II SA/Rz 1274/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E.W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postepowania w sprawie stanu technicznego zbiornika postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.

E.W. (dalej: skarżący) w sprawie ze skargi opisanej w sentencji niniejszego postanowienia działając przez pełnomocnika adwokata zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku argumentował, że nie jest w stanie uiścić kosztów postępowania bez uszczerbku dla kosztów utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny; nie posiada oszczędności, bieżące wydatki nie pozwalają na zaoszczędzenie jakichkolwiek środków pieniężnych, pomoc w sprawie adwokata to już zbyt duży wydatek, a sprawa jest bardzo ważna, bo skarżący jest zmuszony zadbać o swoje prawo do własności, które jest notorycznie naruszane przez sąsiada. Skarżący oraz jego żona są osobami w starszym wieku z licznymi dolegliwościami, których konsekwencją są także wydatki na leczenie i leki. Dochodami gospodarstwa domowego skarżącego, prowadzonego wspólnie z żoną są ich świadczenia emerytalne: 1501,24 zł skarżącego i 1287,27 zł jego żony. Majątek to dom o pow. 55 m², samochód o deklarowanej wartości 1500 zł. Jako stałe wydatki i zobowiązania skarżący podał roczny koszt zakupu węgla 3000 zł, drewna 800 zł, podatek rolny i od nieruchomości 271 zł, ubezpieczenie samochodu 361 zł oraz jego eksploatacja 200 do 600 zł kwartalnie, leczenie od 260 do 400 zł, woda 30 zł, energia elektryczna 100-150 zł, gaz 50 zł, telefon 100 zł, środki czystości i higieny 100 zł, wyżywienie 1000 zł. Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Z treści art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369)- zwanej dalej P.p.s.a., wynika, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym - a takim jest wniosek skarżącego – następuje gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania z przyczyn obiektywnych. Okoliczności braku środków powinny być wiarygodnie udokumentowane, ponieważ zwolnienie od ponoszenia ciężaru postępowania sądowego stanowi w istocie przerzucenie tego ciężaru na współobywateli. Zatem zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa sądowego ubiegający się o taką pomoc wnioskodawca powinien w każdym przypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające – może zwrócić się o pomoc państwa. Oceniając wniosek skarżącego należy uznać, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub w części. Z rachunku matematycznego dotyczącego oświadczonych i udokumentowanych kosztów utrzymania wynika, że skarżący jest w stanie uiścić należne w sprawie koszty sądowe, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Sumując stałe comiesięczne wydatki oraz wydatki "sezonowe" czy okolicznościowe (np. opał) w budżecie gospodarstwa domowego skarżącego pozostaje nadwyżka, którą może on przeznaczyć na prowadzenie niniejszej sprawy, tym bardziej, że niektóre wydatki charakteryzują się zmienną wysokością, np. koszty eksploatacji samochodu, koszty leczenia i okresowością (opał). Wysokość kosztów leczenia nie została co prawda udokumentowana (poza fakturą na jednorazowe dofinansowanie aparatu słuchowego), choć niewątpliwie z uwagi na wiek skarżącego są prawdopodobne i przyjęto ich wysokość w kwocie 300 zł miesięcznie. W istocie skarżący nie wskazuje na jakiekolwiek trudności finansowe. Z oświadczenia nie wynika, by skarżący posiadał zobowiązania zaciągnięte w związku z niedoborem finansowym z uwagi na wysokość wydatków i posiłkował się środami finansowymi z zewnątrz, co mogłoby wskazywać na niewydolność finansową jego rodziny. Podsumowując bilans stałych opłat nie wskazuje, by skarżący nie był w stanie partycypować w kosztach sądowych związanych z opłatami zwłaszcza, że daje radę ponosić koszt wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru w tejże sprawie. Z powyższych powodów referendarz nie uwzględnił wniosku skarżącego o prawo pomocy uznając, że skarżący jest w stanie ponieść należne w tej sprawie koszty sądowe, bez jakiegokolwiek uszczerbku w utrzymaniu koniecznym siebie i rodziny. Mając na względzie przytoczone okoliczności, na postawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 245 § 3, art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.