II SA/Rz 1038/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 22 września 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej - postanawia - przyznać skarżącej A. K. prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Wojewody [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej A. K. zawarła wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu i zwolnienie od kosztów sądowych. Żądanie to strona ponowiła na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy (PPF). Wskazała w nim, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jest posiadaczką mieszkania, na którego zakup zaciągnęła kredyt oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 0,60 ha, która objęta jest małżeńską wspólnością ustawową; z mężem pozostaje jednak w separacji. Jedyne jej źródło utrzymania to zasiłek stały uzyskiwany ze środków pomocy społecznej w kwocie 529 zł, który nie wystarcza na zaspokojenie wszystkich podstawowych potrzeb życiowych. Podkreśliła, że nie ma wystarczających środków na zakup żywności, lekarstw oraz na pokrycie opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Dlatego też często głoduje oraz nie wykupuje wszystkich potrzebnych jej lekarstw (jest osobą niepełnosprawną). Posiada zadłużenie czynszowo-kredytowe w spółdzielni mieszkaniowej na kwotę ok. 8 000 zł oraz zadłużenie w banku na kwotę ok. 3 000 zł. Aby przeżyć zaciąga też pożyczki u osób prywatnych. Jako swoje comiesięczne wydatki strona wskazała: 50 zł (gaz i prąd), 9 zł (wywóz śmieci), 100-150 zł (lekarstwa), 50 zł (telefon), 423 zł (czynsz - z tym, że otrzymuje z pomocy społecznej kwotę 255 zł tytułem dodatku w tym zakresie). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje. W świetle art. 239 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących statusu bezrobotnego. Jako, że sprawa zainicjowana skargą A. K. dotyczy właśnie tego rodzaju przedmiotu, strona zwolniona jest od kosztów sądowych w niniejszej sprawie z mocy samego prawa tj. wskazanej regulacji. W związku z powyższym jej wniosek w tym zakresie nie podlega rozpoznaniu, natomiast rozpatrzeniu podlega żądanie o ustanowienie profesjonalnego zastępcy prawnego. Mieści się ono w tzw. częściowym prawie pomocy, o którym stanowi art. 245 § 3 P.p.s.a. Przesłankę udzielenia wsparcia Państwa w takich granicach ustanawia art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., i jest nią niemożność poniesienia przez stronę pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie, że wnioskodawca znajduje się w tego rodzaju sytuacji spoczywa na nim, a zatem to składający wniosek powinien przedstawić okoliczności uzasadniające jego żądanie. Analiza danych wniosku A. K. doprowadziła do konkluzji o konieczności jego uwzględnienia. Jak bowiem wynika z uzyskanych od skarżącej informacji, jedynym obecnie źródłem jej utrzymania jest zasiłek stały pobierany ze środków pomocy społecznej - wynoszący 529 zł. Kwota ta jest obiektywnie rzecz biorąc na tyle niska, że nie jest możliwe zaspokojenie z niej podstawowych choćby potrzeb człowieka. Dlatego też dano wiarę stwierdzeniom wnioskodawczyni, iż nie jest w stanie pokryć wszystkich niezbędnych wydatków na żywność, leczenie i opłaty związane z utrzymaniem mieszkania. Z tego zresztą powodu skarżąca posiada wiele długów, których nie jest jednakże w stanie spłacać. Dlatego też biorąc pod uwagę bardzo trudną aktualnie sytuację życiową wnioskodawczyni tj. bardzo niski dochód i fakt, iż źródłem jego pochodzenia są środki pomocy społecznej, jak też uwzględniając niepełnosprawność i związaną z tym potrzebę zakupu lekarstw oraz zadłużenie w spółdzielni mieszkaniowej, banku i u osób prywatnych uznano, że poza zakresem możliwości płatniczych skarżącej znajduje się pokrycie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Skoro bowiem strona z trudem zapewnia sobie przeżycie na minimalnym poziomie egzystencji, to bez wątpienia nie jest w stanie wygospodarować jakichkolwiek środków na realizację prawa do sądu za pośrednictwem adwokata. Podstawę niniejszego rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.