II SA/Po 896/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Michalski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz Sędzia WSA Arkadiusz Skomra Protokolant: starszy sekretarz sądowy Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2026 r. sprawy ze skargi B. K. na uchwałę Rady Gminy Turek z dnia 20 czerwca 2002 r. nr XXXIV/217/02 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie odnoszącym się do działki o numerze ewidencyjnym 724 położonej w miejscowości Cisew gmina Turek; II. zasądza od Gminy Turek na rzecz skarżącej B. K. 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

B. K., pismem z dnia 17 listopada 2025 roku, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym, po otrzymaniu uchwały w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, skorzystała z prawa skargi do sądu administracyjnego na uchwałę Rady Gminy w Turku nr XXXIV/217/02 z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze Gminy Turek. Skarżąca zażądała stwierdzenia nieważności zaskarżonej Uchwały w części, tj. w zakresie odnoszącym się do działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 724 obręb Cisew, przeprowadzenia dowodu z dokumentów załączonych do skargi oraz zasądzenia na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania sądowego. Do skargi załączono: uchwałę Rady Gminy Turek nr XX/125/25 z dnia 5 listopada 2025 roku w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, notarialnie poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię aktu notarialnego numer repertorium [...] (umowa darowizny) oraz odpis skrócony aktu małżeństwa nr [...] z dnia 12 listopada 2025 roku. W uzasadnieniu zgłoszonych żądań skarżąca wskazała, że nieruchomość gruntowa obejmująca działkę nr [...] położoną w miejscowości Cisew stanowi jej własność od dnia 28 grudnia 1999 roku (umowa darowizny). W wykazie wniosków z dnia 24 kwietnia 2001 roku, jako osobę zainteresowaną przeznaczeniem działki 724 pod zalesienie wskazano M. B.. Korespondencja z marca 2002 roku zawierająca informację o wyłożeniu projektu planu została skierowana do M. B., który nie był właścicielem wskazanej działki już od 28 grudnia 1999 roku. Skarżąca zaznaczyła, że nikogo nie upoważniał do działania w jej imieniu w zakresie przeznaczenia jej działki pod zalesienie oraz sama nie składała wniosku w sprawie objęcia tej działki uchwałą o zalesieniu. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy Turek zażądała jej oddalenia w całości, zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz przeprowadzenia rozprawy pod nieobecność wnoszącego odpowiedź na skargę. W uzasadnieniu zgłoszonych żądań wyjaśniono, że w dniu 28 grudnia 2000 roku Rada Gminy Turek podjęła uchwałę Nr XXII/151/00 w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany w planie zagospodarowania przestrzennego wybranych terenów na obszarze Gminy Turek. Przedmiotem opracowania było ustalenie terenów pod zalesienie, a podstawę podjęcia Uchwały stanowiła analiza wniosków składanych przez mieszkańców gminy. Po podjęciu uchwały wnioski były aktualizowane/weryfikowane wspólnie z właścicielami gruntów oraz sołtysami poszczególnych miejscowości. Zgodnie z komunikatem wnioski do przedmiotowego planu można było składać do 24 kwietnia 2001 roku. Po tym terminie sporządzono wykaz wniosków, znajduje się na nim M. B. ze wskazaniem nr ewid nieruchomości 724 w obrębie Cisew, gm. Turek, jako osoby zainteresowanej przeznaczeniem wskazanej nieruchomości pod zalesienie. Dnia 11 marca 2002 roku do właścicieli działek znajdujących się w wykazie do zalesienia oraz do właścicieli działek sąsiednich, w tym do M. B., zostało wysłane zawiadomienie znak [...], że projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienia będzie wyłożony do publicznego wglądu wraz z prognozą skutków wpływu ustaleń planu na środowisko przyrodnicze w dniach 03.04.2002-26.04.2002 w siedzibie urzędu Gminy Turek (...) w godzinach 12.00 - 14.00 pokój nr 32. W świetle powyższego, zdaniem Gminy, nie można mówić o naruszeniu procedury planistycznej, ponieważ nie potwierdza się zarzut dotyczący tego, że zamiana planu została dokonana wbrew interesom właściciela działki o nr ewid. 724 obręb Cisew, gm. Turek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kierując się wspomnianym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 P.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 P.p.s.a.). Przedmiotem tak rozumianej kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest uchwała nr XXXIV/217/02 Rady Gminy w Turku z dnia 20 czerwca 2002 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranych terenów pod zalesienie na obszarze gminy Turek (Dz. Urz. Woj. Wielkopolskiego z dnia 29 lipca 2002 r. Nr 102, poz. 2555). Skarga jest dopuszczalna. W sprawie znajduje zastosowanie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r., poz. 446 ze zm.; dalej w skrócie "u.s.g."), czyli przepis art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu obowiązującym przed zmianą z 1 czerwca 2017 roku, który stanowił, że każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Skarżąca wykazała, że jest właścicielem działki nr 724, położonej w miejscowości Cisew, gmina Turek, która to działka na mocy zaskarżonej uchwały została przeznaczona pod zalesienie (treść księgi wieczystej Nr [...]). Rada Gminy Turek, w odpowiedzi na wezwanie skarżącej, w dniu 5 listopada 2025 roku podjęła uchwałę Nr XX/125/25 o odmowie uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Skarga okazała się uzasadniona. Analiza przekazanych Sądowi akt administracyjnych/planistycznych oraz dokumentów załączonych i wskazanych w skardze ujawnia, że działka oznaczona numerem ewidencyjnym 724 położna w miejscowości Cisew, gmina Turek, została objęta zaskarżoną uchwałą bez wniosku właściciela oraz bez zawiadomienia właściciela o terminie wyłożenia projektu planu. W świetle włączonego do akt planistycznych wykazu wniosków do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego złożonych po ogłoszeniu w prasie informacji o przystąpieniu do sporządzenia planu osobą wnioskującą o przeznaczenie ww. działki pod zalesienie był M. B. (pozycja 16 wykazu, obręb Cisew). Rozdzielnik zawiadomienia o wyłożeniu projektu planu - właściciele (pozycja 16 wykazu, obręb Cisew) oraz włączone do akt planistycznych zwrotne potwierdzenie odbioru korespondencji wskazują, że pisemne zawiadomienie o terminie wyłożenia projektu planu zostało przesłane do M. B.. Tymczasem dokumenty załączone do skargi, a także treść elektronicznej księgi wieczystej, wskazują jednoznacznie, że M. i M. małżonkowie B. na mocy umowy darowizny z dnia 28 grudnia 1999 roku przenieśli prawo własności spornej działki na córkę B. B. (po zawarciu związku małżeńskiego B. K.). Mając na uwadze powołane powyżej okoliczność Sąd orzekający w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej uznaje, że zmiana przeznaczenia działki oznaczonej numerem ewidencyjnym 724 położnej w miejscowości Cisew, gmina Turek, na mocy zapisów uchwały Rady Gminy w Turku nr XXXIV/217/02 z dnia 20 czerwca 2002 roku, została dokonana z naruszeniem procedury planistycznej, bo bez zachowania uprawnień procesowych właściciela nieruchomości w procedurze planistycznej. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.; dalej w skrócie "u.z.p") naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. W świetle treści art. 18 ust. 5 u.z.p. w ramach procedury planistycznej organ gminy miał obowiązek zawiadomić na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu: - właścicieli lub władających nieruchomościami, których interes prawny może być naruszony ustaleniami planu, - właścicieli nieruchomości, od których może być pobrana opłata, o której mowa w art. 36 ust. 3, - osoby, których wnioski nie zostały uwzględnione w projekcie planu, uzasadniając odmowę ich uwzględnienia. Stosownie zaś do art. 24 ust. 1 u.p.z.p. podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostają naruszone przez ustalenia przyjęte w projekcie planu miejscowego, wyłożonym do publicznego wglądu, może na piśmie wnieść zarzut do tego projektu. O uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 24 ust. 4 u.p.z.p.). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku o zagospodarowaniu przestrzennym dawała podmiotom, których uprawnienia naruszał wyłożony projekt planu środki jego zaskarżenia w postaci wnoszenia zarzutów na etapie uchwalania planu i nałożony w art. 18 ust. 2 pkt 5 lit. a u.p.z.p. obowiązek powiadamiania o wyłożeniu projektu planu stanowił gwarancję zapewnienia tym podmiotom możliwości skorzystania z przysługujących, w tym zakresie uprawnień (wyrok NSA z 10.05.2006 r., II OSK 103/06, LEX nr 501108). Uwzględniając powyższe Sąd, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 27 ust. 1 u.z.p., stwierdził nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie odnoszącym się do działki nr ewid. 724 obręb Cisew, gmina Turek. O należnych skarżącej kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim wyroku na podstawie art. 200 P.p.s.a. Na zasądzoną kwotę składa się opłata uiszczona tytułem wpisu od skargi (300 zł).