Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II SA/Po 882/25

Wyrok WSA w Poznaniu z 7 maja 2026 r., II SA/Po 882/25 – zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia
7 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Daniel Sędziowie Sędzia WSA Piotr Ławrynowicz (sprawozdawca) Sędzia WSA Sebastian Michalski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Krzysztof Dzierzgowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2026 r. sprawy ze skargi B. J. na decyzję Wojewody z dnia 17 października 2025 r., nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z 17 października 2025 r. (nr jak w sentencji) Wojewoda (dalej: Wojewoda lub organ odwoławczy), po rozpoznaniu odwołania B. J. (dalej: skarżący) od decyzji Starosty [...] (dalej: Starosta lub organ I instancji) z 11 sierpnia 2025 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości położonej w gm. [...], działka nr [...], obr. [...], w celu przeprowadzenia pracy polegających na budowie podziemnych linii kablowych średniego napięcia SN-15 kV i złącza kablowego średniego napięcia SN-15 kV oraz budowie stanowiska słupowego SN-15 kV (wymiana istniejącego słupa na słup SN-15 kV z rozłącznikiem), utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Decyzję tę wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wnioskiem z 24.03.2025 r. [...] S.A. z s. w G. (dalej: inwestor) wystąpiła do Starosty o wydanie w trybie art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm., dalej: u.g.n.) decyzji ograniczającej sposób korzystania z ww. nieruchomości w związku z realizacją inwestycji celu publicznego dotyczącej przebudowy linii napowietrznej SN na linię kablową SN w ciągu [...] odgałęzienie [...] Wskazano, że w ramach inwestycji na terenie ww. nieruchomości przeprowadzone zostaną prace polegające na budowie podziemnych linii kablowych średniego napięcia SN-15 kV i złącza kablowego średniego napięcia SN-15 kV oraz budowie stanowiska słupowego SN-15 kV (wymiana istniejącego słupa na słup SN-15 kV z rozłącznikiem). Załączono dokumenty z rokować przeprowadzonych z właścicielem nieruchomości (skarżącym), mapę z przebiegiem inwestycji oraz obszarami (pasami) trwałego i czasowego zajęcia nieruchomości. W okresie 23.05.2023 r.-17.03.2025 r. odbyły się negocjacje inwestora ze skarżącym celem uzyskania zgody na realizację inwestycji. Zakończyły się one fiaskiem. Ostatecznie w piśmie z 13.01.2025 r. inwestor wyznaczył skarżącemu dwumiesięczny termin na wyrażenie zgody na planowane prace i poinformował, że w przypadku braku zgody skieruje sprawę na drogę postępowania administracyjnego. Skarżący nie wyraził zgody i przedstawił własne stanowisko. Dodał, że zainicjował przed Sądem Rejonowym w [...] (dalej: SR w [...]) postępowanie o przywrócenie posiadania poprzez usunięcie słupa znajdującego się na tej działce i o zapłatę odszkodowania. Starosta w wyniku przeprowadzonego postępowania, w tym rozprawy administracyjnej mającej na celu zawarcie porozumienia między stronami, decyzją z 11 sierpnia 2025 r. orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z części ww. działki w sposób określony na wstępie. Organ ustalił przebieg inwestycji, obszar czasowego zajęcia, jaki jest niezbędny do przeprowadzenia prac (pow. 1356 m2) oraz obszar trwałego ograniczenia związany z posadowieniem urządzeń elektroenergetycznych (pow. 129 m2), które zaznaczono na mapie stanowiącej załącznik do decyzji. Skarżący w odwołaniu od ww. decyzji zarzucił organowi I instancji naruszenie: 1. art. 124 ust. 1 w zw. z art. 6 pkt 2 u.g.n. poprzez błędne uznanie, że inwestycja spełnia cel publiczny, a przez to błędne zezwolenie inwestorowi na jej przeprowadzenie, przy pominięciu faktu, że przed SR w [...] sygn. [...] zawisła sprawa o usunięcie z ww. nieruchomości infrastruktury w postaci linii kablowych i słupa, 2. art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 7, 7a i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: K.p.a.) poprzez błędne niezawieszenie postępowania, gdy wynik niniejszego postępowania administracyjnego zależy od rozstrzygnięcia sądowego w ww. sprawie sądowej, 3. art. 7, art. 7a i art. 77 K.p.a. poprzez błędne zakwalifikowanie inwestycji jako celu publicznego, gdy jest ona nakierowana jest na rentowność spółki i podyktowana wyłącznie względami ekonomicznymi, 4. art. 8 K.p.a. poprzez dopuszczenie przeprowadzenia inwestycji przez działkę skarżącego (przez jej środek) zgodnie z żądaniem inwestora, bez rozważenia innej lokalizacji np. obok działki lub przy jej granicy, 5. art. 80 K.p.a. poprzez swobodną a nie dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, uznając, iż ów materiał pozwalał na wydanie decyzji, a wytoczenie powództwa o naruszenie posiadania i żądanie usunięcia z nieruchomości infrastruktury nie pozostaje w związku z tym postępowaniem. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i oddalenie wniosku inwestora, z ostrożności procesowej – o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania celem zawieszenia postępowania. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję (jak wskazano na wstępie) Wojewoda, powoławszy przepisy art. 124 ust. 1 i 3 oraz art. 114 ust. 1 i 2, jak i art. 115 ust. 1-3 u.g.n., stwierdził, że prawidłowo Starosta przyjął, iż ziściły się przesłanki do wydania decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Wojewoda uznał, że planowana inwestycja mieści się granicach pojęcia "celu publicznego" określonego w art. 6 pkt 2 u.g.n., co trafnie wyjaśnił organ I instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W sprawie wykazano też zgodność inwestycji z zapisami planu miejscowego. Starosta wykazał, że przedmiotowa działka mieści się w obszarze objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z 27 marca 2013 r. W planie tym przedmiotowy obszar oznaczono symbolem K 18R, gdzie R oznacza tereny rolnicze. Dla terenów tych plan dopuszcza przeznaczenie terenu m.in. na sieci infrastruktury technicznej wraz z niezbędnymi do korzystania z nich obiektami i urządzeniami. Zdaniem Wojewody zasadnie też Starosta przyjął, że ziściła się przesłanka braku zgody właściciela nieruchomości na jej udostępnienie. Zważywszy, że art. 124 u.g.n. nie określa formy prowadzenia negocjacji, strony zmierzające do załatwienia sprawy nie są związane jakimikolwiek regułami w zakresie ich przeprowadzenia, poza obowiązkiem zainicjowania rokowań poprzez przedstawienie przez jedną z nich swemu adwersarzowi propozycji rozstrzygnięcia. Przyjmuje się, że spełnienie obowiązku przeprowadzenia rokowań oznacza sytuację, w której pomimo prowadzonych negocjacji, nie doszło do zawarcia umowy, a inwestor określił i zaproponował właścicielowi konkretne warunki uzyskania zgody na wykonanie prac inwestycyjnych. Tymczasem inwestor we wniosku przedstawił przebieg rokowań i załączył dokumenty o tym świadczące. W ostatnim z pism inwestor wyznaczył współwłaścicielom, zgodnie z art. 124 ust. 3 u.g.n., dwumiesięczny termin na udzielenie odpowiedzi na złożone propozycje (odpłatna służebność przesyłu lub udostępnienie nieruchomości na podstawie odpłatnego oświadczenia woli). Na pismo to współwłaściciele nie odpowiedzieli. Inwestor zaproponował precyzyjną ofertę uregulowania stosunków z właścicielem nieruchomości, kompletną co do umiejscowienia linii i w zakresie finansowych rozliczeń. Pomimo wyznaczenia dwumiesięcznego terminu na wyrażenie zgody i zawarcie umowy na realizacje inwestycji, skarżący zgody nie wyraził. Brak wypracowania wspólnego stanowiska skutkował uznaniem braku zgody właściciela na przeprowadzenie prac na jego nieruchomości. Przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie wymaga prowadzenia "wiecznych rokowań"; mogą być one zakończone w dowolnym czasie, gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia. Wojewoda uznał, że zarzuty odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Nie zaistniały przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego, bowiem postępowanie prowadzone przed SR w [...] o przywrócenia stanu zgodnego z prawem oraz wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z gruntu nie stanowi zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie, tj. rozstrzygnięcie przywołanej sprawy sądowej nie jest koniecznym warunkiem do wydania decyzji na podstawie art. 124 u.g.n. Starosta zasadnie więc postanowieniem z 5.06.2025 r. odmówił zawieszenia postępowania. Wojewoda nie zgodził się z zarzutem dotyczącym rzekomo niepublicznego charakteru planowanej inwestycji. Jak podał, w piśmie z 24.04.2024 r. inwestor szczegółowo opisał zakres, charakter oraz znaczenie inwestycji, której część planowana jest na działce skarżącego. W konkluzji pisma wskazano, że planowana inwestycja nie realizuje celów indywidualnych, ani nie polega na zwiększeniu mocy dla konkretnego podmiotu. Projektowana linia kablowa pozwala na przyłączenie nowych odbiorców, a z linii kablowej średniego napięcia będzie można zasilać nowe stacje transformatorowe. Co do zarzutu dotyczącego oceny materiału dowodowego Wojewoda stwierdził, że art. 80 K.p.a. będący realizacją zasady prawdy obiektywnej stanowi o "swobodnej" ocenie materiału dowodowego przez organy. Zasada ta polega na tym, by organ przy ustalaniu prawdy mógł swobodnie, tj. zgodnie z własną oceną wyników postępowania dowodowego w sprawie ustalić stan faktyczny. Zdaniem Wojewody zasady tej nie naruszono. Reasumując Wojewoda uznał, że zaskarżona decyzja - jako prawidłowa - zawiera wszystkie niezbędne elementy, tj. wskazuje na nieruchomość będącą przedmiotem postępowania i jej właściciela, określa realizowany w ramach planowanej inwestycji cel publiczny, charakteryzuje prawo podlegające ograniczeniu oraz precyzuje zakres, w jakim to ograniczenie następuje, wskazuje podmiot, na rzecz którego decyzja jest wydawana. Zebrany materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji. Stąd zaskarżoną decyzję utrzymano w mocy. W skierowanej do tut. Sądu skardze na powyższą decyzję Wojewody B. J. reprezentowany przez pełnomocnika zarzucił naruszenie: 1) art. 6 pkt 2 ustawy u.g.n. poprzez niewłaściwe zastosowanie i uznanie planowanej inwestycji jako mieszczącej się w pojęciu celu publicznego, podczas gdy planowana inwestycja nie wypełnia ustawowej definicji sieci przesyłowej, albowiem taką stanowi sieć elektroenergetyczna najwyższych lub wysokich napięć (a więc od 60 kV), za których ruch sieciowy odpowiedzialny pozostaje operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego, zaś w sprawie mamy do czynienia z planowaną przebudową linii kablowych jedynie średniego napięcia tj. SN- 15 kV, a inwestycja dąży wyłącznie do realizacji celu indywidualnego inwestora a nie interesu społecznego; 2) art. 124 u.g.n. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i niewłaściwe przyjęcie, iż została spełniona przesłanka prawidłowego przeprowadzenia rokowań, podczas gdy inwestor powielał jedynie jedną i tę samą propozycję, na którą właściciel nieruchomości od samego początku postępowania administracyjnego i polubownego stanowczo nie wyrażał zgody, przez co postawa inwestora była całkowicie bierna, odmowna na każdą propozycję skarżącego; nadto inwestor nie przedstawił skarżącemu odpowiedniej dokumentacji technicznej oraz formalnej zawierającej uzyskanie niezbędnych decyzji z zakresu ochrony środowiska, zasobów naturalnych, oceny oddziaływania na środowisko oraz ryzyka wystąpienia poważnych zagrożeń i awarii, co jest niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę inwestycji; 3) art. 124 ust. 3 u.g.n. poprzez niewłaściwe przyjęcie, iż do wniosku inwestora załączono szereg dokumentów potwierdzających spełnienie obowiązku negocjacyjnego oraz uznanie, iż na propozycje inwestora współwłaściciele nie udzielili odpowiedzi, podczas gdy jedynym właścicielem ww. nieruchomości jest skarżący, który odnosił się do wszystkich pism inwestora i organu, a negocjacje były wyłącznie powielaniem identycznych sformułowań oraz propozycji inwestora, na które skarżący nie wyraził zgody, proponując na różnych etapach postępowania odmienne modyfikacje w przebudowanie planowanej inwestycji, wobec czego to on pełnił rolę negocjatora, a postawa inwestora była bierna i usztywniona; 4) art. 124 ust. 1b u.g.n. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy inwestor pozostaje operatorem systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej, a Urząd Regulacji Energetyki (URE) reguluje m.in. dostęp do infrastruktury technicznej dla operatorów telekomunikacyjnych, wobec czego decyzja w niniejszej sprawie powinna być wydana w uzgodnieniu z Prezesem URE, do czego nie doszło; 5) art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż Starosta prawidłowo odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego, gdy wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia SR w [...] z uwagi na fakt, iż skarżący w postępowaniu o sygn. [...] wniósł o usunięcie słupa energetycznego z linią napowietrzną SN, wobec czego w sytuacji uwzględnienia powództwa, zbędna pozostanie modernizacja słupa, budowa podziemnych linii kablowych i złącza kablowego; 6) art. 7, 7a, 77 K.p.a. przez zakwalifikowanie inwestycji jako celu publicznego, gdy nakierowana jest ona na rentowność spółki i podyktowana jedynie względami ekonomicznymi inwestora, co wynika m.in. z faktu, iż w jej obrębie znacznie zmniejsza się poziom zaludnienia oraz budowy nowych domów rodzinnych, co oznacza brak konieczności przyłącza nowych odbiorców na tym obszarze; 7) art. 7, 7a, 77 K.p.a. w zakresie wydanej decyzji, albowiem postępowanie winno być zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia sprawy z powództwa skarżącego przeciwko inwestorowi o naruszenie posiadania (sygn. akt [...]); 8) art. 8 K.p.a. poprzez uznanie, iż Starosta prawidłowo dopuścił przeprowadzenie inwestycji na nieruchomości skarżącego (przez jej środek) zgodnie z żądaniem inwestora, bez rozważenia innej lokalizacji, np. wzdłuż granicy działki lub obok niej, co prowadzi do konstatacji, iż zasada pogłębiania zaufania do organu została naruszona, przy czym inwestor wielokrotnie w toku postępowania wskazywał, iż chociażby w przypadku uwzględnienia powództwa w toczącej się sprawie cywilnej, planowana inwestycja zostanie przebudowana w sposób zapewniający ciągłość dystrybucji energii elektrycznej; 8) art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego materiału dowodowego oraz uznanie, iż zasada prawdy obiektywnej nie została naruszona, w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy, w tym samo wskazanie przez inwestora możliwości przebudowy planowanej inwestycji w inny sposób, a także wykazanie, iż pomiędzy stronami toczy się postępowanie cywilne, winno doprowadzić Starostę co najmniej do wydania decyzji o wstrzymaniu postępowania do czasu prawomocnego zakończenia sprawy zawisłej przed SR w [...]. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenie decyzji i umorzenie postępowania, jak i o zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz. Nadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z: 1) z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki na okoliczność możliwości przeprowadzenia planowanej inwestycji inwestora bez konieczności ingerencji w nieruchomość skarżącego bądź z uwzględnieniem innego rozwiązania technicznego, alternatyw dla planowanej inwestycji, stopnia ograniczenia planowanej inwestycji w korzystaniu z nieruchomości przez skarżącego, przewidywanego rzeczywistego okresu realizacji planowanej inwestycji, konsekwencji ingerencji w nieruchomość skarżącego, istnienia sprzeczności w realizacji planowanej inwestycji w związku z wydaną decyzją o koncesji nr [...] na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż węglowodorów (poszukiwanie i rozpoznawanie oraz wydobywanie złoża ropy naftowej i gazu ziemnego) na rzecz [...] S.A. w granicy ww. nieruchomości, 2) z raportu o terenie z 10.11.2025 r. oraz pisma [...] z 18.01.2023 r. na okoliczność umiejscowienia energetycznej linii napowietrznej oraz słupa energetycznego na nieruchomości skarżącego oraz rodzaju linii energetycznych, a także uzyskania przez [...] S.A. ww. koncesji o nr [...] w granicach nieruchomości skarżącego oraz daty jej ważności (przez co położenie linii kablowej podziemnej uniemożliwi ten zamiar), spadku liczby zaludnienia w promieniu 5 km od nieruchomości skarżącego, co wyklucza cel publiczny), średnich cen działek budowlanych i rolnych w obrębie nieruchomości skarżącego. Skarżący wniósł też o zobowiązanie inwestora do udzielenie informacji popartej odpowiednimi dokumentami, czy inwestycja nie koliduje z inwestycją PKN. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. W piśmie z 12 grudnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż jak wynika z wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 2 grudnia 2025 r. art. 292 w zw. z art. 285 § 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.) rozumiane w ten sposób, że umożliwiają nabycie przez przedsiębiorcę przesyłowego lub Skarb Państwa, przed wejściem w życie art. 3051-3054 ustawy – Kodeks cywilny, w drodze zasiedzenia służebności gruntowej odpowiadającej treścią służebności przesyłu, są niezgodne z art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 i 3 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 2 Konstytucji RP. Mając to na względzie, zasadny stał się zarzut skargi błędnego przyjęcia przez Wojewodę, ż Starosta prawidłowo odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego z uwagi na toczącą się sprawę cywilną pomiędzy stronami. W przypadku bowiem, gdy inwestor w sprawie sądowej zgłosił zarzut zasiedzenia służebności gruntowej, który w świetle ww. wyroku winien być oddalony, niewykluczone jest, że inwestor będzie zobowiązany do usunięcia słupa energetycznego z nieruchomości, co spowoduje, że niniejsza sprawa stanie się bezprzedmiotowa. Na rozprawie sądowej 7 maja 2026 r. pełnomocnik skarżącego podkreślił, że w toku postępowania przedstawiał inwestorowi alternatywne możliwości lokalizacji inwestycji, a ten w toczącym się postępowaniu przed sądem powszechnym wskazał, że w przypadku niekorzystnego dla niego wyroku, rozważy możliwość innego przebiegu linii. Pełnomocnik skarżącego zakwestionował kwalifikację inwestycji jako inwestycji celu publicznego oraz podniósł, że ma ona służyć zapewnieniu energii elektrycznej dla działalności gospodarczej prowadzonej na działce naprzeciw działki skarżącego. Sąd postanowił dopuścił dowód z dokumentów w postaci załączonego raportu o terenie z 10.11.2025 r. oraz pisma [...] z 18.01.2023 r. Sąd zważył, co następuje. Skargę jako niezasadną należało oddalić. Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest zagadnienie zgodności z prawem decyzji Wojewody z 17 października 2025 r. utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z 11 sierpnia 2025 r. o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości stanowiącej własność skarżącego, położonej w gm. [...], działka nr [...], obr. [...], w celu przeprowadzenia prac polegających na budowie podziemnych linii kablowych średniego napięcia SN-15 kV i złącza kablowego średniego napięcia SN-15 kV oraz budowie stanowiska słupowego SN-15 kV (wymiana istniejącego słupa na słup SN-15 kV z rozłącznikiem). Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1145 ze zm., dalej: u.g.n.), w szczególności jej art. 124 ust. 1 i 3. Przepisy te określają zasady administracyjnoprawnego ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości. Wedle art. 124 ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Wymaga wyjaśnienia, że instytucja ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości stanowi jedną z form wywłaszczenia nieruchomości, o którym mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Stosownie bowiem do art. 112 ust. 2 u.g.n., wywłaszczenie nieruchomości polega nie tylko na pozbawieniu, ale również na ograniczeniu prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości. W przypadku instrumentu normowanego przez art. 124 u.g.n. nie dochodzi jednak do przejęcia pełni prawa rzeczowego, przysługującego względem nieruchomości, przez podmiot publiczny, a wyłącznie do "transferu" jednego z elementów składających się na takie prawo, mianowicie możliwości korzystania z nieruchomości (w ściśle określony sposób). Decyzja wydana w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. z jednej strony ogranicza podmiot, któremu przysługują prawa rzeczowe względem nieruchomości, w zakresie możliwości korzystania z nieruchomości, z drugiej natomiast strony uprawnia wnioskodawcę do korzystania z tej nieruchomości w takim zakresie, w jakim ograniczono właściciela czy użytkownika wieczystego (za: Gospodarka nieruchomościami. Komentarz – pod. red E. Klat-Górskiej, publ.: WKP 2024, wersja online). Wymóg zachowania zgodności ograniczenia wynikającego z decyzji o czasowym zajęciu nieruchomości z planem miejscowym lub decyzją lokalizacyjną odnosi się m.in. do obszaru nieruchomości, który objęty został przeznaczeniem pod budowę publicznych urządzeń infrastruktury technicznej lub na którym ustalona została lokalizacja tego rodzaju inwestycji. Tylko wobec takiej części obszaru nieruchomości może zostać wydana decyzja o zezwoleniu na czasowej jej zajęcie, która to część jest niezbędna według wskazanych wyżej dokumentów planistycznych dla posadowienia na niej tych urządzeń oraz wykonania związanych z tym posadowieniem robót budowlanych. Dokumenty planistyczne określają bowiem terytorialny zasięg dopuszczalności lokalizacji inwestycji infrastrukturalnej, jako celu publicznego. Zgodność ograniczenia orzekanego na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. z ww. dokumentami planistycznymi należy oceniać przez pryzmat ustaleń zawartych w tych dokumentach, których treść i zakres normują przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 marca 2026 r. sygn. akt I OSK 767/23, publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stosownie do art. 124 ust. 3 u.g.n. udzielenie zezwolenia, o którym mowa w ust. 1, powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Przepisy art. 114 ust. 1 i 2 oraz art. 115 stosuje się odpowiednio. Na gruncie art. 124 ust. 3 u.g.n. w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że o formie i charakterze rokowań decyduje inwestor, a zatem nie można wykluczyć, że dla uzyskania trwałego tytułu prawnego do korzystania z części nieruchomości, może on zaproponować jej właścicielowi zawarcie umowy o ustanowieniu służebności przesyłu. Takie rozwiązanie może mieścić się w pojęciu zgody właściciela, o jakiej mowa w art. 124 ust. 3 u.g.n. Nie jest natomiast wystarczająca zgoda właściciela na czasowe zajęcie nieruchomości, która nie obejmuje tolerowania trwałego istnienia urządzeń przesyłowych w przyszłości i uprawnienia do korzystania z nieruchomości w granicach wyznaczonych art. 124 ust. 6 u.g.n. (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2026 r., sygn. akt I OSK 855/23 – publ.: jak wyżej). Innymi słowy, przepis art. 124 ust. 3 u.g.n. nie przewiduje żadnych szczególnych wymagań co do trybu i formy rokowań poza wymaganiem, aby się faktycznie odbyły. Istotne jest, aby obowiązek zainicjowania rokowań został dochowany, natomiast mogą się one zakończyć w dowolnym czasie, tzn. w tym w momencie, gdy jedna ze stron uzna, że nie ma szans na wypracowanie porozumienia. W konsekwencji przyjmuje się, że jeżeli strony poinformują się o wzajemnych stanowiskach i uznają propozycję drugiej strony za nieakceptowalną, istnieje możliwość zakończenia rokowań. Inaczej rzecz ujmując, w sytuacji, gdy druga strona (właściciel) stanowczo sprzeciwia się zaproponowanym warunkom wskazując, że są one nie do przyjęcia i przedstawia własne, ostateczne i jednoznaczne oczekiwania finansowe, które z kolei nie satysfakcjonują inwestora, ten ostatni ma prawo uznać, że dalsze rokowania nie doprowadzą do uzyskania konsensusu. Proces rokowań nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków. W przeciwnym wypadku nigdy nie można byłoby wszcząć procedury co do wydania decyzji w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. (vide: wyrok NSA z 18 lutego 2026 r. sygn. akt I OSK 395/23 – publ.: j.w.). W ocenie Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy organy orzekające prawidłowo przyjęły, że ziściły się przesłanki do ograniczenia – na wniosek inwestora [...] S.A. - sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego. Po pierwsze nie można podzielić zarzutu skargi, że organy obu instancji dopuściły się naruszenia przepisu art. 6 pkt 2 u.g.n. poprzez uznanie, że planowanej inwestycji nie charakteryzuje cel publiczny. Przepis art. 6 pkt 2 u.g.n stanowi, że celami publicznymi w rozumieniu ustawy są m.in. budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń. W niniejszej sprawie inwestor składając wniosek o wydanie decyzji wyjaśnił, iż jego zamiarem jest budowa podziemnych linii kablowych średniego napięcia SN-15 kV oraz złącza kablowego średniego napięcia SN-15 kV wraz możliwością późniejszej eksploatacji złącza i kolejnych wprowadzeń linii kablowych, budowy słupa średniego napięcia (wymiana słupa na słup z rozłącznikiem). Zdaniem skarżącego planowana inwestycja nie wypełnia ustawowej definicji sieci przesyłowej, albowiem taką stanowi sieć elektroenergetyczna najwyższych lub wysokich napięć (a więc od 60 kV), za których ruch sieciowy odpowiedzialny pozostaje operator systemu przesyłowego elektroenergetycznego. Z poglądem tym o tyle nie sposób się zgodzić, że w sprawie mamy do czynienia z inwestycją fragmentu systemu dystrybucji energii elektrycznej, który - podobnie jak inwestycje sieci przesyłowej energii elektrycznej - mieści się w granicach celu publicznego. Myśl tę Sąd omówi niżej. Ocenę, czy przedmiotowa inwestycja ma cel publiczny rozpocząć należy od wskazania, że trafnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda zwrócił uwagę, iż w załączonym do wniosku inicjującym postępowanie piśmie z 25 kwietnia 2024 r. pełnomocnik inwestora szeroko i wyczerpująco przedstawił argumentację wskazującą, na czym polega publiczny charakter przedmiotowej inwestycji. W tymże piśmie inwestor wyjaśnił, iż celem inwestycji jest przekształcenie odcinka linii napowietrznej średniego napięcia w kierunku na odcinku od słupa nr [...] magistrala [...] do słupa nr [...] odc. kierunek [...] linia nr [...] na nową stację kablową średniego napięcia oraz wymianę słupowej stacji transformatorowej nr [...] na nową stacje słupową oraz zastąpienie stacji słupowej nr [...] na małogabarytowa stację transformatorową. Rozbiórce podlegać będzie ponad 4 km linii napowietrznej. Zostanie ona zastąpiona linią kablową podziemną o dł. ok. 4,5 km, projektowane złącza kablowe stanowią element linii. Projektowaną sieć, tam gdzie było to możliwe, zaprojektowano na działkach publicznych, tak by wpływ na działki prywatny był jak najmniejszy. Z uwagi na stały wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną konieczne jest zwiększenie zdolności przesyłowej sieci dystrybucyjnych. Dodatkowym czynnikiem warunkującym konieczność modernizacji sieci jest fakt częstszego występowania awarii na liniach napowietrznych niż w przypadku linii kablowych. Wyjaśniono, że linia napowietrzna objęta zakresem planowanej inwestycji została wybudowana w 1960 r. i nie jest w stanie zapewnić wymaganej niezawodności dostarczania energii elektrycznej. Linia przeznaczona do rozbiórki stanowi linię zasilającą do m. [...], [...], [...], [...]. Ponadto inwestycja ta stanowi tylko jeden z kilku etapów modernizacji sieci w powiecie [...] dla osiągnięcia większej niezawodności pracy sieci (ograniczenie wskaźników SAIDI i SAIFI) konieczne jest sukcesywne kablowanie sieci średniego napięcia, a tym samym wymiana słupowych stacji transformatorowych na stacje małogabarytowe. Dodano, że inwestycja ma głównie charakter lokalny, jednak łącznie z inwestycjami powiązanymi będzie miała charakter ponadlokalny. Zrealizowanie inwestycji ma znaczenie w skali krajowej, gdyż jest krokiem w stronę całkowitego skablowania sieci dystrybucji energii elektrycznej w Polsce, co stanowi ważny element polityki energetycznej Polski i wpływa na bezpieczeństwo energetyczne państwa. Wymiana stacji wiąże się z koniecznością odtworzenia zasilania dla linii niskiego napięcia w postaci skablowania części linii napowietrznych niskiego napięcia. Jest to istotna i konieczna zmiana polepszająca niezawodność dostarczania energii elektrycznej dla mieszkańców. Jednocześnie wskazano na brak możliwości akceptacji żądań (przebudowa istniejącej infrastruktury na linię kablową SN układaną w kanałach kablowych, zawarcie umowy dzierżawy na okres 25 l. z jednorazową opłatą w kwocie [...]zł itd.), gdyż ich realizacja wiązałaby się ze znaczącym wzrostem kosztów inwestycji, a także koniecznością zmiany rozwiązania technicznego, co również wiązałoby się z wydłużeniem terminu wykonania zadania. Co do zaproponowanej kwoty przez skarżącego inwestor podał, że rażąco odbiega ona od kwot ustalanych przez rzeczoznawców. Odnośnie zarzutu, że w ramach inwestycji nie są realizowane cele publiczne wyjaśniono, że inwestycja nie polega na zwiększeniu mocy dla konkretnego podmiotu. Projektowana linia kablowa pozwala na przyłączenie nowych odbiorców, z linii kablowej średniego napięcia można będzie zasilić nowe stacje transformatorowe. Sąd aprobuje stanowisko organów orzekających, iż budowa linii kablowej średniego napięcia (SN-15 kV) jako inwestycji o znaczeniu głównie lokalnym realizuje cel publiczny, o którym mowa w art. 6 pkt u.g.n. Zważywszy na sformułowany wyżej zarzut należy wyjaśnić, że przepis art. 6 pkt 2 u.g.n. za cel publiczny uznaje wprost nie tylko budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej, ale równorzędnie budowę i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do dystrybucji energii elektrycznej. Przepisy art. 3 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (w brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej decyzji – t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 266 ze zm., dalej: P.e.) jasno rozróżniają pojęcia "przesyłania" i "dystrybucji". Pierwsze z pojęć oznacza transport m.in. energii elektrycznej sieciami przesyłowymi w celu ich dostarczania do sieci dystrybucyjnych lub odbiorcom końcowym przyłączonym do sieci przesyłowych (art. 3 pkt 4 lit. a P.e.), drugie zaś oznacza transport m.in. energii elektrycznej sieciami dystrybucyjnymi w celu ich dostarczania odbiorcom (art. 3 pkt 5 lit. a P.e.). Na podobnej zasadzie ustawodawca rozróżnia pojęcia sieci przesyłowych (art. 3 pkt 11a P.e.) i sieci dystrybucyjnych (art. 3 pkt 11b P.e.), przy czym ta ostatnia, bo z taką mamy do czynienia w niniejszej sprawie, definiowana jest (odnośnie energii elektrycznej) jako sieć elektroenergetyczna wysokich, średnich i niskich napięć, za których ruch sieciowy jest odpowiedzialny operator systemu dystrybucyjnego elektroenergetycznego, z wyłączeniem linii bezpośrednich. Za operatora systemu dystrybucyjnego w zakresie energii elektrycznej ustawodawca uznaje zaś przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej, odpowiedzialne za ruch sieciowy w systemie dystrybucyjnym elektroenergetycznym, bieżące i długookresowe bezpieczeństwo funkcjonowania tego systemu, eksploatację, konserwację, remonty oraz niezbędną rozbudowę sieci dystrybucyjnej, w tym połączeń z innymi systemami elektroenergetycznymi (art. 3 pkt 25 P.e.). Sąd pozwolił sobie na wyjaśnienie powyższych pojęć celem unaocznienia, że w przypadku podejmowanych przez spółkę [...] S.A. działań związanych z uzyskaniem zgody na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego poprzez przedmiotową budowę podziemnych linii kablowych średniego napięcia SN-15 kV i złącza kablowego średniego napięcia [...] kV oraz budowie stanowiska słupowego SN-15 kV (wymiana istniejącego słupa na słup SN-15 kV z rozłącznikiem), w związku z realizacją inwestycji celu publicznego dotyczącej przebudowy linii napowietrznej SN na linię kablową SN w ciągu [...] odgałęzienie [...], mamy do czynienia z działaniami podejmowanymi przez operatora systemu dystrybucyjnego celem utrzymania we właściwym stanie technicznym sieci dystrybucyjnej, której element (fragment) stanowią zamierzone na działce skarżącego działania. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii jest obowiązane utrzymywać zdolność urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych (art. 4 ust. 1 P.e.) [por. wyrok NSA z 18 października 2024 r. sygn. akt I OSK 1372/21 – publ.: j.w.]. Dodać trzeba, że obowiązek z art. 4 ust. 1 P.e. ma charakter publicznoprawny w tym znaczeniu, że zostaje nałożony w interesie publicznym, celem zapewnienia odpowiednich warunków do stałego zaspokajania przez przedsiębiorstwa energetyczne podstawowych potrzeb społecznych, do których należy zaopatrzenie w energię elektryczną. Należy przy tym podkreślić, że inwestor jako operator systemu dystrybucyjnego, na podstawie art. 9c ust. 3 pkt 2, 3 i 14 P.e., jest odpowiedzialny za m.in. eksploatację, konserwację i remonty sieci dystrybucyjnej w sposób gwarantujący niezawodność funkcjonowania systemu dystrybucyjnego oraz zapewnienie rozbudowy sieci dystrybucyjnej w celu zaspokajania przyszłych, uzasadnionych potrzeb w zakresie usług dystrybucji, jak i za utrzymanie odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa pracy sieci dystrybucyjnej elektroenergetycznej. W związku z powyższym, w świetle wyjaśnień złożonych przez inwestora, a wskazanych przez Wojewodę, nie sposób zgodzić się ze skarżącym, że przedmiotowa inwestycja nie stanowi celu publicznego w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. Okoliczność, że operator systemu dystrybucyjnego zamierza podjąć działania zmierzające do budowy linii kablowej średniego napięcia o znaczeniu lokalnym, a nie wysokiego napięcia, nie zmienia oceny, że będzie realizował cel publiczny w rozumieniu art. 6 pkt 2 u.g.n. w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 P.e. (por. cyt. wyrok NSA z 18 października 2024 r., sygn. akt I OSK 1372/21 i powołane tam stanowisko doktryny i orzecznictwo). W powyższym kontekście Sąd nie przychyla się do stanowiska skarżącego, a tym samym do jego zarzutu naruszenia przepisów postępowania (art. 7. art. 7a i art. 77 K.p.a.), jakoby wyłącznym celem inwestora było nakierowanie na zysk i działanie w interesie indywidualnym. Obowiązek określony w art. 4 ust. 1 P.e. ma charakter publicznoprawny w tym znaczeniu, że zostaje nałożony na przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się dystrybucją energii elektrycznej w interesie publicznym, celem zapewnienia odpowiednich warunków do stałego zaspokajania przez to przedsiębiorstwo energetyczne podstawowych potrzeb społecznych, do których należy zaopatrzenie w energię elektryczną. Obowiązek ten jest konieczny do zapewnienia realizacji celów Prawa energetycznego oraz funkcjonowania systemu energetycznego (Prawo energetyczne. Komentarz. Tom I pod red. M. Swory, Z. Murasa, Wolters Kluwer 2012, s. 482, uw. 10). Sąd nie może podzielić również zarzutu skarżącego naruszenia przez organ odwoławczy art. 124 u.g.n. poprzez jego bezpodstawne zastosowanie i niewłaściwe przyjęcie, iż została spełniona przesłanka prawidłowego przeprowadzenia rokowań. Zdaniem skarżącego inwestor powielał jedynie jedną i tę samą propozycję, na którą właściciel nieruchomości od samego początku postępowania administracyjnego i polubownego stanowczo nie wyrażał zgody. Skarżący dodał, że inwestor odmownie reagował na każdą propozycję skarżącego, jak i nie przedstawił skarżącemu odpowiedniej dokumentacji technicznej oraz formalnej zawierającej uzyskanie niezbędnych decyzji z zakresu ochrony środowiska, zasobów naturalnych, oceny oddziaływania na środowisko oraz ryzyka wystąpienia poważnych zagrożeń i awarii, co jest niezbędne do uzyskania pozwolenia na budowę inwestycji. W ocenie Sądu wyjaśnienia organów orzekających, zwłaszcza organu I instancji, odnośnie zachowania przez inwestora trybu poprzedzenia złożenia wniosku o wydanie decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości, rokowaniami z właścicielem nieruchomości o wyrażenie zgody na wykonanie prac, uznać należało za wyczerpujące. Jak wskazuje się w doktrynie, w u.g.n. nie wskazano dokumentów, które inwestor ma przedstawić właścicielowi gruntu w celu uzyskania zgody na udostępnienie nieruchomości, ani też nie nałożono na inwestora obowiązku poinformowania właściciela na piśmie, że rokowania w sprawie uważa za zakończone. Także w art. 124 ust. 3 u.g.n. nie umieszczono jakichkolwiek reguł w zakresie prowadzenia rokowań oprócz obowiązku zainicjowania ich poprzez zaproponowanie przez jedną z nich stronie przeciwnej stosownego odszkodowania. Nie określono w ustawie momentu zakończenia rokowań. Mogą więc one być zakończone w dowolnym czasie, np. gdy w ocenie którejkolwiek ze stron nie ma szans na zawarcie porozumienia (E. Bończak-Kucharczyk. Ustawa o gospodarce nieruchomościami, Komentarz aktualizowany, publ. Lex online do art. 124; wyroki NSA: z 19 października 2017 r., sygn. akt I OSK 1165/174348, z 30 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2022/17, z 4 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 3371/18 – publ. j.w.). Podzielić należy stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z 18 czerwca 2024 r. o sygn. akt I OSK 836/21 (publ. jw.), zgodnie z którym wszczynając postępowanie administracyjne w trybie art. 124 u.g.n., organ nie ocenia warunków negocjacji, musi jedynie ustalić, czy zaproponowane przez inwestora warunki czasowego zajęcia nieruchomości zostały skierowane do jej właściciela i czy do niego ta propozycja dotarła. Ponadto organ nie może badać okoliczności, z powodu których właściciel nieruchomości nie zgadza się na jej udostępnienie wnioskodawcy, ani tym bardziej oceniać zaproponowane mu w zamian za to udostępnienie świadczenie wzajemne, a od wyników tej oceny uzależniać treść rozstrzygnięcia w sprawie (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 25 lipca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 275/24, publ. j.w.). W związku z powyższym, skoro organy orzekające wyjaśniły, iż składając wniosek o wydanie decyzji inwestor udokumentował, iż zachował formę zwrócenia się z propozycją zawarcia umowy ze skarżącym (dołączając korespondencję pomiędzy stronami wraz z dowodami jej doręczenia) to z faktu braku zgody inwestora na warunki negocjacji przedstawionej przez skarżącego nie można wyprowadzić wniosku, że organy orzekające dopuściły się naruszenia art. 124 ust. 3 u.g.n. Sąd dostrzega przy tym, na co zwrócił uwagę pełnomocnik skarżącego, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda omyłkowo wskazał na rokowania prowadzone przez inwestora nie z właścicielem, lecz współwłaścicielami nieruchomości, niemniej uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W szczególności nie podważyło ogólnej oceny organu odwoławczego w omawianym zakresie, że zachowane zostały wymagania art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n. wykazania przez inwestora nieskuteczności przeprowadzonych rokowań. Nie sposób też uznać, że negocjacje po stronie inwestora miały charakter pozorny w sytuacji, gdy zmieniał on podejście tak co do formy zawarcia porozumienia, jak i co do kwoty odszkodowania umownego. Organy zasadnie uznały również na gruncie art. 124 ust. 1 u.g.n., że przedmiotowe ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego jest zgodne z obowiązującym planem miejscowym. Wyjaśniono, co było bezsporne, że teren tej nieruchomości objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z 27 marca 2013 r., w którym to planie ów obszar stanowi tereny rolnicze( symbol K 18R), dla których dopuszczono przeznaczenie terenu m.in. na sieci infrastruktury technicznej wraz z niezbędnymi do korzystania z nich obiektami i urządzeniami. Powyższe wynika z § 39 ust. 1 i 2 pkt 4 omawianego planu miejscowego. Wracając do zarzutów skargi, Sąd nie mógł zgodzić się ze stanowiskiem, że organy orzekające dopuściły się naruszenia art. 124 ust. 1b u.g.n. poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy inwestor pozostaje operatorem systemu dystrybucyjnego energii elektrycznej, a Urząd Regulacji Energetyki reguluje m.in. dostęp do infrastruktury technicznej dla operatorów telekomunikacyjnych, wobec czego decyzja w sprawie zezwolenia na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości powinna być wydana w uzgodnieniu z Prezesem URE. Należy wskazać, iż przepis art. 124 ust. 1b ab initio u.g.n. stanowi jasno, że w zakresie urządzeń łączności publicznej decyzję w sprawie zezwolenia wydaje się w uzgodnieniu z Prezesem Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Tymczasem wedle art. 4 pkt 18 u.g.n. przez łączność publiczną należy rozumieć sieci telekomunikacyjne oraz powiązane zasoby służące zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu art. 2 pkt 80 ustawy z dnia 12 lipca 2024 r. - Prawo komunikacji elektronicznej (Dz. U. poz. 1221, z 2025 r. poz. 637 i 820 oraz z 2026 r. poz. 252), dalej: P.k.e. Przepis art. 2 pkt 80 P.k.e. stanowi, że usługa telekomunikacyjna to usługa komunikacji elektronicznej, o której mowa w pkt 76 lit. a lub c lub pkt 78 lit. a tej ustawy. Te zaś przepisy definiują usługę komunikacji elektronicznej jako usługę świadczoną za pośrednictwem siec telekomunikacyjnej (...), obejmującą usługę dostępu do Internetu, usługę polegającą na przekazywaniu sygnałów oraz usługę umożliwiającą bezpośrednią interpersonalną i interaktywną wymianę informacji za pośrednictwem sieci telekomunikacyjnej między skończoną liczbą osób, gdzie osoby inicjujące połączenie lub uczestniczące w nim decydują o jego odbiorcy lub odbiorcach, z wyłączeniem usług, w których interpersonalna i interaktywna komunikacja stanowi wyłącznie funkcję podrzędną względem innej usługi podstawowej, w tym usługę, która umożliwia realizację połączeń z numerami z planu numeracji krajowej lub międzynarodowych planów numeracji. Zważywszy, że w przedmiotowej sprawie zamiarem inwestora jako operatora sieci dystrybucyjnej jest budowa podziemnych linii kablowych średniego napięcia SN-15 kV i złącza kablowego średniego napięcia SN-15 kV oraz budowa stanowiska słupowego SN-15 kV (wymiana istniejącego słupa na słup SN-15 kV z rozłącznikiem) nie mamy do czynienia urządzeniami łączności publicznej, o których mowa w art. 124 ust. 1b w zw. z art. 4 pkt 18 u.g.n. Prawidłowo również w ocenie Sądu organy przyjęły, że przepis art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. nie dawał podstawy do zawieszenia przedmiotowego postępowania administracyjnego i uznania, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd, tj. z powodu zainicjowanego przez skarżącego sporu przed sądem powszechnym – SR w [...] sprawy o sygn. [...]. W tej to sprawie sądowej skarżący wniósł o usunięcie z przedmiotowej nieruchomości słupa energetycznego z linią napowietrzną SN należącego do inwestora, wobec czego jego zdaniem w sytuacji uwzględnienia tego powództwa, zbędna pozostanie modernizacja ww. słupa, budowa podziemnych linii kablowych i złącza kablowego, co ma oczywisty wpływ na decyzję organu. Zważyć należy, że zgodnie z jednolitym stanowiskiem judykatury zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. jest kwestia materialno-prawna pojawiająca się w toku sprawy administracyjnej i uniemożliwiająca, bez uprzedniego jej rozstrzygnięcia, załatwienie istoty sprawy administracyjnej. Pod pojęciem zagadnienia wstępnego judykatura rozumie sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego, którego organ nie może rozstrzygnąć w ramach własnych kompetencji. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego (prejudycjalnego) przez inny organ lub sąd, wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe (przykładowo - NSA w wyroku z 27 stycznia 2026 r., sygn. akt I OSK 1533/23, publ. j.w.). W niniejszej sprawie na mocy art. 124 ust. 1 u.g.n. doszło do ograniczenia sposobu korzystania z części nieruchomości należącej do skarżącego poprzez udzielenie [...] S.A. zezwolenia na wykonanie prac polegających na budowie podziemnych linii kablowych średniego napięcia SN-15 kV i złącza kablowego średniego napięcia SN-15 kV oraz budowie stanowiska słupowego SN-15 kV (wymiana istniejącego słupa na słup SN-15 kV z rozłącznikiem). Ustalono przebieg inwestycji, obszar czasowego zajęcia, jaki jest niezbędny do przeprowadzenia prac (pow. 1356 m2) oraz obszar trwałego ograniczenia związany z posadowieniem urządzeń elektroenergetycznych (pow. 129 m2), zaznaczając mapie stanowiącej załącznik do decyzji organu I instancji. Tymczasem we wskazanej sprawie sądowej skarżący zmierza do uzyskania wyroku sądowego nakazującego przywrócenie mu posiadania poprzez usunięcie słupa znajdującego się na przedmiotem działce i zapłatę odszkodowania. Jak Sąd już wyżej wskazywał, decyzja wydawana w trybie art. 124 ust. 1 u.g.n. jako, że polega na ograniczeniu prawa własności, ma charakter wywłaszczeniowy. Jej wydanie nie jest uwarunkowane uprzednim rozstrzygnięciem powództwa o przywrócenie posiadania przez przedsiębiorstwo energetyczne, które zmierzając zrealizować cel publiczny, po zakończonych niepowodzeniem rokowaniach z właścicielem nieruchomości, na drodze administracyjnej zamierza uzyskać prawo do posadowienia na cudzej nieruchomości elementów infrastruktury dystrybucyjnej. Żaden z przepisów u.g.n. takiego warunku nie formułuje. Faktu tego nie zmienia również treść powołanego przez pełnomocnika, a wyżej powołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który odnośni się do zgodności z prawem przepisów K.c., nie zaś u.g.n., a co za tym idzie, ewentualnie może mieć znaczenie (czego Sąd orzekający w niniejszej sprawie absolutnie nie przesądza) w toczonym przez skarżącego sporze przed sądem powszechnym. Rację miał zatem Starosta odmawiając skarżącemu zawieszenia postępowania. Odnośnie zarzucanego przez skarżącego (zarzuty 6.-8. skargi) naruszenia przepisów postępowania Sąd pragnie stwierdzić, że na każdym etapie postępowania skarżącemu pozostawiono możliwość wypowiedzenia się, składania wniosków dowodowych, czy wyjaśnień. Z prawa tego skarżący korzystał. W sprawie administracyjnej prowadzonej na gruncie art. 124 ust. 1 i 3 u.g.n., wywołanej wnioskiem operatora sieci dystrybucyjnej, który jednoznacznie wykazuje interes publiczny w realizacji inwestycji, nie jest rolą organów administracji publicznej badanie, czy inwestycja – jak podniesiono w skardze – "nakierowana jest na rentowność spółki i podyktowana jest jedynie względami ekonomicznymi inwestora". Przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się przesyłaniem lub dystrybucją energii elektrycznej jest obowiązane zapewnić wszystkim odbiorcom oraz przedsiębiorstwom zajmującym się sprzedaż energii, na zasadzie równoprawnego traktowania, świadczenie usług przesyłania lub dystrybucji energii, na zasadach i w zakresie określonym w P.e. Obowiązek ten wynika z art. 4 ust. 1 P.e. Przedsiębiorstwo energetyczne ze swej istoty nie działa pro bono, musi prowadzić działalność odpłatnie (cyt. wyżej por. wyrok NSA z 18.10.2024 r., I OSK 1372/21). Stawianie zatem inwestorowi zarzutu działania celem rentowności jest o tyle chybione, że jednocześnie zmierza ono, co wynika z przedłożonej dokumentacji (jedynie wąsko przez Sąd powołanej), do realizacji celu publicznego, jakim w szerokim ujęciu jest, a co inwestor podkreślał, całkowite skablowania sieci dystrybucji energii elektrycznej w Polsce, jako ważny element polityki energetycznej Polski mający wpływ na bezpieczeństwo energetyczne państwa. Bez względu zatem na wskazywane przez pełnomocnika skarżącego (bez badania prawdziwości tych tez) okoliczności, że w obrębie planowanej inwestycji znacznie zmniejsza się poziom zaludnienia oraz budowy nowych domów rodzinnych, wymiana stacji wiążąca się z koniecznością odtworzenia zasilania dla linii niskiego napięcia w postaci skablowania części linii napowietrznych niskiego napięcia, wydaje się uzasadniona jako konieczna zmiana polepszająca niezawodność dostarczania energii elektrycznej dla mieszkańców. Sąd nie podzielił również zarzutu skargi naruszenia wyrażonej w art. 8 K.p.a. zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej poprzez uznanie, iż organ I instancji prawidłowo dopuścił przeprowadzenie inwestycji na nieruchomości skarżącego i to przez jej środek zgodnie z żądaniem inwestora, bez rozważenia innej lokalizacji, np. wzdłuż granicy działki lub nawet obok niej. Sąd pragnie wskazać, że na gruncie art. 124 ust. 1 u.g.n. postępowanie administracyjne o ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości prowadzone jest na wniosek. Zatem to ów wniosek inwestora wyznacza nie tylko podmiotowy, ale i przedmiotowy zakres sprawy administracyjnej i kierunek jej rozpoznania. Tak zatem Starosta, jak i Wojewoda nie były władne, by dokonywać korekty wniosku przedsiębiorstwa energetycznego w zakresie lokalizacji jego zamierzenia inwestycyjnego, tym bardziej, że miało ono ścisły związek z już istniejącą na działce skarżącego infrastrukturą techniczną. Końcowo Sąd wskazuje, że na mocy art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami (t.j. Dz. U. 2026 r. poz. 143, dalej: P.p.s.a.) na rozprawie dopuścił dowód z dokumentów w postaci załączonego do skargi raportu o terenie z 10.11.2025 r. oraz pisma [...] z 18.01.2023 r. Wyjaśnić jednak należy, że pierwszy z dokumentów powstał po dacie wydania zaskarżonej decyzji. Ta bowiem została wydana w dniu 17.10.2025 r. Sąd tymczasem kontroluje legalność zaskarżonej decyzji, a zatem bierze pod uwagę materiał dowodowy powstały i zebrany do czasu wydania decyzji organu II instancji. Wymaga podkreślenia, że skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika w toku postępowania administracyjnego uprawniony był przedstawiać wnioski dowodowe, jak i wypowiedzieć się co do zgromadzonego przez organ materiału. Mógł zatem wówczas przedłożyć podobnego rodzaju raport o przedmiotowym terenie do raportu z 10.11.2025 r. Tego zaś zaniechał. Sąd nie dostrzega zatem powodu, dla którego miałby kontrolując zgodność z prawem zaskarżonej decyzji brać pod uwagę dokument powstały po jej wydaniu. Odnosząc się do drugiego z dopuszczonych dokumentów – pisma [...] z 18.01.2023 r. na okoliczność umiejscowienia energetycznej linii napowietrznej oraz słupa energetycznego na przedmiotowej nieruchomości oraz rodzaju linii energetycznych, a także uzyskania przez [...] S.A. koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie oraz wydobywanie złoża ropy naftowej i gazu ziemnego w granicach nieruchomości skarżącego Sąd uznaje, że rozstrzygające w sprawie miało przeznaczenie terenu w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Skoro już obowiązujący w dacie uchwalenia planu miejscowego dla przedmiotowej nieruchomości przepis art. 15 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. poz. 647) przewidywał, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo granice i sposoby zagospodarowania terenów lub obiektów podlegających ochronie, ustalonych na podstawie odrębnych przepisów, w tym terenów górniczych (...), a przepis ten, na dzień wydania zaskarżonej decyzji, brzmi jednakowo odnośnie powyższego zapisu (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130), należało uznać, że rozstrzygające są ustalenia planu miejscowego. Organy orzekające zasadnie uznały, że plan miejscowy z 2013 r. gminy [...] nie zawiera zapisów określających, by przedmiotowy teren podlegał szczególnej ochronie jako teren górniczy. Jedynie w § 21 pkt 2 planu w zakresie eksploatacji złóż kopalin dopuszczono prowadzenie prac rozpoznawczych i dokumentacyjnych złoża oraz prowadzenie eksploatacji na terenach rolniczych, oznaczonych symbolem R. Ów zapis nie znosi jednak obowiązywania normy określonej w § 39 ust. 1 i 2 pkt 4 tego planu, która dopuszcza dla terenów oznaczonych symbolem R (tereny rolnicze) przeznaczenie terenu na sieci infrastruktury technicznej wraz z niezbędnymi do korzystania z nich obiektami i urządzeniami. Co więcej, wedle art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1290 ze zm.) podejmowanie i wykonywanie działalności określonej ustawą jest dozwolone tylko wówczas, jeżeli nie naruszy ona przeznaczenia nieruchomości określonego w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz w odrębnych przepisach. Do działalności określonej ustawą – zgodnie z art. 1 pkt 1 tej ustawy należy m.in. wydobywanie kopalin ze złóż (pkt 2). W świetle powyższego, Sąd uznaje za pozostającą bez wpływu na wynik sprawy treść pisma [...] z 18.11.2023 r., tym bardziej, że wynika z niej, że [...] zwraca się do innego aniżeli Rada Gminy [...] organu ("Urząd Gminy w [...]") w sprawie zmiany miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gm. [...] do wybranych terenów gm. [...]. Nie dotyczy zatem przedmiotowego terenu i nie kształtuje zapisów obowiązującego planu miejscowego gm. [...]. Co do zawartego w skardze wniosku o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z opinii biegłego z zakresu elektroenergetyki Sąd wyjaśnia, że przepisy P.p.s.a. jedynie przepisem art. 106 § 3 P.p.s.a. przewidują możliwość przeprowadzenia dowodu i to jedynie z dokumentu. W postępowaniu sądowoadministracyjnym sąd ma możliwość przeprowadzić - jako uzupełniający - tylko dowód z dokumentu. Takim dowodem nie jest natomiast opinia biegłego. Jest ona wprawdzie utrwalona na piśmie, ale nie zmienia to faktu, że nie jest to dowód z dokumentu w rozumieniu jakiejkolwiek procedury prawnej. Dowodem w tym przypadku nie jest bowiem informacja o określonym prawie czy stosunku prawnym albo okoliczności mającej znaczenie prawne, a jest nim stanowisko biegłego w kwestii, która wymaga wiedzy specjalistycznej (por. wyrok NSA z 12 marca 2026 r. sygn. akt I OSK 313/24, publ. j.w.). Reasumując powyższe rozważania Sąd doszedł do przekonania, że organy orzekające prawidłowo, w zgodzie z przepisami prawa materialnego i procesowego, rozstrzygnęły sprawę ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości skarżącego. Brak było zatem usprawiedliwionych podstaw do uwzględnienia skargi. Dlatego Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 grudnia 2025
Hasła tematyczne
Nieruchomości
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Paweł Daniel /przewodniczący/ Piotr Ławrynowicz /sprawozdawca/ Sebastian Michalski

Powołane przepisy

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny