II SA/Rz 102/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Marcin Kamiński Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Paweł Zaborniak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego - skargę oddala -

Przedmiotem skargi B. K. w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...], wydana w sprawie przyznania zasiłku okresowego. SKO wydając zaskarżoną do Sądy decyzji ustaliło, iż wnioskiem z dnia [...] października 2019 r. w/w skarżąca wystąpiła do Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej (GOPS) o przyznanie zasiłku okresowego na zakup opału, żywności, pokrycie opłat za rachunki. W uzasadnieniu swego wniosku strona podniosła kwestie bezrobocia, niepełną rodzinę oraz przewlekłe choroby. Dyrektor GOPS działając z upoważnienia Wójta decyzją z dnia [...] listopada 2019 r., o nr [...], przyznał stronie wnioskującej od [...] października 2019 r. do [...]listopada 2019 r. zasiłek okresowy z powodu bezrobocia w kwocie 175,50 zł miesięcznie. Organ w uzasadnieniu swego aktu wskazał na uwzględnienie zarówno sytuacji życiowej świadczeniobiorcy jak również możliwości finansowe organu rozpoznającego wniosek, a także potrzeby innych osób starających się o tą formę pomocy społecznej. Z decyzją Organu I instancji nie zgodziła się Strona wnosząc do SKO odwołanie. Błędnie bowiem naliczono wysokość zasiłku okresowego przyjmując otrzymywane alimenty na córkę K. jako jej dochód. Wnioskodawczyni nie może też pracować o czym decydują liczne i poważne choroby, których doświadcza. SKO po rozpatrzeniu w/w odwołania opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie Organu pierwszej instancji. Zdaniem członków składu orzekającego Kolegium, zasadnie stwierdzono w decyzji, że sytuacja materialna uprawnia zainteresowaną do otrzymania zasiłku okresowego. Odwołująca prowadzi bowiem jednoosobowe gospodarstwo domowe, a dochód strony w miesiącu wrześniu 2019 r. wyniósł kwotę 350 zł. W ocenie Kolegium Organ I instancji, ustalając wysokość świadczenia miał na względzie nie tylko sytuację strony oraz jej potrzeby, ale także własne możliwości finansowe, co potwierdza art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Zwrócono uwagę, iż ośrodki pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami finansowymi, a posiadane fundusze muszą być rozdzielane pomiędzy wszystkie osoby wymagające wsparcia. Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania uznano, iż bez względu na sposób wykorzystywania otrzymywanych alimentów muszą być one uznawane za dochód wnioskodawczyni. Dlatego też należało ustalić wysokość zasiłku okresowego z uwzględnieniem tego dochodu, jaki stanowią alimenty na córkę. Przyznana kwota zasiłku okresowego mieści się w przedziale oznaczonym przez ustawodawcę. B. K. złożyła do WSA skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2019 r., nr [...], w sprawie przyznania zasiłku okresowego. Skarżąca zawnioskowała o "utrzymanie zaskarżonej decyzji, ale zmianę uzasadnienia". Podkreśliła, że nie osiąga żadnego dochodu, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, choruje przewlekle, potrzebuje lekarstw i opieki medycznej. Zauważyła, że studiuje zaocznie, a po ukończeniu studiów podejmie pracę. Jednakże obecnie, ze względu na liczne schorzenia, nie może jej podjąć. Skarżąca przedstawiła sposób wyliczenia kwoty zasiłku okresowego. Zanegowała twierdzenie organu o braku środków pieniężnych dla potrzebujących. W jej ocenie wobec tego, że ogłosiła upadłość, jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, choruje i jest samotną matką to taka pomoc ze strony organu jej się należy. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko zaprezentowane w kwestionowanej decyzji i zawnioskowało o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna została przez Sąd oddalona. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2020 r. poz. 365). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa w stopniu mogącym skutkować uwzględnieniem skargi. Przedmiotem tej kontroli była decyzja o przyznaniu stronie zasiłku okresowego z powodu bezrobocia w kwocie miesięcznej w wysokości 175,50 zł, na okres od [...] października 2019 r. do [...] listopada 2019 r. Według Sądu stan faktyczny sprawy został ustalony przez Organy administracji w sposób prawidłowy, nie wymagając od Sądu przeprowadzenia dodatkowego postępowania uzupełniającego z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Wobec tak określonego przedmiotu skargi należy przypomnieć, iż w świetle art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2019r. poz. 1507 ze zm.; zwana dalej u.p.s.), zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Znaczenie kluczowe w niniejszej sprawie odgrywają przepisy art. 38 ust. 2 i 3 u.p.s., bowiem określają limity wysokości tej postaci świadczenia pieniężnego dla osoby samotnie gospodarującej. Otóż zasiłek okresowy ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie. Tak ustalona kwota zasiłku okresowego nie może być jednocześnie niższa niż 50% różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby – art. 38 ust. 3 u.p.s. Kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej wynosi 701 zł, co wynika z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. Organy nie popełniły jakichkolwiek błędów przy stosowaniu w/w regulacji prawa materialnego. Prawidłowo ustalono dochód strony na kwotę 350 zł miesięcznie, jako świadczenie alimentacyjne wypłacane przez J. B. do rąk skarżącej na mocy wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2016 r., o sygn. [...], (vide: druki przelewów w/w kwoty na rachunek skarżącej z [...] września 2019 r. oraz z dnia [...] października 2019 r.). Otóż art. 8 ust. 3 u.p.s. definiuje dla celów pomocy społecznej pojęcie dochodu, uznając, że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Natomiast w art. 8 ust. 4 ustawy enumeratywnie wymieniono składniki, których do dochodu nie wlicza się. Zawarty w tym przepisie katalog wyłączeń jest zamknięty i nie zawiera alimentów otrzymywanych na dzieci przez wnioskodawcę świadczenia z pomocy społecznej. Z przepisu art. 8 ust. 3 i 4 u.p.s. wynikają dla procesu stosowania prawa dwa wnioski. Po pierwsze, dochodem w rozumieniu ustawy jest każdy rodzaj dochodu, czyli każde przysporzenie wnioskodawcy wyrażone w kwocie pieniężnej bez względu na źródło uzyskania. Po drugie, odliczeniu od dochodu podlegają jedynie te rodzaje przychodów, które zostały wyczerpująco podane w art. 8 ust. 4 u.p.s.. Dlatego świadczenia alimentacyjne powinny być według ustawy wliczane do miesięcznego dochodu osoby wnioskującej o przyznania pomocy społecznej, zaś ich pominięcie świadczyłoby o naruszeniu prawa przez organ w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Kwota alimentów podlega odliczeniu od dochodu, jeżeli jest w myśl art. 8 ust. 3 pkt 3 u.p.s. świadczona na rzecz innych osób. W niniejszej sprawie skarżącą nie wypłaca jakichkolwiek kwot alimentów, tylko je otrzymuje na zaspokojenie potrzeb córki zgodnie z orzeczeniem sądu, co wystarczająco potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Wbrew zatem twierdzeniom skarżącej otrzymywane alimenty na córkę prawidłowo zostały uwzględnione w dochodzie ustalonym zgodnie z ust. 3 art. 8 u.p.s. Dla powyższego przepisu nie ma znaczenia na czyją rzecz wypłacane są alimenty, ma tylko znaczenie że stanowią one dochód strony. Dlatego ustalona w decyzji kwota zasiłku okresowego w wysokości 175,50 zł jest kwotą odpowiadającą powołanym wyżej przepisom prawa. Organ pomocy społecznej wyjaśniając taką wysokość udzielonej pomocy stronie słusznie odwołał się do możliwości instytucji jaką reprezentuje, co znajduje umocowanie w art. 3 ust. 4 in fine u.p.s. W jego świetle, potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Dlatego wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne jako w pełni legalne powinny pozostać w obrocie prawnym, gdyż nie naruszają przepisów prawa procesowego i materialnego. Zarzuty skargi jako bezzasadne nie mogły w tych okolicznościach osiągnąć zamierzonego przez stronę skutku, zaś Sąd działając poza granicami tych zarzutów oraz wniosków skargi, nie dostrzegł w działaniach organów uchybień, które wpływałyby na tą ocenę – art. 134 § 1 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze skarga jako zupełnie nieuzasadniona została przez WSA oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.