II SA/Rz 1039/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2017 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości -skargę oddala-

Przedmiotem skargi A.G. jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 27 lipca 2015 r. uzupełnionym następnie kolejnymi pismami A.G. D.G. K.S. i A.S. – następcy prawni K.S. zwrócili się do Prezydenta Miasta [...] o zwrot wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działki nr 719, nr 722, nr 725 położone w obr. [...] R.— S., stanowiące własność Gminy Miasto [....] Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. na podstawie art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm., dalej "u.g.n.") wyłączył Prezydenta Miasta [...] i wyznaczył Starostę [...] do załatwienia sprawy . Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości objętej wnioskiem. W uzasadnieniu wskazał, iż w obrocie prawnym znajdują się decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r. znak [...] dotycząca dawnej działki nr 86/15 oznaczonej obecnie jako działka nr 719 oraz z dnia [...] kwietnia 2000 r. znak [...] dotycząca dawnej działki nr 86/13 oznaczonej obecnie jako działka nr 722 umarzające postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości. Oznacza to, iż sprawa uzyskała walor powagi rzeczy osądzonej, co uzasadnia umorzenie postępowania, bowiem kolejna decyzja zapadła po ponownym merytorycznym rozpatrzeniu sprawy obarczona byłaby wadą nieważności na mocy art. 156 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a."), W odwołaniu A.G. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił błędne przyjęcie, że w sprawie brak jest podstaw do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Brak jest podstaw do przyjęcia, że w sprawie mamy do czynienia z powagą rzeczy osądzonej, bowiem decyzje, na które powołuje się organ I instancji dotyczą tylko działek nr 719 i 722, a nie dotyczą działki nr 725, a ponadto umarzają postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości, zatem nie rozstrzygają strawy co do istoty . Opisaną na wstępie decyzją, działając na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 9a u.g.n. Wojewoda [...] uchylił decyzję organu I instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organ I instancji co do wystąpienia stanu powagi rzeczy osądzonej w odniesieniu objętych postępowaniem działek na skutek wydania uprzednich decyzji umarzających postępowanie. Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego, niezależnie od przyczyn bezprzedmiotowości, nie jest rozstrzygnięciem merytorycznym, a tylko takie skutkowałoby powstaniem powagi rzeczy osądzonej (rozstrzygniętej). Jest to orzeczenie o charakterze proceduralnym, w żadnym razie nie rozstrzygającym istoty sprawy, a jedynie kończące sprawę przed danym organem administracji i nie zamyka ono możliwości do dochodzenia roszczeń w stosunku do nieruchomości w przyszłości. Orzeczenie Starosty [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zwrotu nieruchomości - działek nr 719 i nr 722 jest zasadne niemniej jednak na podstawie innych przesłanek niż zostały przedstawione w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Przedmiotowe nieruchomości zostały przejęte na własność Gminy Miasta [...] z mocy prawa w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt SK 7/13, przesądził o braku możliwości zastosowania przepisów dotyczących zwrotu wywłaszczonej nieruchomości do nieruchomości, której własność została nabyta z mocy prawa (a więc na podstawie art. 98 u.g.n.). Mając na uwadze ww. przesłanki w stosunku do nieruchomości oznaczonej obecnie jako działka nr 725 również należało orzec o umorzeniu postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, ponieważ została ona nabyta przez Gminę Miasta [...] z mocy prawa w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. znak [...], której podstawę prawną stanowi m.in. art. 98 ust. 1 u.g.n. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na opisaną na wstępie decyzję A.G., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika zarzucił: - naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 16, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy w szczególności okoliczności faktycznych i prawnych przejęcia własności działki 719 i 722 i ograniczenie się jedynie do przytoczenia podstawy prawnej decyzji o podziale bez merytorycznego badania treści decyzji, które w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy, - naruszenie art. 216 u.g.n. poprzez błędne jej zastosowanie. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że art. 98 ust. 1 u.g.n. reguluje przejęcie z mocy prawa działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne, gminne powiatowe, wojewódzkie, krajowe z nieruchomości, których podział został dokonany na wniosek właściciela odpowiednio przez gminę, powiat, województwo lub Skarb Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Żadna z decyzji obejmujących objęte przedmiotem postępowania działki nie przewidywała wydzielenia działek pod drogi publiczne co oznacza, że art. 98 ust. 1 u.g.n, nie stanowił ich podstawy prawnej. Oznacza to, że skarżący ma prawo uzyskania ekwiwalentu pobieżnego od nabywców wydzielonych działek. Z uwagi na powyższe okoliczności wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia, czy w określonym przypadku jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej – art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Spadkobiercy K.S. złożyli wnioski o zwrot działek nr 719, nr 722 i nr 725 położonych w obrębie [...] R. – S., które ich zdaniem zostały wywłaszczone. W toku postępowania administracyjnego ustalono, że wnioskowane do zwrotu działki zostały przejęte na własność Gminy Miasto [...] na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. Wówczas dokonano podziału działek i tak z działki nr 86/8 obecnie wydzielono działkę nr 86/15, która zmieniła oznaczenie na działkę nr 719, natomiast działka nr 86/13 na działkę nr 722 a nr 86/10 na 725. Wydzielone działki objęte obecnie żądaniem zwrotu – przeznaczone były pod ciąg pieszo – jezdny oraz pod ulicę. Podział działek nastąpił w oparciu o art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiący, iż wydzielone pod drogi dwie nieruchomości, których podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa na własność gminy z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. W obrocie prawnym znajdują się decyzje Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2000r. dotyczące umorzenia postępowania w sprawie zwrotu działek oznaczonych nr ew. 719 i nr 722. Przedmiotowe nieruchomości zostały przejęte na własność Gminy Miasta [...] z mocy prawa w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta [...] wydaną na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23 września 2014 r., sygn. akt SK 7/13, który zapadł po rozpoznaniu skargi konstytucyjnej o zbadanie zgodności art. 136 ust. 3 i art. 216 w związku z art. 98 i art. 112 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie w jakim wykluczają stosowanie przepisów 6 – tego działu III ustawy do nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n. z przepisami Konstytucji RP. Wg tego wyroku "art. 136 ust. 3 u.g.n. w zakresie, w jakim nie przewiduje roszczenia właściciela o zwrot nieruchomości nabytej w drodze podziału nieruchomości na jego wniosek przez jednostkę samorządu terytorialnego jeżeli nieruchomość ta stała się zbędna na cel publiczny, nie jest niezgodny z art. 21 ust. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 2 Konstytucji RP". Stanowisko Trybunału Konstytucyjnego przesądza, iż nie istnieje możliwość zastosowania przepisów dotyczących zwrotu nieruchomości, której własność została nabyta z mocy prawa. Zarzuty skargi dotyczące naruszenia postępowania dowodowego i zasad ogólnych kodeksu postępowania administracyjnego nie są zasadne. Z tych względów na zasadzie art. 1541 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.