowanej przez WSA w Rzeszowie. Nie budzi więc wątpliwości, że w piśmie z 6 lipca 2024r. (data wpływu do Starosty 8 lipca 2024r.) Skarżący – poprzez swojego pełnomocnika wniósł zażalenie na postanowienie Starosty z [...] czerwca 2024r. W związku z powyższym SKO było zobowiązane rozpoznać to zażalenie w przepisanej do tego formie. Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a.: § 1 Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. § 2 Postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy – tak art. 149 § 2 k.p.a.. § 3. Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. § 4.Na postanowienie, o którym mowa w § 3, służy zażalenie. Przepis art. 141 § 1 k.p.a. statuuje zasadę, że na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że tylko wyraźne objęcie regulacją kodeksową postanowień o konkretnej treści uprawnia stronę do ich zaskarżenia w drodze zażalenia. Z art. 149 § 3 i 4 k.p.a. wynika wprost, że zaskarżeniu zażaleniem podlega tylko postanowienie o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Na temat zaskarżalności postanowień w przedmiocie wznowienia k.p.a. milczy, co wedle wskazanej wyżej reguły wyklucza ich kontrolę w postępowaniu zażaleniowym. Kwestia niezaskarżalności postanowień w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego wynika zatem wprost z regulacji kodeksowych i nie jest sporna ani w piśmiennictwie, ani w orzecznictwie. Wobec powyższego postanowienie w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego jest niezaskarżalne w drodze zażalenia. Skoro takie zażalenie wpłynęło do organu odwoławczego był on zobligowany w drodze ostatecznego postanowienia stwierdzić jego niedopuszczalność (zob. wyrok WSA w Szczecinie z 7.09.2023 r., II SA/Sz 402/23, LEX nr 3615096). Tymczasem SKO w Przemyślu w kolejnym już postanowieniu z [...] lipca 2025r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia nakazując przeprowadzenie "postępowania wyjaśniającego w całości w zakresie stanowiska skarżącego". Należy przy tym uwzględnić, że zażalenie na postanowienie Starosty z [...] czerwca 2024r. wpłynęło do SKO przed 22 lipca 2024r. Od tego czasu Kolegium wydaje różnego rodzaju postanowienia, które następnie są uchylane albo przez samo Kolegium, albo też przez Sąd. Tego rodzaju sposób prowadzenia postępowania, opisany w części historycznej wyroku narusza w sposób rażący zasadę praworządności z art. 6 k.p.a. oraz zasadę szybkości i prostoty postępowania z art. 12 § 1 k.p.a. Zaskarżone postanowienie z [...] lipca 2025r. w sposób rażący narusza prawo – poprzez zastosowanie art. 138 § 2 k.p.a. w stosunku do niezaskarżalnego postanowienia o wznowieniu postępowania. Kolegium w sposób rażący naruszyło również art. 149 § 1 w zw. z art. 141 § 1 k.p.a., poprzez pominięcie, że na postanowienie o wznowieniu postepowania nie przysługuje zażalenie oraz art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. – poprzez jego niezastosowanie i brak wydania postanowienia o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia. Nie można przy tym pominąć, że Sąd w wyroku z 18 lutego 2025r. II SA/Rz 1435/24 stwierdził już raz nieważność postanowienia SKO w Przemyślu z [...] lipca 2024r., w którym to Kolegium rozpoznało merytorycznie zażalenie od postanowienia Starosty z [...] czerwca 2024r. o wznowieniu postepowania. Mimo takiego orzeczenia SKO ponownie rozpoznało merytorycznie zażalenie i uchyliło postanowienie o wznowieniu postępowania. W ocenie Sądu opisane powyżej naruszenia świadczą o rażącym naruszenie prawa z art. 156 § 1pkt 2 k.p.a., które zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zdaniem Sądu uchylenie postanowienia, które jest niezaskarżalne powoduje, że zaskarżone postanowienie obarczone jest wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z tych przyczyn Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. W toku ponownego rozpoznania sprawy SKO w Przemysłu powinno wydać postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia z 6 lipca 2024r. na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. Następnie sprawa powinna zostać przekazana do Starosty [...] w celu dalszego prowadzenia postępowania wznowieniowego w sprawie cofnięcia uprawnień. Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 118).Sąd na rzecz Skarżącego od SKO w Przemyślu zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego, na które składa się uiszczony wpis od skargi (100 zł), koszty zastępstwa procesowego (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.