II SA/Rz 1261/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki placu składowego - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy.

Postanowieniem z dnia 20 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił skarżącej W. P. przywrócenia terminu do uzupełnienia braków skargi (w zakresie złożenia podpisu i nadesłania odpisów skargi). W. P. złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie wraz z wnioskiem o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z dwiema córkami (17 i 14 lat) oraz synem (12 lat). Majątek wnioskodawczyni to budynek gospodarczy o pow. 270 m.kw. oraz nieruchomość rolna (łąki) o pow. 3,5 ha i dziewięć samochodów ciężarowych. Skarżąca wskazała, że prowadzi działalność gospodarczą, uzyskując z tego tytułu dochód w wysokości 1000 zł. Pobiera także świadczenia wychowawcze w łącznej kwocie 1000 zł. Powyższe dane wniosku uznano za niewystarczające do jego rozpoznania i wezwano skarżącą do ich uzupełnienia w zakresie wskazania średnich miesięcznych wydatków na wyżywienie siebie i dzieci, utrzymanie domu, z tytułu korzystania z telefonu i Internetu. Wezwanie dotyczyło także wskazania kosztów utrzymania posiadanych pojazdów mechanicznych, ewentualnego dochodu związanego z posiadaną nieruchomością rolną oraz wyjaśnienia źródła pokrycia w dotychczasowym postępowaniu kwoty 600 zł tytułem kosztów sądowych w niniejszej sprawie, jak też wydatku na wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata, który reprezentował stronę w postępowaniu administracyjnym. Korespondencja powyższa doręczona została skarżącej w dniu 4 kwietnia 2018r. w trybie podwójnego awizowania, zgodnie z procedurą przewidzianą w art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wyznaczony stronie siedmiodniowy termin na udzielenie odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie upłynął względem niej z dniem 11 kwietnia 2018 r. Także do dnia orzekania w przedmiocie prawa pomocy nie wpłynęło do tut. Sądu żadne pismo skarżącej stanowiące odpowiedź na powyższe. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Wykazanie przesłanek prawa pomocy spoczywa na osobie, która ubiega się o jego przyznanie. Związane jest to z wyjątkowością tej instytucji, która w założeniu ustawodawcy skierowana została do osób ubogich bez środków do życia bądź też posiadających je w zbyt małej ilości, by mogła wystarczyć nie tylko na pokrycie kosztów niezbędnego utrzymania, ale także na koszty określonego postępowania sądowego. Tę wyjątkowość ustanawia art. 199 P.p.s.a. stanowiąc, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Okoliczność, że prawo pomocy to odstępstwo od powyższej zasady potwierdza także brzmienie art. 246 § 1 pkt 1 i pkt 2, który ustanawiając przesłanki przyznania prawa pomocy nakłada na osobę ubiegającą się o to obowiązek udowodnienia, że są one spełnione w jej wypadku. To zatem rolą wnioskodawcy jest złożenie dokładnego oświadczenia o swoim stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach tak, aby na ich podstawie możliwe było dokonanie rzetelnej oceny możliwości finansowych strony. W tym miejscu należy zwrócić uwagę na brzmienie art. 255 P.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przepis ten ma ułatwić przedstawienie informacji potrzebnych w kontekście analizy przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak udzielenia odpowiedzi na wezwanie skierowane do strony w tym trybie bądź też odpowiedź niepełna skutkuje możliwością przyjęcia przez rozpoznającego wniosek, że nie zostały w przypadku wnioskodawcy spełnione przesłanki przyznania żądanego przez niego prawa pomocy. Uprawnione jest zatem wówczas uznanie, że strona nie wykazała, by pomoc była w jej wypadku zasadna. W. P., wezwana na podstawie powołanego art. 255 P.p.s.a. do podania bardziej szczegółowych niż we wniosku informacji odnośnie do jej sytuacji materialnej nie podjęła żadnej współpracy, bowiem nie udzieliła na powyższe jakiejkolwiek odpowiedzi. Wprawdzie doręczenie wezwania nastąpiło w drodze podwójnej awizacji przesyłki i przyjętej w takich okolicznościach fikcji doręczenia, jednak na powyższe zezwala treść art. 73 P.p.s.a. Skarżąca nie przedstawiła więc comiesięcznych wydatków rodziny na wyżywienie i utrzymanie domu oraz z tytułu korzystania przez nią i dzieci z telefonu i Internetu. Nie wskazała także, czy uzyskuje jakiś dochód w związku z posiadaną nieruchomością rolną. Nie wyjaśniła nadto, skąd miała środki na pokrycie dotychczasowych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, jak i na wynagrodzenie dla adwokata, który reprezentował ją w postępowaniu administracyjnym. Nie przedłożyła w końcu wyciągów z posiadanych rachunków bankowych oraz deklaracji dla podatku VAT w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Tym samym, na podstawie tylko i wyłącznie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy nie jest możliwe przeprowadzenie analizy pod kątem spełniania przez wnioskodawczynię ustawowej przesłanki przyznania prawa pomocy, o której mowa w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dlatego też orzeczono o odmowie zwolnienia W. P. od kosztów sądowych, a podstawę tego stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.