II SA/Po 757/25

Dnia 23 kwietnia 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Paweł Daniel Sędzia WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 kwietnia 2026 roku sprawy ze skargi S. K. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 5 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Inspektor Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. K. kwotę 980,- zł (słownie: dziewięćset osiemdziesiąt) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

W dniu 29 października 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] (dalej: PINB) przeprowadził kontrolę na działce o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w R. , gm. [...]. W toku kontroli ustalono, że na ww. nieruchomości znajduje się wiata gospodarcza, która został zrealizowana przez Ł. C. w lipcu 2024 r. Wiata ma konstrukcję drewnianą z dachem jednospadowym krytym blachą trapezową, posadowiony na kotwach. Wiata posiada rynnę i rurę spustową odprowadzając wodę na teren przedmiotowej nieruchomości. Obiekt o wym. w planie 450 cm x 1111 cm (mierzony po słupach). Jak wynika z protokołu kontroli słupy nośnie wiaty posadowione są w odległości około 50 cm od płotu z działką sąsiednią o nr ewid. [...] (rynna około 15 cm). Do protokołu z kontroli dołączono kopię decyzji Starosty [...] z dnia 19 grudnia 2023 r. (znak: [...]) umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie zgłoszenia budowy wiaty gospodarczej o pow. 49,5 m2 na przedmiotowej nieruchomości. W treści decyzji Starosty wskazano, że budowa wiaty o powierzchni do 50 m2 nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Pismem z dnia 30 października 2024 r. PINB poinformował strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy wiaty na dz. o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w R. , gm. [...] oraz zawiadomił o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia co do zebranych materiałów dowodowych w sprawie. Następnie decyzją z dnia 4 grudnia 2024 r. organ powiatowy umorzył postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy wiaty na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w R. , gm. [...]. Po rozpatrzeniu odwołania S. K. Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WWINB) decyzją z dnia 6 lutego 2025 r. (znak: [...]) uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ II instancji wskazał, na wątpliwości jaką funkcję pełni przedmiotowa wiata – czy jest to wiata gospodarcza, czy zadaszone miejsce postojowe. Konieczne jest ustalenie funkcji jaką pełni dana budowla. Decyzją z dnia 8 maja 2025 r. (znak: [...]) PINB ponowne umorzył w całości jako bezprzedmiotowe postępowania administracyjne w sprawie legalności budowy wiaty na działce nr ewid. [...], położonej przy ul [...] w R. , gm. [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, iż w dniu 15 kwietnia 2025 r. PINB przeprowadził ponowną kontrolę na działce nr [...], przy ul. [...] w R. , gm. [...]. W trakcie kontroli ustalono, że przedmiotowa wiata w dniu kontroli użytkowana była jako wiata rekreacyjno-gospodarcza. W trakcie kontroli pod wiatą znajdowała się piaskownica, stół do ping-ponga, grill stalowy, rowery dziecięce oraz zabawki. Właściciel oświadczył, że zaprzestał parkowania samochodów pod wiatą i już nie będzie wykorzystywał jej jako wiatę garażową. Organ zauważył, iż przedmiotowa wiata nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi, mienia lub środowiska , aktualnie pełni funkcje rekreacyjno-gospodarcze Mając z kolei na uwadze fakt, że wiata jest budowlą, należy wskazać, że do budowli nie stosuje się przepisów rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 2022 poz. 1225) regulujących kwestie odległości budynków od granic. Powierzchnia zabudowy przedmiotowej wiaty wynosi 49,99 m2,a na działce znajduje się budynek mieszkalny. Jest to jedyna wiata pobudowana na terenie nieruchomości. W tej sytuacji zastosowanie znajdzie przepis art. 29 ust. ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 poz. 418 z późniejszymi zmianami). Zdaniem PINB w obecnym stanie faktycznym zastosowania nie znajdują zatem przepisy Prawa budowlanego dotyczące wymogu uzyskania decyzji pozwolenia na budowę dla powstałego w wyniku robót budowlanych zadaszonego miejsca postojowego, jak i warunków technicznych w zakresie obowiązku zachowania odległości miejsc postojowych od granicy działki. Zachodzi zatem bezprzedmiotowość niniejszego postępowania. W dniu 8 maja 2025 r. do siedziby PINB wpłynęło pismo z 5 maja 2025r . pełnomocnika S. K. zawierające stanowisko strony oraz dokumentację fotograficzną (w wersji cyfrowej) ukazującą parkowanie samochodów pod przedmiotową wiatą w okresie luty-marzec 2025 r. Następnie, pismem z 26 maja 2025 r. S. K. złożył odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. Decyzją z 5 sierpnia 2025r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania. Następnie WWINB zauważył, iż przedmiotem postępowania zaskarżonej decyzji PINB jest wiata zlokalizowana na dz. o nr ewid. [...], przy ul. [...] w R. , gm. [...]. Kwestia zakwalifikowania przedmiotowego obiektu jako wiatę została przesądzona w decyzji WWINB z dnia 6 lutego 2025 r. Zgodnie z generalną zasadą wyrażoną w art. 28 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 29 ust 2 pkt 2 Prawa budowlanego budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Organ zauważył, że w przedmiotowej sprawie kwestią sporną pozostaje kwestia funkcji jaką pełni przedmiotowa wiata o pow. zabudowy 49,5 m2, bowiem od funkcji jaką pełni wiata zależy w jaki sposób zostanie ona zakwalifikowana. Zauważono, że w toku ponownie prowadzonego postępowania PINB w trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 15 kwietnia 2025 r. ustalił, że w wiacie znajdującej się przy budynku mieszkalnym nie są parkowane pojazdy, natomiast zlokalizowany został tam sprzęt do rekreacji oraz zabawki dziecięce. Ustalenia organu powiatowego zostały potwierdzone w trakcie niezapowiedzianych czynności kontrolnych przeprowadzonych przez WWINB w dniu 24 czerwca 2025 r. W trakcie tej kontroli pracownicy organu wojewódzkiego ustalili, że samochody zostały zaparkowane przed przedmiotową wiatą a pod wiatą znajdowały się: stół do ping-ponga, piaskownica i zabawki dziecięce. Zatem stwierdzić należy, że przedmiotowa wiata służy jako wiata gospodarcza związana z życiem codziennym mieszkańców budynku mieszkalnego na nieruchomości przy ul. [...] w R. . Organ odwoławczy zauważył nadto, iż z informacji nadesłanych przez S. K. wynika, że na przedmiotowej nieruchomości zlokalizowana jest jeszcze jedna wiata (w tylnej części nieruchomości), a powierzchnia tej nieruchomości wynosi 854 m2 Analizując zdjęcia przekazane do akt sprawy organu powiatowego przez S. K. WWINB stwierdził, że obiekt w tylnej części nieruchomości posiada konstrukcję opierającą się na słupach i dach. Z przekazanych fotografii, których wydruk włączono do akt organu wojewódzkiego wynika, że obiekt ten nie posiada ściany od strony działki [...]. Wobec tego mógłby zostać zakwalifikowany jako wiata. Biorąc zatem pod uwagę powierzchnię przedmiotowej działki, stwierdzić należy że ze zwolnienia o którym mowa w art. 29 ust 2 pkt 2 Prawa budowlanego, inwestor mógł skorzystać odnośnie jednej wiaty. Natomiast budowa każdej kolejnej wiaty wymagałaby uzyskania zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej. WWINB zaznaczył jednak, że Starosta [...] decyzją z dnia 19 grudnia 2023r. : [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zgłoszenia wiaty gospodarczej o pow. 49,5 m2 na przedmiotowej nieruchomości. W treści decyzji Starosta wskazał, że budowa wiaty o powierzchni do 50 m2 nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Wobec tego biorąc pod uwagę że pow. zabudowy przedmiotowej wiaty jest tożsama z powierzchnią wskazaną w treści decyzji, WWINB staje na stanowisku, że zwolnieniu z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i obowiązku dokonania zgłoszenia podlegała wiata znajdująca się przy budynku mieszkalnym. Odnosząc się natomiast do wiaty znajdującej się w tylnej części nieruchomości, WWINB wskazał, że ze względu iż jest to oddzielny obiekt, wiata ta może być przedmiotem odrębnego postępowania przed organem powiatowym, w którym organ powiatowy przeprowadzi czynności wyjaśniające, od których uzależnione będą dalsze działania PINB. Skargę na powyższą decyzję wniósł S. K. ( Skarżący) zarzucając: 1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego poprzez faktyczne niezweryfikowanie (i konkretne, stanowcze ustalenie) ilości wiat posadowionych na działce o numerze ewidencyjnym [...], położonej przy ul. [...] w R. , gmina [...], przejawiające się w braku przeprowadzenia niezbędnych dowodów w tym celu, a mianowicie dowodu z zeznań S. K., A. K. i A. K., a także dowodu z kontroli przedmiotowej nieruchomości w zakresie ilości wiat na nieruchomości, celem ustalenia że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się jeszcze jedna wiata, inna wiata niż ta skontrolowana (w kontekście zadaszonego miejsca postojowego) i celem ustalenia, że wiata ta powstała wcześniej niż ta dotychczas skontrolowana, podczas gdy okoliczności te winny zostać dostrzeżone przez organ z urzędu, albowiem przecież już dwukrotnie w niniejszej sprawie dokonywał kontroli przedmiotowej nieruchomości, a niezależnie od tego Skarżący wnioskował o przeprowadzenie ww. dowodów w piśmie z dnia 5 maja 2025 roku, w efekcie czego zarzucił dokonanie błędnej - opartej na niepełnym materiale dowodowym - oceny zebranych w sprawie dowodów i poczynienie błędu w ustaleniach faktycznych, stanowiącego podstawę zaskarżonej decyzji i mającego wpływ na jego treść, poprzez brak kategorycznego ustalenia, że na przedmiotowej działce znajduje się jeszcze inna wiata niż ta skontrolowana, powstała jeszcze przed wybudowaniem przedmiotowego obiektu budowlanego tj. drugiej wiaty - do niedawna zadaszonego stanowiska postojowego, a w konsekwencji brak ustalenia, że na terenie działki znajdują się dwie wiaty i łączna liczba wiat na działce inwestorów przekracza dwie na każde 1000 m2 powierzchni działki, co oznacza, że budowa tej drugiej wiaty (tej skontrolowanej) winna być poprzedzona uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę jako, że ma ona powierzchnię 49,5 m2, a zatem nie kwalifikuje się tylko na zgłoszenie; b) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 105 § 1 k.p.a w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez przyjęcie, że postępowanie w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe i utrzymanie w mocy decyzji PINB w sytuacji, gdy WINB winien wydać decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a., tj. powinien zmienić decyzję PINB w całości i orzec na podstawie art. 49e ustawy Prawo budowlane, ewentualnie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. powinien był uchylić decyzję PINB w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wobec powyższego Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego, jak również o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz skarżącego od Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ponadto wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W uzasadnieniu Skarżący zauważył, iż zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Zaś jak wynika z dokumentu znajdującego się w aktach niniejszej sprawy - informacji z rejestru gruntów do użytku wewnętrznego - całkowita powierzchnia działki inwestorów o nr ewidencyjnym [...], położonej przy ul. [...] w R. , gmina [...] wynosi 0,0854 ha, a więc 854 m2 tj. mniej niż 1000 m2. Powyższe oznacza, że budowa przedmiotowej wiaty (tej, która do niedawna pełniła funkcję zadaszonego miejsca postojowego) jako kolejnej powstałej na nieruchomości, powinna być poprzedzona uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ jej powierzchnia wynosi 49,5 m2. Zatem inwestycja ta nie kwalifikuje się do zwolnienia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę ani do procedury zgłoszenia. W świetle powyższego nie sposób więc w niniejszej sprawie traktować obu wzmiankowanych wiat jak dwóch zupełnie niezależnych od siebie obiektów w sensie prawnym, albowiem ocena prawna legalności posadowienia drugiej wiaty (tej późniejszej czasowo - spornej w niniejszej sprawie, służącej do niedawna jako zadaszone miejsce postojowe) uzależniona jest od faktów w zakresie powierzchni działki oraz istnienia innej wiaty (tej posadowionej jako pierwszej, służącej jako schowek na drewno). Brak uwzględnienia wszystkich wiat usytuowanych na działce położonej przy ul. [...] w R. podczas kontroli dokonywanych przez WINB doprowadził do błędnych ustaleń co do dopuszczalności realizacji drugiej (przedmiotowej) wiaty, a w konsekwencji - do utrwalenia stanu sprzecznego z prawem. Odnosząc się do argumentacji WWINB odnoszącej się do wydania przez Starostę [...] decyzji Starosty [...] z dnia 19 grudnia 2023 roku (znak: [...]) zauważono, iż przedmiotem ww. postępowania była tylko jedna wiata, a mianowicie ta do niedawna wykorzystywana jako zadaszone stanowisko parkingowe i inwestor nie ujawnił w nim (a Organ nie dokonał w tym zakresie własnych ustaleń), że wcześniej na terenie nieruchomości posadowił już inną wiatę, stąd nieprawidłowe jest stwierdzenie, że brak jest potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę czy też zgłoszenia co do spornej wiaty. Zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych na wstępie w petitum niniejszego odwołania przepisów postępowania. Uchybienia w tym zakresie mają prawnie relewantny charakter, albowiem wywarły wpływ na treść ww. decyzji. Gdyby bowiem Organ a quo procedował w sposób właściwy, to wówczas ustaliłby prawidłowy stan faktyczny sprawy, że budowa przedmiotowej wiaty winna być poprzedzona uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem na terenie przedmiotowej nieruchomości znajduje się jeszcze jedna wiata tj. schowek na drewno, który to obiekt został wybudowany jeszcze przed postawieniem przedmiotowej wiaty. A co za tym idzie, postępowanie nie zostałoby umorzone. Odpowiadając na skargę WWINB wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesionych. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 zwanej dalej: p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania w sposób, który odpowiednio miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sądowej kontroli w niniejszym postępowaniu poddana była decyzja Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 5 sierpnia 2025 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] dnia 8 maja 2025 r., znak [...] umarzającą postępowanie w sprawie legalności budowy wiaty na nieruchomości położonej na działce o nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w R. , gm. [...]. Jak wynika z materiału dowodowego utrwalonego w aktach sprawy, w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 29 października 2024 r. ustalono, że na ww. nieruchomości znajduje się wiata, która został zrealizowana przez Ł. C. w lipcu 2024 r. Wiata ma konstrukcję drewnianą z dachem jednospadowym krytym blachą trapezową, posadowioną na kotwach. Wiata posiada rynnę i rurę spustową odprowadzając wodę na teren przedmiotowej nieruchomości. Obiekt o wym. w planie 4,5 m x 11,11 m (mierzona w słupach). Jak wynika z protokołu kontroli słupy nośne wiaty posadowione są w odległości około 50 cm od płotu z działką sąsiednią o nr ewid. [...] (rynna około 15 cm). W toku kolejnych kontroli z 15 kwietnia 2025 r. i 24 czerwca 2025 r. ustalono, iż wiata ta pełni funkcję rekreacyjno-gospodarczą. W ocenie organów realizacja przedmiotowej wiaty, w dacie jej wykonania (lipiec 2024 r.) nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę jak też zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych z uwagi na treść art. 29 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny, lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Skarżący zarzuca, iż organy pominęły, iż na przedmiotowej nieruchomości znajduje się już zrealizowana wcześniej inna wiata służąca jako skład drewna, a skoro działka nr ewid. [...] ma powierzchnie mniejszą niż 1000 m2 to realizacja przedmiotowej wiaty nie mogła być objęta zwolnieniem, o którym mowa w powołanym wyżej art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. W ocenie Sądu wykładnia przepisu art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego zaproponowana przez stronę skarżącą jak i WWINB nie zasługuje na uwzględnienie. Z literalnego brzmienia tego przepisu wynika, iż pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia nie wymagają wiaty o powierzchni zabudowy nie przekraczającej 50 m˛ lokalizowane na działce zabudowanej budynkiem mieszkalnym lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe. Trzecia część tego przepisu ogranicza ilość obiektów, jakie mogą znajdować się na danym terenie – maksymalnie dwa "na każde 1000 m2 powierzchni działki". Zdaniem Sądu powyższe należy rozumieć w ten sposób, że nie tylko na działce o powierzchni minimum 1000 m˛, ale także na działce o powierzchni mniejszej możliwe jest wybudowanie maksymalnie dwóch obiektów o których mowa w tym przepisie, bez konieczności uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia. Analizowany przepis nie ma na celu wskazania minimalnego obszaru działki na którym mogą powstać wymienione w jego treści obiekty, ale wprowadza ograniczenie ilości obiektów które mogą zostać wybudowane na danym obszarze bez pozwolenia na budowę oraz zgłoszenia (patrz: wyroki NSA z dnia 18 lutego 2015 r. o sygn. akt II OSK 1715/13, z dnia 14 października 2010 r., II OSK 1605/09, NSA z dn. 12 marca 2009 r., II OSK 347/08 oraz WSA w Szczecinie z 12 października 2023 r. o sygn. akt II SA/Sz 486/23 – wszystkie dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Należy przyjąć, iż gdyby ustawodawca chciał ograniczyć powierzchnię działki do jednej wiaty o pow. 50 m2, mógłby to zrobić prosto i przejrzyście np. jak miało to miejsce w przypadku podobnej regulacji zawartej w art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji z 2005 r. (dokonanej ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Dz. U. z 2005 r. Nr 163, poz.1364). Brzmienie tego przepisu było do momentu nowelizacji następujące: "zezwolenia na budowę nie wymaga budowa: wolno stojących budynków gospodarczych, wiat i altan o powierzchni zabudowy do 10 m˛, przy czym łączna liczba tych obiektów nie może przekraczać jeden na każde 500 m˛ powierzchni działki, a powierzchnia działki nie może być mniejsza niż 500 m˛". Po nowelizacji art. 29 ust. 1 pkt 2 posiadał brzmienie zbliżone do analizowanego art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego - "pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki". Reasumując Sąd nie podziela stanowiska strony skarżącej, iż skoro przedmiotowa działka zabudowana budynkiem mieszkalnym ma powierzchnię mniejszą niż 1000 m2 to wyłączenie wskazane w art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego nie może mieć zastosowania w przypadku posadowienia drugiej wiaty. W ocenie Sądu wątpliwości budzi natomiast spełnienie przez przedmiotową wiatę innej przesłanki określonej w art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego odnoszącej się do powierzchni zabudowy. Jak wskazano wyżej wyłączeniem określonym w tym przepisie objęte są jedynie wiaty o pow. zabudowy do 50 m2 . Z uwagi na brak legalnej definicji wiaty ( definicji tak została dodana do Prawa budowlanego dopiero w dniu 7 stycznia 2026 r. - art. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 4 grudnia 2025 r. (Dz.U.2025.1847)), w orzecznictwie sądów administracyjnych, za jej podstawowe cechy uznawano przede wszystkim wsparcie budowli na słupach, stanowiących podstawowy element konstrukcyjny, wiążący budowlę trwale z gruntem. Ponadto przyjmuje się, że wiata powinna posiadać lekką konstrukcję i brak wydzielenia z przestrzeni przy pomocy przegród budowlanych. Częściowe wyposażenie w ściany nie zmienia charakteru obiektu, zwłaszcza jeżeli nie stanowią one elementu konstrukcyjnego, a konstrukcja nadal pozostaje słupowa, gdy funkcję nośną spełniają słupy, nie ściany. Wiata nie może być obiektem zamkniętym, a więc obudowanym ze wszystkich stron. Kwalifikacja obiektu budowlanego jako wiaty wymaga m.in. uwzględnienia jego funkcji (por. wyrok NSA 18 stycznia 2024 r. o sygn. akt II OSK 2083/22). Powyższe dotychczasowe rozumienie pojęcia "wiata" koresponduje z wprowadzoną do Prawa budowlanego z dniem 7 stycznia 2026 r. definicją wiaty rozumianej jako budowla nie w pełni wydzielona z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, która jest trwale związana z gruntem, posiada fundamenty i dach – art. 3 pkt 5b Prawa budowlanego. Kluczowym elementem wiaty obok słupów jest jej zadaszenie. Skoro wiata jako całość stanowi zadaszenie wsparte na słupach to powierzchnie zabudowy wiaty należy liczyć po obrysie (rzucie) dachu. W ocenie Sądu liczenie powierzchni zabudowy wiaty jednie po krawędzi słupów mogłoby prowadzić do obejścia prawa skoro same słupy bez zadaszenia nie stanowią wiaty ( tak NSA w wyroku z 11 września 2019 r. o sygn. akt II OSK 2523/17, WSA w Krakowie w wyroku z 31 października 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 919/16, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. w wyroku z 17 czerwca 2021 r., sygn. akt II SA/Go 306/21 oraz WSA w Szczecinie w wyroku z 12 grudnia 2024r . o sygn. akt II SA/Sz 799/24 - wszystkie dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznanej sprawie wymiary przedmiotowej wiaty organy nadzoru ustaliły, w toku kontroli przeprowadzonej w dniu 29 października 2024 r., na 450 cm x 1111 cm mierząc " w słupach" i ustalając jej powierzchnię na 49,99 m2 ( uzasadnienie decyzji PINB z 8 maja 2025 r.). Jednocześnie z protokołu kontroli wynika, iż słupy są oddalone od granicy z działką sąsiednią o 50 cm. Natomiast rynna przylegająca do dachu o 15 cm. Dokumentacja fotograficzna złączona do protokołu kontroli z 24 czerwca 2025 r. wskazuje natomiast, że obrys dachu wystaje wyraźnie poza obrys słupów stanowiących jego wsparcie. Budzi to uzasadnione wątpliwości dotyczące prawidłowości ustaleń organów co do rzeczywistej powierzchni zabudowy przedmiotowej wiaty. Na powyższe zwrócił zresztą uwagę Skarżący w swoim odwołaniu, kwestionując pominięcie przy obliczeniu powierzchni wiaty elementów dachu wstających poza obręb słupów. WWINB w żaden sposób nie odniósł się do powyższej kwestii co czyni zarzut naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. za zasadny. Z zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wynika na jakiej podstawie WWINB przyjął, iż przedmiotowa wiata spełnia wymogi powierzchni zabudowy określone w art. 29 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Uzasadnienie decyzji WWINB nie spełnia przy tym także wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie wyjaśnienia okoliczności faktycznych, które organ uznał za udowodnione. Trzeba przypomnieć, że w świetle postanowień art. 15 k.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada ta nie jest realizowana, gdy organ pomija milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla danej sprawy. Wszelkie okoliczności i zarzuty strony, a zwłaszcza te, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy lub twierdzenia uważane przez strony za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, muszą być rzetelnie omówione i wnikliwie przeanalizowane przez organ rozpatrujący sprawę. W tych okolicznościach uznać należy, iż zaskarżona decyzja został wydana z naruszeniem przepisów postępowania które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy, co skutkuje jej uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. p.p.s.a. – pkt 1 wyroku. Rozpoznając ponownie sprawę WWINB winien ustalić powierzchnię zabudowy przedmiotowej wiaty, mając na względzie ocenę prawną zaprezentowaną w tym zakresie przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku . O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 215) – pkt 2 wyroku. Sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczony stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a.