II SA/Rz 1012/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 12 września 2014 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku przedstawienia dokumentów w celu uzyskania pozwolenia na użytkowanie - postanawia - odmówić przyznania skarżącej prawa pomocy.

A. K. wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 500 zł złożyła wniosek o zwolnienie od tej opłaty i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Żądanie to rozszerzyła następnie we wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym na urzędowym formularzu PPF, o zwolnienie od wszelkich kosztów sądowych. Jednak w piśmie datowanym 6 września 2014 r. - stanowiącym odpowiedź na wezwanie o podanie dodatkowych danych - skarżąca sprecyzowała, że "rezygnuje z pomocy adwokata", natomiast wnosi o zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł. Z danych wniosku oraz z powyższego pisma wynika, że A. K. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Obydwoje legitymują się wydanymi na stałe orzeczeniami o znacznym stopniu niepełnosprawności. Mieszkają w domu o powierzchni 64 m.kw., położonym na działce 22-arowej. Źródłem ich utrzymania są emerytury w kwotach: 996,45 zł i 1680,70 zł (kwoty netto). Jako wydatki strona wskazała: 515 zł (podatek od nieruchomości), 104 zł – gaz, 257,49 zł – prąd, 85 zł – telefon, 1200 zł – żywność, 1200 zł węgiel – I tura). Z załączonych faktur VAT wynika natomiast, że mąż wnioskodawczyni nabył w lipcu i wrześniu 2014r. lekarstwa za kwoty odpowiednio: 158,86 zł oraz 153,36 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Wobec dokonania przez skarżącą korekty jej żądania uznano, że ostatecznie dotyczy ono zwolnienia od wpisu od skargi, a zatem przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie, zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Uzyskanie wsparcia Państwa w takich granicach ustawodawca uzależnił od wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Dokonawszy analizy wniosku skarżącej uznano, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wynika z niego mianowicie, że A. K. wraz z mężem L. K. utrzymują się z emerytur w łącznej miesięcznej kwocie 2677,15 zł netto. Wydatki obciążające co miesiąc budżet rodziny strona określiła na kwotę ok. 2100 zł, przy czym przyjęto, że rocznie strona wydatkuje na węgiel ok. 2400 zł (a zatem w rozliczeniu na miesiąc wychodzi 200 zł). W takiej sytuacji uznano, że skarżąca jest w stanie wygospodarować kwotę 500 zł, wystarczającą do pokrycia kosztów wpisu od złożonej przez nią skargi. Istotnym w niniejszej sprawie jest także to, że skarżąca nie udzieliła wyczerpującej odpowiedzi na kierowane do niej wezwanie o podanie danych uzupełniających jej wniosek. I tak nie wskazała ona, kto udziela jej i mężowi pomocy i za jaką odpłatnością to następuje, gdy okoliczność tę sygnalizowała wcześniej we wniosku. Nie przedłożyła także wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, jak też nie odniosła się w ogóle do tej kwestii. Podniosła natomiast, że nie ma siły "pisać, kserować wyszukiwać w stercie dokumentów podliczać". Odnosząc się do powyższego należy stwierdzić, że rozpoznająca niniejszy wniosek ma na uwadze podeszły wiek strony i pozostającego z nią we wspólnym gospodarstwie domowym męża, jak też nie najlepszy stan zdrowia wymienionych, jednak koniecznym stało się też uwzględnienie faktu, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy. Stanowi bowiem odstępstwo od obowiązującej na gruncie postępowania sądowoadministracyjnego zasady ponoszenia przez strony kosztów takiego postępowania, wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. Z powyższym wiąże się to, iż to podmiot wnioskujący o udzielenie mu określonego wsparcia obowiązany jest do szczegółowego przedstawienia swojej sytuacji rodzinnej i materialnej, a także do przedłożenia w razie stosownego wezwania żądanych w nim dokumentów. Wezwanie to ma bowiem ułatwić stronie przekazanie Sądowi tych informacji, które są istotne z punktu widzenia przesłanek przyznania prawa pomocy. Brak udzielenia odpowiedzi na nie bądź też odpowiedź niepełna może stanowić podstawę do odmowy uwzględnienia żądania wnioskodawcy. Skoro bowiem środki, z których finansowane jest prawo pomocy mają publiczny charakter, to ich wydatkowanie musi następować z należytą ostrożnością tzn. jakiekolwiek wątpliwości co do faktycznej sytuacji materialnej strony nie mogą przemawiać na jej korzyść. Wnioskując o prawo pomocy strona winna się zatem liczyć z możliwością wzywania jej do dokładniejszego zobrazowania swojej sytuacji, jak też do negatywnych konsekwencji braku odpowiedniej współpracy z Sądem. Uwzględniając powyższe odmówiono przyznania A. K. prawa pomocy w żądanym przez nią zakresie. Nie wykazała ona bowiem, że uiszczenie kwoty 500 zł odpowiadającej wysokości wpisu od skargi w niniejszej sprawie przekracza jej możliwości finansowe. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 258 § 1, § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.