II SA/Rz 1258/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Maria Mikolik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skargi P. K. prowadzącego działalność gospodarczą -Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]; II. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego P. K. prowadzącego działalność gospodarczą -Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe "[...]" z siedzibą w [...] kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Przedmiotem skargi P.K. prowadzącego Przedsiębiorstwo Handlowo-Usługowe ‘[...]’ (zwany też dalej Skarżącym), jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z dnia [...] września 2020 r., nr [...], o nałożeniu na Stronę kary pieniężnej w wysokości 2 000 zł z tytułu naruszenia przepisów o transporcie drogowym. GITD w swej decyzji ustalił, iż podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki Volvo numer rejestracyjny [...] oraz naczepy marki Schmitz o numerze rejestracyjnym [...], przeprowadzonej w dniu 2 czerwca 2020 roku w miejscowości J. na drodze krajowej nr [...] przez Inspektorów [...] Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego, stwierdzono wykonywanie przez Stronę przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu. Naczepa marki Schmitz nie posiadała aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego wymaganą prawem zdatność do ruchu. Ostatnie badanie kontrolne naczepy zostało przeprowadzone w dniu 3 kwietnia 2019 roku. Tym samym pojazd powinien przejść kolejne badanie kontrolne najpóźniej w dniu 3 kwietnia 2020 roku. Ponieważ w dowodzie rejestracyjnym brak było informacji o przeprowadzeniu kolejnego badania technicznego pojazdu po dacie 3 kwietnia 2020 r. inspektorzy sprawdzili w systemie centralnej ewidencji pojazdów czy naczepa posiada aktualne na dzień kontroli badanie techniczne. Dane uzyskane z Centralnej Ewidencji Pojazdów (CEP) potwierdziły, że naczepa nie posiadała na dzień 2 czerwca 2020 roku ważnego badania technicznego potwierdzającego jej zdatność do ruchu drogowego. Przebieg kontroli został opisany w protokole kontroli z dnia 2 czerwca 2020 r. Na tej podstawie [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (WITD) decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 2 000 zł powołując się przy tym na art. 92a ust. 1, 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 58 ze zm.; zwana dalej u.t.d.) oraz lp. 9.1. załącznika do u.t.d.. GITD decyzją z dnia [...] września 2020 r., znak [...], po rozpoznaniu odwołania Skarżącego utrzymał w mocy w/w decyzję WITD. Organ odwoławczy nie uznał wyjaśnień strony za zasadne do odstąpienia od nałożenia kary za przedmiotowe naruszenie przepisów u.t.d.. Organ wyjaśnił, że zgodnie z informacją przekazaną przez Komisje dotyczącą niestosowania niektórych przepisów rozporządzenia UE 2020/698 przez Polskę odnośnie pandemii COV - 19, Polska poinformowała Komisję dnia 29 maja 2020 r. o podjęciu decyzji, że nie stosuje następujących przepisów rozporządzenia UE 2020/698 – art. 4 ust. 1, art. 5 ust. 1 i 2. W związku z powyższym rozporządzenie UE 2020/698 nie dotyczyło zawieszenia terminów badań zdatności do ruchu drogowego pojazdów silnikowych i przyczep. Dlatego strona w dniu 2 czerwca 2020 r., wykonując przewóz drogowy naczepą marki Schmitz bez ważnego okresowego badania kontrolnego dopuściła się naruszenia określonego w Lp. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Z materiału dowodowego wynika, ponadto że przedsiębiorca wykonał przegląd naczepy niedługo po przeprowadzonej kontroli. Panujący w Polsce stan epidemii nie stanowił przeszkody uniemożliwiającej przeprowadzenie na czas wymaganego przeglądu technicznego. W skardze do WSA ukarana Strona zarzuciła GITD naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, brak wyczerpującego uzasadnienia decyzji, nieuwzględnienie zasady załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego słusznego interesu obywateli oraz zasady pogłębiania zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej, co polegało na niewykazaniu w sposób niebudzący wątpliwości okoliczności popełnienia przez stronę naruszeń art. 92b i art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. W uzasadnieniu skargi Strona podkreśliła, że zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2020/698 z dnia 25 maja 2020 r. okresowe badanie zdatności do ruchu, które miały zostać przeprowadzona w okresie między 1 lutego 2020 r., a 31 sierpnia 2020 r. należy przeprowadzić w terminie późniejszym, lecz nie później niż 7 miesięcy po upływie pierwotnego terminu, a przedmiotowe świadectwa powinny zachować ważność do tego późniejszego terminu. Ważność świadectw zdatności do ruchu drogowego, których data ważności przypada między 1 lutego 2020 r., a 31 sierpnia 2020 r. uznaje się za przedłużoną o okres 7 miesięcy. Przedsiębiorcy nie mogą odpowiadać za skutki obostrzeń wprowadzonych niemalże z dnia na dzień, które paraliżowały w tamtym czasie pracę wielu zakładów. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie decyzji i zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. GITD w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podkreślono, iż skarżąca strona w toku postępowania nie przedłożyła dowodów na istnienie okoliczności egzoneracyjnych. Wyjaśniono, że skarżący przewoźnik winien wiedzieć, kiedy upływa ważność badania technicznego posiadanego pojazdu i nie dopuścić do wykonywania przewozu pojazdem, który takowego badania nie posiada. Strona skorzystała z prawa do czynnego udziału w postępowaniu i złożyła dnia 9 czerwca 2020 roku wyjaśnienia. W ocenie pełnomocnika Organu w sprawie nie doszło naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu. Wniesiono więc o oddalenie skargi jako niezasadnej, a także o jej rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Skarga jako zasadna, została przez Sąd uwzględniona. Sądowa kontrola administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Ta kontrola jest wykonywana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 137; zwana dalej P.u.s.a.), zaś zakres kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto Sąd na podstawie art. 135 P.p.s.a. uprawniony jest stosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 ust. 3 zzs⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. 2020 r. poz. 374 ). Skarga została uwzględniona bowiem Organy Inspekcji obu instancji naruszyły przepisy prawa materialnego poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie. Miało to istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a. Stan faktyczny niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości i został w toku postępowania administracyjnego ustalony zgodnie z zasadą prawdy materialnej – art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a. Mógł zatem stanowić podstawę sądowej kontroli decyzji GITD. Decyzje Organów obu instancji zostały oparte przede wszystkim na treści lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d. Wobec tego przypomnieć należy, iż w myśl tej regulacji wykonywanie przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego - za każdy pojazd obciążone jest karą pieniężną w kwocie 2000 zł. . Nie sposób kwestionować, iż w dniu przeprowadzonej kontroli należąca do Przedsiębiorcy naczepa marki Schmitz nie posiadała aktualnego okresowego badania technicznego potwierdzającego zdatność tej przyczepy do ruchu drogowego. Strona nie kwestionuje ustaleń Organów o tym, iż wymieniony pojazd powinien przejść kolejne badanie kontrolne najpóźniej w dniu 3 kwietnia 2020 roku. Przebieg kontroli na drodze został też należycie opisany w protokole z dnia 2 czerwca 2020 roku. Pomimo tego zdaniem WSA Strona zasadnie w toku postępowania administracyjnego odwoływała się do przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady UE 2020/698 z dnia 25 maja 2020 r. ustanawiające szczególne środki tymczasowe w związku z epidemią COVID - 19 dotyczące odnawiania lub przedłużania ważności niektórych certyfikatów świadectw, licencji zezwoleń oraz przesunięcia niektórych okresowych kontroli i okresowych szkoleń w niektórych obszarach prawodawstwa dotyczącego transportu (Dz.U.UE.L.2020.165.10; zwane dalej rozporządzeniem 2020/698). Otóż w myśl art. 5 ust. 1 tego rozporządzenia, niezależnie od art. 5 ust. 1 i art. 10 ust. 1 dyrektywy 2014/45/UE oraz pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, terminy badań zdatności do ruchu drogowego, które to badania w przeciwnym razie zgodnie z tymi przepisami musiałyby zostać przeprowadzone w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r., uznaje się za przedłużone o okres siedmiu miesięcy. Niezależnie od art. 8 dyrektywy 2014/45/UE i pkt 8 załącznika II do tej dyrektywy, ważność świadectw zdatności do ruchu drogowego, których data ważności przypada między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r., uznaje się za przedłużoną o okres siedmiu miesięcy (zob. art. 5 ust. 2 rozporządzenia 2020/698). Jednocześnie w myśl art. 5 ust. 5 w/w rozporządzenia, jeżeli w okresie między 1 lutego 2020 r. a 31 sierpnia 2020 r. państwo członkowskie nie napotkało trudności uniemożliwiających prowadzenie badań zdatności do ruchu drogowego lub wydawania świadectw zdatności do ruchu drogowego w związku z nadzwyczajnymi okolicznościami spowodowanymi przez epidemię COVID-19 i prawdopodobnie takich trudności nie napotka lub podjęło stosowne środki krajowe w celu ich zmniejszenia, państwo to może - po poinformowaniu Komisji - podjąć decyzję o niestosowaniu ust. 1 i 2. Komisja informuje o tym pozostałe państwa członkowskie i publikuje zawiadomienie w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. W niniejszej sprawie kluczową rolę odgrywają retroaktywne skutki w/w rozporządzenia, obejmujące dzień kontroli przeprowadzonej na drodze dnia 2 czerwca 2020 r. Według art. 18 w/w rozporządzenia, weszło ono w życie następnego dnia po jego opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Rozporządzenie stosuje się od 4 czerwca 2020 r. Natomiast art. 3. ust. 4, art. 4 ust. 6, art. 5 ust. 5, art. 7 ust. 5, art. 8 ust. 5 oraz art. 11 ust. 5 stosuje się od 28 maja 2020 r. Jednocześnie w myśl art. 18 akapit cztery w/w rozporządzenia, akapity pierwszy, drugi i trzeci artykułu 18 nie mają wpływu na retroaktywne skutki przewidziane w art. 2-17. Rozporządzenie, o którym mowa weszło w życie w myśl art. 18 akapit pierwszy w dniu 28 maja 2020 r. Natomiast kontrola przedsiębiorcy miała miejsce dnia 2 czerwca 2020 r. Ponieważ w myśl art. 18 akapit 4 treść akapitu drugiego nie miała wpływu na retroaktywne skutki przewidziane m.in. w art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/698, to w dniu kontroli przewoźnik mógł powoływać się na wynikające z tego aktu przedłużenie terminu badania zdatności pojazd do ruchu drogowego. Innymi słowy, w chwili przeprowadzania kontroli należało uznać, że badanie kontrolne naczepy uległo przedłużeniu o okres 7 miesięcy, licząc od dnia 3 kwietnia 2020 roku. Zgodzić się należy z Głównym Inspektorem Transportu Drogowego co do tego, że Polska dnia 29 maja 2020 r. powiadomiła Komisję o informacjach dotyczących niestosowania niektórych przepisów rozporządzenia 2020/698. Jednakże informacja o tym przekazana przez Komisję dotycząca niestosowania niektórych przepisów rozporządzenia 2020/698 przez Polskę została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej C dnia 3 czerwca 2020 r. (zob. Dz.U.UE.C.2020.183I.1), a więc po dniu wykonanej przez inspektorów kontroli. Z powodu retroaktywnych skutków art. 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia 2020/698, Przedsiębiorca, który został ukarany dnia 2 czerwca 2020 r. jak również Organy Inspekcji zobowiązane były stosować się do przytoczonych wyżej przepisów o przedłużeniu terminów przewidzianych w dyrektywie 2014/45/UE. Według Sądu dla kierowania się retroaktywnymi skutkami korzystnych dla przewoźnika przepisów rozporządzenia nie miał znaczenia dzień przekazania przez Polskę Komisji Europejskiej informacji o podjęciu decyzji o nie stosowaniu określonych przepisów tego rozporządzenia, lecz dzień publikacji tych informacji przez Komisję, a więc dzień urzędowego upowszechnienia tej informacji zgodnie z art. 5 ust. 5 rozporządzenia 2020/698. Niewątpliwie miało to miejsce dnia 3 czerwca 2020 roku w Dz.U. UE Seria C, nr 183, poz. 1. Dopiero z chwilą ogłoszenia w/w informacji w sposób prawem przewidziany adresaci przepisów, a w tym skarżący, uzyskali faktyczną możliwość dostępu do informacji o niestosowaniu przez Polskę art. 5 ust. 1 rozporządzenia 2020/698. W rezultacie tych ustaleń natury prawnej, Organy Inspekcji transportu Drogowego nie mogły wobec skarżącego przewoźnika stosować przepisów u.t.d. o karach w odniesieniu do zdarzenia mającego miejsce dnia 2 czerwca 2020 r. bowiem w chwili kontroli, Stronę obejmowały retroaktywne skutki art. 5 ust. 1 i 2 wyżej wymienionego rozporządzenia Zastosowanie w tej sytuacji przepisów u.t.d. o karach, nie mogło mieć miejsca, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia wyniku sprawy w postaci nałożenia na przewoźnika kary pieniężnej w kwocie 2000 zł. Z tej przyczyny Sąd, działając na podstawie art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. oraz art. 5 ust. 1, 2, 5, art. 18 rozporządzenia 2020/698, art 92a ust. 1, 3, 7 u.t.d. w zw. z lp. 9.1 załącznika nr 3 do u.t.d., zobowiązany był uwzględnić skargę P.K. w sposób określony w sentencji niniejszego wyroku. Organy ponownie rozpoznając sprawę zobligowane będą uwzględnić ocenę prawną wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia, prowadzącą do konieczności rozważenia podstaw zastosowania art. 105 § 1 K.p.a. O kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. obejmując nimi uiszczony przez skarżącego wpis sądowy.